Theses supervised by Prof. Dr. Sezer Korkmaz
10 theses · Ankara Hacı Bayram Veli University, Gazi University
Sağlık alanında çalışan akademisyenlerde psikolojik sözleşme ihlâl algısı ve iş tatmini arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Kurumlar arası somut farklılıkların giderek azaldığı günümüzde, sürdürülebilir rekabet perspektifinden bakıldığında, kurumlar için insan odaklı unsurların ön plâna çıktığı gözlenmektedir. Çalışanların iş tatmini kavramı önemini uzun yıllarca korumuş, son zamanlarda ise psikolojik sözleşme ihlâli kavramı önem kazanmaya başlamıştır. Toplumların inşası, gelişimi ve değişiminde yükseköğretim ve akademisyenler müstesna bir konuma sahiptir. Söz konusu sağlık alanı olunca konunun önemi bir kat daha artmaktadır. Yükseköğretimin vazgeçilmez unsuru olan akademisyenlerin tutumlarının değerlendirilmesi ise her açıdan araştırmaya değer ve önemli bir çalışma alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı sağlık alanında görev yapan akademisyenlerin iş tatmini üzerinde psikolojik sözleşme ihlâl algısının etkisini tespit etmek ve organizasyon için önemli bir çıktı olan iş tatmini ve boyutları ile psikolojik sözleşme ihlâl algısı ve boyutları arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Ayrıca demografik özelliklerin bu ilişkilerdeki düzenleyici rolü araştırılarak, bu anlamda literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla Ankara ilinde, üniversitelerin tıp ve diş hekimliği hariç sağlık alanında eğitim veren bölümlerinde görev yapan 409 akademisyenin katılımı ile bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Veriler elektronik anket yöntemi ile toplanarak istatistikî analize tâbi tutulmuş; frekans tabloları, hipotez testleri, korelasyon ve regresyon analizi ile düzenleyici etki analizi sonuçları özetlenerek sunulmuştur. Çalışma neticesinde hem psikolojik sözleşme ihlâl algısı, hem de iş tatmini açısından; cinsiyet, medenî durum ve çalışılan üniversite türüne göre gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yaş, unvan, akademisyenlik süresi ile mevcut üniversitede çalışma süresi açısından ise hem psikolojik sözleşme ihlâl algısı, hem de iş tatmini için ayrı ayrı olmak üzere gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar elde edilmiştir. Korelasyon analizine göre; psikolojik sözleşme ihlâl algısı ile iş tatmini arasındaki tüm boyutlardaki ilişkilerin negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre ise ilişkisel ihlâlin, iş tatmini boyutları üzerinde daha etkili olduğu gözlenmiştir. Demografik özelliklerden sadece çalışılan üniversite türünün düzenleyici rolünün istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara istinâden yöneticilere, araştırmacılara ve otoritelere çeşitli öneriler sunulmuştur.
Tıbbi hata sorumluluğu ve sorumluluk sigortası: Hekimlerin farkındalık düzeyini ve sigortanın etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma
Sağlık hizmeti sunumunda başrolde yer alan hekimlerin hastaların tedavi süreçlerinde hatalı tıbbi uygulamaları gündeme gelebilmektedir. Söz konusu uygulamalar nedeniyle zarar gören hastaların açtıkları davalar neticesinde tazminat ödemek zorunda kalabilen hekimler, oluşabilecek riskin olumsuz sonuçlarını paylaşmak amacıyla mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaktadır. Hekimlerin yaptırılan sigorta konusundaki farkındalıkları ve sigortanın sağlık hizmeti üzerindeki etkisi önem taşımaktadır. Buradan hareketle bu çalışma ile Ankara ilinde çeşitli sağlık kurumlarında görev yapan cerrahi ve dahili branş ile acil servis hekimlerinin, mesleki yükümlülükleri ile sorumlulukları, tıbbi hata, defansif davranış ve mesleki sorumluluk sigortası hakkındaki görüş ve önerileri incelenmiştir. Bu araştırmada, niteliksel araştırma yöntemlerinden görüşmeye dayalı tümevarım analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma evreninden amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik yöntemi kullanılarak, cerrahi branşlardan 15, dahili branşlardan 13 ve acil servislerden iki olmak üzere toplamda 30 hekim belirlenerek çalışma grubu oluşturulmuştur. 18'i erkek, 12'si kadın, yaş ortalaması 42 olan katılımcı hekimlerin mesleki deneyim süreleri 3 yıl ile 33 yıl arasında değişmektedir. Veri toplamak amacıyla alan yazın incelemesi, uzman kişilerin görüşleri ve pilot uygulama sonucunda oluşturulan 11 soru içeren görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde tümevarımsal içerik analizinden yararlanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde gerek cerrahi branş hekimlerinin gerek dahili branş ve acil servis hekimlerinin zaman zaman defansif davranma eğilimi gösterdikleri görülmüştür. Diğer taraftan hekimlerin defansif davranış göstermeleri meslek açısından kimi olumsuz sonuçlara da yol açmaktadır. Cerrahi ve dahili branş hekimleri mesleki sorumluluk sigortasının hem kendilerine hem de sağlık kurumlarına yönelik olumlu etkilerinin yanında olumsuz etkilerinden de bahsetmişlerdir. Olumlu etkilerin çoğunlukla hasta transferlerinin, sevklerin azalması, hekimlerde güvenlik duygusunun güçlenmesi etrafında şekillenirken, olumsuz etkilerin de hekimlere yönelik teminatların yeterli düzeyde olmaması, dahası hastalar ya da yakınları tarafından avukatların yönlendirmesiyle mesleki sorumluluk sigortasının suiistimal edilebileceğine odaklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, elde edilen sonuçlar neticesinde birtakım öneriler sunulmuştur.
Öğretmenlerin yöneticilerine duydukları güven algılarının iş tatmini üzerine etkisi: Yalova ilinde bir uygulama
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin yöneticilerine duydukları güven algılarının iş tatmini üzerine etkisini ortaya koymaktır. Ayrıca yöneticiye duyulan güven ve iş tatmini arasındaki ilişkinin incelenmesine ek olarak öğretmenlerin sosyo ? demografik özelliklerinin, güven ve iş tatmini düzeylerinde farklılık oluşturup oluşturmadığı incelenmiştir. .Betimsel araştırma modelinin uygulandığı araştırmanın evrenini Yalova ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim kurumlarında çalışan bay ve bayan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında anket tekniğinden yararlanılarak Kuruma Dayalı Güven ölçeği ile Minnesota İş Tatmin ölçeği kullanılmıştır. Veriler ise SPSS programı aracılığıyla faktör analizi, frekans, aritmetik ortalama, Anova, t testi kullanılarak yorumlanmıştır. Araştırma pilot ve asıl uygulama olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama 45 öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Asıl uygulamaya ise 357 öğretmen katılmıştır.Araştırmanın bulguları incelendiğinde, öğretmenlerin yöneticilerine duydukları güven algıları ile iş tatmin düzeyleri arasında pozitif yönde güçlü bir ilişkinin olduğunu ortaya konmuştur. Ayrıca sosyo ? demografik özelliklerden bazılarının güven ya da tatmin düzeyinde farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Araştırma bulgularına bağlı olarak elde edilen sonuçlar ışığında güven ve tatmin ilişkisini daha da güçlendirebilecek ve sosyo ? demografik özelliklerinde dikkate alınmasını sağlayacak öneriler sunulmuştur.Anahtar kelimeler: Öğretmen, yönetici, güven, iş tatmini
Profesyonel turist rehberlerinin turizm pazarlamasındaki rolüne etkisi açısından hizmetiçi eğitim seminerleri
Bu çalışma, Türk profesyonel turist rehberleri için düzenlenen hizmet içi eğitim seminerlerinde, rehberlerin pazarlama fonksiyonunu destekleyen seminerlerin verilip verilmediğini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, verilen seminerlerin rehberlerin pazarlama fonksiyonunu oluşturan davranışlarını nasıl etkilediği de araştırılmıştır.Hizmet içi eğitim programlarında yer alan seminer başlıkları, içerik analizi ile incelenmiş ve pazarlama ile ilgili seminer başlıklarına yer verilip verilmediği belirlenmiştir. Profesyonel turist rehberlerinin demografik özellikleri, hizmet içi eğitim seminerlerinden beklentileri ve tatmin düzeyleri konularında veri elde etmek amacıyla bir anket geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Anket, çeşitli özelliklerine göre rehberlerin tatmin düzeylerinde anlamlı farklılıklar olup olmadığını araştırmayı da amaçlamaktadır. Araştırmada, yapılandırılmamış görüşme (mülakat) ve katılımcı gözlem metotları da kullanılmıştır.Turist rehberleri, hem ulusal hem de örgütsel açıdan turizm sektörünün başarısında etkili aktörlerdendir. Taşıdıkları bu önemden dolayı, turist rehberlerinin uygun şekilde eğitilmeleri de önemli bir konudur. Türk turist rehberleri farklı eğitim seviyelerinden gelmektedir. Turist rehberlerinin, destinasyon ve ülke çapında turizm ürünleri için pazarlama rolü oynama yeteneklerinin geliştirilmesini sağlamak için, hizmet içi eğitim programlarının kullanılması bir fırsat olarak görülebilir. Turist rehberleri, pazarlama karması unsurlarının içinde yer almakta ve turizm pazarlamasında önemli rol oynamaktadır. Araştırma sonuçları, pazarlama ile ilgili seminerlere katılan ve katılmayan rehberlerin pazarlama fonksiyonu davranışlarında anlamı farklılıklar olduğunu göstermektedir. Pazarlama konusunda bilgi sahibi olmamaları durumunda rehberler, pazarlama ile ilgili üzerlerine düşen görevleri bilinçli ve profesyonel bir şekilde yerine getiremeyeceklerdir. Bu nedenle, hizmet içi eğitim programlarının tümünde pazarlama ile ilgili seminer başlıklarının yer alması sağlanmalıdır.Anahtar Kelimeler: Turizm, Turizm Pazarlaması, Profesyonel Turist Rehberi, Eğitim, Hizmet İçi Eğitim Semineri
Uluslar arası bankacılıkta ödeme yöntemlerinden akreditif ve akreditifte karşılaşılan sorunlar ile çözüm önerileri
Uluslar arası bankacılıkta en fazla kullanılan ödeme yöntemi akreditifli ödeme yöntemidir. Akreditifli ödeme yönteminin diğer ödeme yöntemlerine göre tercih edilmesinin en önemli nedeni sözleşme hükmü içermesi ve banka aracılığı ile ithalatçı ve ihracatçının hak ve sorumluluklarını aynı anda yerine getirmesine olanak sağlayan riskleri de eşit ölçüde dağıtan bir ödeme yöntemi olmasıdır.Akreditifli ödeme de karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri başlıklı çalışmanın amacı, akreditifi çeşitli yönleri ile ortaya koymak ve ihracatçı ile ithalatçının bu ödeme yöntemini kullanırken karşılaştıkları sorunları tespit etmek ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerini değerlendirmektir.Araştırmanın uygulama kısmında, ihracat sektöründe faaliyet gösteren çeşitli firmaların departmanlarıyla, uzman kişilerle anket yapılmıştır. Anket 95 ihracat firması ile gerçekleştirilmiştir.Çalışmanın son kısmında veriler toplanıp, değerlendirilmiştir. Akreditifli ödeme işlemlerinde ihracatçı firmaların karşılaştıkları sorunlar tespit edilip bu sorunlar üzerine yapılan öneriler incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Uluslararası bankacılık, akreditif, Uluslar arası bankacılıkta ödeme şekilleri, akreditifli işlemler
Teknolojik gelişmelerin insan kaynakları sağlama ve seçme sürecine etkileri ve bir uygulama
Araştırmada, globalleşen dünyada gelişen bilgi teknolojilerinin, insan kaynakları sağlama ve seçme süreci üzerinde meydana getirdiği etkileri değerlendirmeye ve bireylerin işe girmede bu teknolojiden ne kadar ve nasıl yararlandıklarını ortaya çıkarmaya çalışılmıştır.İşletmelerde çalışan personelin büyük bölümünü geleneksel yöntemlerle istihdam edilen bireyler oluşturmaktadır; oysa araştırma işe yeni girmiş ve dolayısıyla son teknolojiden faydalanmış bireyleri hedef almaktadır. Bu amaçla evren olarak, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü yüksek lisans öğrencileri arasında halen bir işyerinde çalışan bireyler seçilmiştir. Araştırmanın örneklemini ise, 2008 ? 2009 eğitim öğretim yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsünde öğrenim görmekte olan ve bir işletmede çalışan 132 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada kullanılmak üzere 12 sorudan oluşan bir anket formu hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 11.0 paket programından yararlanılmıştır. Kişisel bilgiler ile araştırma konusuyla ilgili sorular arasındaki ilişkinin belirlenmesinde ki-kare testi uygulanmıştır.Araştırmanın sonunda elde edilen bulgulara göre, katılımcıların %40,9'unun internet yoluyla işe girdikleri görülmüştür. Teknolojik gelişmelerden çoğunlukla gençler faydalanırken; iş başvuru sürecinde teknolojik araçlar içerisinde en çok bilgisayardan yararlanıldığı saptanmıştır. Katılımcılar iş arama sürecinde web sitelerini takip ettiklerini belirtirken, insan kaynakları web siteleri içerisinden en çok ?www.insankaynaklari.com? (%34,1) ve ?www.yenibiris.com? (%31,1)'u ziyaret ettiklerini söylemişlerdir.Araştırmada yer alan katılımcıların çoğunluğu, insan kaynakları sağlama ve seçme sürecinde teknolojiden faydalanmanın, zaman tasarrufu sağladığı (%25,8) ve maliyetleri azalttığı (%23,5) görüşündedir.
Ortaöğretim kurumlarında yönetici pozisyonun kadın istihdamı ve yaşanılan sorunları içeren bir uygulama
Araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı orta öğretim kurumlarında çalışan kadın yöneticilerin oranı ve kadınların yöneticilik esnasında karşılaştıkları sorunlar belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırma evrenini, Ankara Altındağ, Keçiören ve Çankaya ilçelerinde 2007-2008 Eğitim Öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı faaliyet sürdüren ortaöğretim kurumlarında çalışan yöneticiler oluşturmuştur. Süre ve ekonomik kısıtlılıklar göz önünde bulundurularak örnekleme üç ilçedeki ortaöğretim kurumlarında müdür ve müdüryardımcısı olarak görev yapan 150 kişi alınmıştır. Yöneticilerin görüşlerinin alınmasında anket formu kullanılmıştır. Anket formlarıyla elde edilen bilgiler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik ve mesleki bilgileri frekans ve yüzde olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların, kadının yönetim kadrolarında yer almasına ilişkin görüşlerinin hesaplanmasında Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testi gibi non parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonucunda;1) Katılımcıların % 51'i bir ?kadının öncelikli görevinin evi ve ailesine karşıdır? görüşüne katılmazken % 43,8'i bu görüşü desteklemiştir. Tüm katılımcıların % 88,4'ü ailenin maddi yapısını güçlendirmek için kadının çalışması gerektiği görüşüne katıldığını ifade ederken % 60'ı çalışan kadınların eşlerinin kariyer elde edebilmesi için her türlü özveriyi göstermesi gerektiğini bildirmişlerdir.2) Kadın işgücünün yönetim kadrolarında yer almasına ilişkin görüşlerin bireylerin, demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğine bakılmış ve cinsiyet ile mesleki kıdem bakımından farklılık bulunurken medeni duruma göre farklılık bulunamamıştır.3) Cinsiyetten kaynaklanan özellikler ve toplumsal düzenin kadına yüklediği eş ve annelik görevlerinin yöneticilik makamının gerektirdiği becerilerle uyuşma düzeyine bakış açısının cinsiyetler arasında farklılık düzeyine bakılmış ve kadınlarla erkeklerin görüşlerinde farklılık bulunmuştur.4) Yöneticilik makamına atanmada mevzuatın cinsiyet açısından ayrımcılık rolünün bulunup bulunmadığına sorulmuş ve iki grubun görüşleri arasında fark bulunamamıştır.
Türk bankacılık sektörünün Avrupa Birliği bankacılık sektörüne uyum süreci : Bu süreçte yapılan eğitim faaliyetleri ve bir alan araştırması
Avrupa Birliği içinde bankaların serbestçe faaliyet gösterebileceği bütünleşmişve rekabete dayalı bir piyasanın oluşması, bankacılık sektörü için temel amaç olarakkabul edilmektedir. Tek pazar programı; temel uyumlaştırma, karşılıklı tanıma vemerkez ülke denetim ve kontrolü gibi üç ilkeye dayanmakta ve Tek BankacılıkLisansı ile bankaların, birlik içerisinde istedikleri ülkede faaliyet gösterebilmelerisağlanmaktadır.Avrupa Birliği üye ülkeleri arasında ortak bir bankacılık piyasasınınoluşturulması, Konsey Direktifleri ve Tavsiye Kararları ile büyük ölçüdegerçekleştirilmiş olmakla beraber her üye ülkede geleneksel bankacılık yapısındankaynaklanan farklılıklar bulunmaktadır.Türk bankacılık sektörü ile Avrupa Birliği ülkeleri karşılaştırıldığında, mevzuatbakımından önemli farkların bulunmadığı; rekabet edebilme konusunda ise Türkbankacılık sektörünün, eski üye ülkelere göre geride olduğu fakat yeni üye ülkeleregöre daha iyi olduğu anlaşılmıştır.Banka personellerine yönelik yapılan anket ile çalışanların Avrupa Birliğibankacılık sektörü ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları görülmüştür.Araştırmaya katılanların Türk bankacılık sektörünün Avrupa Birliğine uyumsürecinde kendilerine verilen eğitimleri yeterli bulmadıkları anlaşılmıştır. Fakatkatılımcıların %98'inin Türk bankacılık sektörünün Avrupa Birliğine uyum süreci ileilgili eğitim almak istedikleri anlaşılmaktadır.
Sağlık hizmetlerinde etik boyut: hastanelerde çalışan personelin etiksel sorunlara yaklaşımlarının belirlenmesine yönelik bir alan çalışması
Saglık hizmetlerinin degerlendirilmesinde, genellikle kullanılan kaynakların yeterliligi ve hizmetlerden yararlanan insan sayısı gibi nesnel ögeler ele alınmakta, bu hastaların hizmetleri alırken karsılastıkları tutum ve davranıslar ile hasta hakları gibi etik hususlar ikinci planda kalmaktadır. Oysa etik ögeler hasta için daha önemlidir. Öyle ki her geçen gün saglık hizmetlerine olan ihtiyacın artması ve sınırlı saglık kaynaklarının yeterince etkin ve verimli dagıtılamaması gibi sebeplerle saglık hizmeti sunanlarla alanlar arasında etik bazı problemler ortaya çıkabilmektedir. Bu arastırma hastane çalısanlarının etik sorunlara yaklasımlarını ve bu sorunlara bilimsel çözüm önerilerini belirlemek için yapılmıstır. Arastırma etik sorunlarla ilgili tanımlayıcı bilgi elde edecek sekilde dizayn edilmis ve arastırma evrenini olarak Ankara ilinde faaliyet gösteren bir hastane seçilmistir. Arastırmada, bu arastırmanın hedefi olan bilgileri elde etmek için gelistirilmis ?yüz yüze görüsme? teknigine uygun bir anket formu kullanılmıs ve bu form, hastane çalısanlarının günlük uygulamalarında sık karsılastıkları etik sorunları genis bir sekilde belirleyecek sorulardan olusmustur. Bu arastırmada, hastanede çalısan toplam 226 personelden 203'üne ulasılarak elde edilen veriler analiz edilmistir. Arastırma sonucunda, hastane çalısanlarının çok büyük bir bölümünün, su ana kadar herhangi bir etik komitede çalısmadıkları, bu sebeple kurumlarında etik komiteye ihtiyaç duyduklarını, çalısanların etik problemleri fark etmede kendilerini yeterli görmediklerini ve etik sorunların çalısanların verimliligini olumsuz yönde etkiledigi gibi sonuçlara ulasılmıstır. Ayrıca, arastırmaya katılanların demografik özellikleri ile etik sorunu fark etme, etik sorunun önem derecesi ve etik sorunu çözmeyi saglayan etmenlere yaklasımları arasında anlamlı bazı iliskiler saptanmıstır.
İnternet bankacılığı ve kullanımının etkinliği; Kullanım etkinliği-eğitim ilişkisini ortaya koymaya yönelik bir araştırma
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte bankacılık sektörü hizmetleri çeşitlenmiştir.Bu durum bankacılık alanına yeni bir boyut getirmiştir. nternet bankacılığı, e-bankacılığın bir elemanıdır. Her ikisi de bankaların maliyetlerini azaltırken karlarınıçoğaltmış ve bankacılık hizmet alanını genişletmiştir. nternet bankacılığının diğer biramacı ise, bankaların şube sayısının azaltma amacına olanak sağlamasıdır.Ülkemizde internet bankacılığı 1998 yılında Türkiye ş Bankası tarafındanuygulanmaya başlamıştır. Bunu, Türkiye Garanti Bankası ve diğer bankalar takipetmiştir. nternet bankacılığıyla müşterilere sunulan hizmetlerden bazıları; mevduathesabı işlemi, yatırım hesabı işlemleri, para transferleri, E.F.T.(Elektronik fontransferi), fatura ödemeleri, vergi ödemeleridir.nternet bankacılığının müşterilere sağladığı avantajların yanında bir takımriskleri de mevcuttur. Bunlardan en önemlilerinden biri de güvenliktir.Dolandırıcıların en çok kullandıkları metotlar ?phishing, e-mail ve keylogger?dır.Amaçları, şifreleri, kullanıcı adlarını ve hesap numaralarını ele geçirerek müşterihesaplarını kontrol etmektir. Bankalar bu yöntemlere karşı güvenlik önleminiartırmaktadır.Bu çalışmanın konusunu, internet bankacılığı kullanımı ve kullanım etkinliğieğitim ilişkisi oluşturmaktadır. Bu konuyu açıklamak için öncelikle internetbankacılığı kavramı, ardından internet bankacılığı ve güvenlik konusu açıklanmıştır.Son bölümde ise bu konu ile ilgili yapılmış olan anket çalışmasına yer verilmiş olupçözüm önerileri sunulmuştur.