Theses supervised by Prof. Dr. V. Doğan Günay
11 theses · Dokuz Eylül University
La dimension culturelle dans l'enseignement du FLE: la place et la fonction de la publicité dans la phase de la transmission de la culture française
In our study we try to find out the place and the role of printed advertisement handouts in transferring French literature. In recent years, culture has gained significance while teaching French. Foreign language teaching is no longer solely regarded as word knowledge, grammar, etc., as it also encompasses socio-cultural values of the country in which the language is spoken.Part one is given to culture as a concept. For characterizing, culture is a broad and unsteady concept. We have found out that we need to analyze the relationship between language, society, and culture. We have found out that these concepts are strongly interrelated with each other and inseparable.In part two, we have tried to found out types of cultures that will be thought in foreign language classroom, and then we have tried to understood the place of image and culture in the methodologies which are used in teaching French. We have ascertained that there are various kinds of culture and we have tried to classify them through giving examples from handouts. When have come to then point of the place of image and culture in the methodologies which are used in teaching French; we have focused on these two concepts in the history of methodology. We have found that image has been used since the beginning of the history of methodology. The significant point is to make the relationship between culture and image beneficial through modern methods.In part three, we have focused on the perception of image. We think that this plays a significant role in our study. That is the reason why we have tied to understand the position of the reader in view of image as the meaning of the image depends upon the reader. Then we have classified image in two parts: constant and active images. We have thought that this classification would help us to find out the meaning of constant image. After we have done the classification, we have tried to understand the relationship among image, media, ideology and culture. We have found out that image gains strength through allocation tool.Part four is composed of advertisement as a form of message. As advertisement serves to a certain audience it can be regarded as a message. Giving information to public on a product is part of its targets. As a result of that we have decided to analyze advertisement as a communicative message. As advertisement aims at giving message to a certain audience, we can talk about this communication. However, this communication is separate and chilly. We have tried to analyze advertisement posters in relation with various communication theories. Later, we have analyzed these posters as rhetorical message. Advertisement depends upon persuasion and convince of the consumer. Advertisers, through using convincing techniques and also through adding various figures of speech, they benefit from rhetoric. After having analyzed advertisements as rhetorical messages, we have analyzed them as allegation act. Situation of utterance gains significance in advertisement posters as illocutionary. We have tried to analyze the situation of utterance in advertisement posters through three dimensions: dimensions of locutionary, illocutionary, perlocutionary. Finally, in order to understand the detailed form of advertisement posters we have analyzed them through using semiotics. We have understood that the meaning hidden in the posters depends upon the contrast of various concepts such as (fat / thin, ill / healthy, etc.) We have presented the prescribed contents and part of contents.
Türkçe'deki Tanıtsallık Belirten Sıfatların ve Belirteçlerin Yabancı Dil Olarak Türkçe Derslerinde Öğretimi
Kip ve kiplik kavramlarından yola çıkan çalışmamız kip-zaman, kip-görünüş ilişkileri ve kiplik ulamları hakkında detaylı bilgiler içermektedir. Alanyazında farklı tanımlanan bilgisel kiplik ve tanıtsallık tartışmalarına yer verilmiştir. Ayrıca tanıtsallığın mantıksal olarak bilgisellikten önce gelmesi ve önermelerin güvenilirlik belirtmelerinde öncelikle kanıtların rol oynadığı gerçeğinden hareketle incelenen sıfatların ve belirteçlerin tanıtsallık bildirdiği varsayılmıştır. Çalışmamızda incelenen sözcüklerin anlamını ve kullanımını bağlam içinde örneklendirmek amacıyla Doküman Analizi yöntemi kullanılmıştır. Bunun için her bir sıfat ve belirteç için beş farklı gazeteden alınan tümcelerle örneklem oluşturulmuştur. Araştırmada 12 belirteç ve 8 sıfat incelenmiştir.Çalışmamızda incelenen sıfatlar ve belirteçlerin Chafe'nin bilgiyi bilme yollarına göre gruplandırılmış ve Lyons'un öznel-nesnel kiplik ayrımına göre hangi grupta olduğunu ortaya çıkarılmıştır. Bu bulgular Yabancı Dil Olarak Türkçe derslerinde konunun daha kapsamlı bir şekilde anlaşılmasına ışık tutmaktadır.Çalışmamızın sonunda bu belirteçlerden ve sıfatlardan bazıları için Yabancı Dil Olarak Türkçe öğretimine ilişkin ders materyali örneklerine yer verilmiştir.
Fransızca konuşulan Avrupa Birliği ülkelerindeki Türk gençlerinin Türkçe deyim bilgilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, günlük dilde en sık kullanılan deyimlerin yurtdışında yaşayan Türk gençleri tarafından ne derece bilindiklerini betimlemektir.Bu amaç doğrultusunda, öncelikle dilbilgisi ve dilbilim bakış açısıyla yapılan farklı deyim tanımları incelenip karşılaştırılmış, tek ve tutarlı bir deyim tanımına ulaşılması hedeflenmiştir. Yapılan tanım ışığında 9 ayrı günlük gazete ve her gazeteden ikişer yazar seçilmiş; toplam 365 makale taranmış, bir deyim sıklığı çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuçları en sık kullanılan deyimleri göstermiş, bunlar arasından en az bilinen deyimler kontrol grubuna uygulanan bir sormacayla belirlenmiştir.Çalışmanın son aşamasında ise bu deyimlerden oluşan 40 soruluk bir sormaca, Fransa, İsviçre ve Belçika'da yaşayan Türk gençlerine uygulanmıştır. Sormacanın sonuçları değerlendirilmiş ve katılımcıların Türkçe deyimlere dair bilgi düzeyi betimlenmiştir.
İktisadi ve idari bilimler Türkçesinin incelenmesi ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanımı
Bu çalışmanın amacı mesleki dilin genel özelliklerini ortaya koymak ve bir mesleki dil olan İktisadi ve İdari Bilimler Türkçesinin dilsel özelliklerini betimleyerek yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ortamlarına aktarılmasına yönelik ders malzemesi önerileri sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda mesleki dilin tanımı yapılmış, mesleki dilin genel özelliklerinin neler olduğu belirlenmiş ve mesleki yabancı dil öğretiminin nasıl yapılabileceği üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede İktisadi ve İdari Bilimler Türkçesinin sözcük, dilbilgisi, metin ve dildışı özellikleri betimlenmiş ve elde edilen bilgiler ışığında, yabancı dil olarak mesleki Türkçe öğretimine yönelik örnek bir materyal önerisi hazırlanmıştır. İncelemeler sonucunda, mesleki dilin, genel dilin özel bir alanı olduğu, kendine özgü birçok özelliğinin bulunduğu, birçok özelliğinin de genel dilden seçilerek alındığı ancak kullanımına bağlı olarak genel dilden ayrılabildiği yargılarına varılmıştır. Çalışmada sunulan İktisadi ve İdari Bilimler Türkçesinin dilsel özelliklerinin hem bundan sonraki bilimsel çalışmalar için hem de yabancı dil olarak mesleki Türkçe kurs ve ders programlarının hazırlanabilmesi için öncülük edebileceği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Mesleki dil, mesleki Türkçe, İktisadi ve İdari Bilimler Türkçesi, Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi, ders malzemesi geliştirme
Fransızca ve Türkçedeki yer belirticilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve yabancı dil olarak Türkçede yer belirticilerinin öğretimi
Bu çalışmanın amacı Fransızcadaki uzamın ifade edilme biçimlerinden yola çıkarak Türkçedeki uzamın ifade edilme biçimlerinin betimlenmesi ve bu betimlemeler aracılığıyla yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yer belirticilerinin öğretimine yönelik malzeme geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda uzam ve uzamı ifade eden sözlüksel birimlerin genel özellikleri üzerine Fransızcadan yola çıkarak Türkçe betimlemeler yapılmıştır.İnsanın günlük yaşamında önemli bir yere sahip olan uzam birçok bilim dalı tarafından ilgi görmüş ve çok farklı çalışmaların konusu olmuştur. Bu sebepten ilk olarak uzamın dilbilim, felsefe, coğrafya gibi farklı bilim dalları tarafından yapılan tanımlarından söz edilmiş ve tarihsel süreç içerisindeki yerine değinilmiştir.Uzam farklı dillerde çeşitli sözlüksel birimler tarafından ifade edilse de anlambilimsel düzlemde aynı özellikleri göstermektedir. Bu bağlamda uzamın genel özellikleri üzerine betimlemeler yapılmıştır. Sonraki aşamalarda ise uzamın hangi sözlüksel birimler tarafından nasıl ifade edildiği Fransızcadan yola çıkılarak Türkçe betimlemelerle anlatılmıştır.Son aşamada ise uzam üzerine yapılan bu betimlemelere dayanarak yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uzamı belirten dilbilgisel yapıların öğretime yönelik malzemeler tasarlanmıştır.
Sözlü dildeki bağımlı ardılların kullanım sıklığı
Bu çalışmanın amacı Türkçede bağımlı ardılların sözlü dildeki kullanım sıklıklarını belirleyebilmektir. Bu amaca yönelik olarak bütünce temelli çözümleme yöntemi ile çalışmanın bütüncesi oluşturulmuştur.Bağımlı ardıllar konusu dil incelemelerinin biçimbilim bölümü ile ilgili olduğu için biçimbilim ve biçimbirim kavramları incelenmiştir. Bağımlı ardılların sıklığı belirlenirken kullanılacak ardıl sınıflandırmaları için temel dört kaynaktaki (Adalı O. (2004). Türkiye Türkçesinde Biçimbirimler. İstanbul: Papatya Yayınları.; Banguoğlu, T. (2004). Türkçenin Grameri. Ankara: TDK Yayınları.; Göksel A. ve Kerslake C. (2005). Turkish A Comprehensive Grammar. London ve New York: Routledge.; Kormaz, Z. (2003). Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi). Ankara: TDK Yayınları.) bilgiler bir araya getirilerek türetim ardılları ve işletim ardılları başlıkları altında yeni ve bütüncül bir sınıflandırma oluşturulmuştur. Bu sınıflandırma ile birlikte aynı tabloda, sözlü dilden alınan kayıtlar üzerinde yapılan çözümleme sonuçları hem sayısal olarak hem de oransal olarak verilmiştir.Çalışma bütüncesi çözümlenerek türetim ve işletim ardıllarına yönelik bulgular değerlendirilmiştir. Türetim ardıllarına yönelik bulgular, eyleme eklenen ve ada eklenen türetim ardılları bölümünde incelenmiş; işletim ardıllarına yönelik bulgular ise adcıl ve eylemcil işletim ardılları bölümünde incelenmiştir.Çalışmanın bulguları, Türkçenin anadili ve yabancı dil olarak öğretilmesine sağlayabileceği katkılar açısından, işletimde ve türetimde en sık kullanılan ardıllar Türkçe öğreticilerine sunulmuştur.
Avrupa dil gelişim dosyası bağlamında yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma becerisini geliştirmeye yönelik malzeme oluşturma
Yabancı dil öğretimi alanında dil becerilerinin öğretimine ağırlık verilerek bu konunun öğrenicinin dil gelişimine katkısının olması ve Avrupa Konseyinin desteklediği bir dil öğretim projesi olarak geliştirilen Avrupa Dil Gelişim Dosyası uygulamalarının dil öğrenimi ve öğretimine etkileri, bu çalışmanın temellerini oluşturmaktadır.Bu çalışmanın amacı Avrupa Dil Gelişim Dosyası bağlamında okuma becerisini geliştirmeye yönelik malzeme tasarlamaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle yabancı dil öğretim programlarının yeniden yapılanmasını sağlayan Avrupa Dil Gelişim Dosyası ve onun kuramsal artalanını oluşturan Avrupa Ortak Dil Çerçevesinin ne olduğu betimlenerek bu belgelerde okuma unsurlarının nasıl tanımlandığı bilgisine girilmiştir.Tüm bu kuramsal artalanın ardından Avrupa Dil Gelişim Dosyasına göre hazırlanmış olduğu ifade edilen Ankara Üniversitesi TÖMER Yeni Hitit Serisi kitabı okuma becerisi kapsamında incelenerek değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sürecinde okuma metinleri ve okuma etkinlikleri iki aşamalı olarak ADD ve AODÇ'ye uygunlukları araştırılmıştır. Bu araştırma kapsamında okuma metinleri metin türleri, özgünlük ve AODÇ'deki dil temalarına uygunlukları açısından okuma etkinlikleri de okuma öncesi sırası ve sonrası etkinlikleri açısından değerlendirilmiştir. Okuma metinleri ve okuma etkinliklerini değerlendirme listeleri oluşturularak yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde söz konusu kitap okuma becerisi çerçevesinde incelenmeye çalışılmıştır.Kitap değerlendirmesi sonucunda söz konusu kitapların okuma becerisi bağlamında eksiklikleri, yetersizlikleri belirlenerek elde edilen bulgular ışığında ADD ve AODÇ betimlemeleriyle örtüşen okuma malzemeleri tasarlanmıştır. Böylelikle örnek okuma malzemeleri ile bu duruma ilişkin önerilerde bulunulmuştur.
İşlevsel dilbilgisi çerçevesinde Türkçedeki ilişkisel süreçlerin betimlenmesi
Halliday'in İşlevsel Dilbilgisine Giriş adlı kitabında da belirttiği gibi, dildeki anlamın temel bileşenleri işlevsel bileşenlerden oluşmaktadır. Bu bakış açısına göre tüm diller düşünsel ve kişilerarası olmak üzere iki tür anlam etrafında örgütlenmiştir. Bu bileşenlere ?üst-işlev? adı verilir.Bu üst-işlevler, tüm dillerde ortak olan iki genel amaç ile temsil edilirler: (i) etrafında olup bitenleri anlamlandırmak; (ii) dili kullanarak diğer insanlar üzerinde etki yaratmak. Amacı etrafında olup biteni anlamlandırmayı sağlamak olan dili ve buna bağlı olarak metni, anlamdan kopararak, yalnızca yapısal bir birim olarak düşünmek mümkün değildir.Dizgeci-İşlevsel Dilbilgisine göre, metin dilbilgisel değil anlamsal bir birimdir. Anlam ?söz? yoluyla belirtilir ve sözler olmadan birinin bir metnin anlamına yönelik yorumunu açık hale getirmek mümkün değildir. Dizgeci-İşlevsel Dilbilgisi, dili ?düşünsel, kişilerarası ve metinsel olmak üzere- üç farklı boyutta aynı anda çözümlemeyi olanaklı kılmaktadır.Dizgeci-İşlevsel Dilbilgisi çerçevesinde Türkçede ilişkisel süreçleri betimlemeyi planladığımız bu çalışmanın temel araştırma soruları şunlardır:1)İlişkisel süreçler Türkçede hangi biçimlerde ortaya çıkmaktadır?2)Türkçede ?ad tümcesi? olarak nitelendirilen tümce türünün ilişkisel süreçteki yeri nedir?3)Halliday'in ilişkisel süreçler çerçevesinde betimlediği süreçler ve eylemler Türkçedeki durumla ne oranda örtüşmektedir?Anahtar Sözcükler: Dizgeci-İşlevsel Dilbilgisi Kuramı, tümcenin temsilleştirilmesi, geçişlilik çözümlemesi, ilişkisel süreçler, niteleyici ve özdeşleyici süreçler, türce ve değer ve ad tümceleri.
Betimleyici metinlerin dilsel özellikleri ve bu tür metinler yoluyla sözcük öğretimi
Bu çalışmanın amacı, betimleyici metinleri ayrıntılı olarak incelemek, betimleyici metinlerin dilsel özelliklerini belirleyerek yabancılara Türkçe öğretimine yönelik sözcük öğretimi alanında malzeme hazırlamaktır. Bu amaç doğrultusunda betimleyici metinlerin içerdikleri dilsel yapılar incelenmiş ve betimlemenin işlevi, yöntemi ve diğer özellikleri kapsamlı olarak ele alınmaya çalışılmıştır.Türkçenin yabancı dil olarak öğretimine betimleyici metinleri kullanarak malzeme hazırlayabilmek için yabancı dil öğretiminde metin seçimi ve metin kullanımı konuları ele alınarak değerlendirilmiştir. Uygulamaların belirli bir yaklaşım çerçevesinde gelişmesi için iletişimsel yaklaşım genel özellikleriyle sunulduktan sonra bu yaklaşımda metin kullanımına ve sözcük öğretiminin nasıl ele alındığına değinilmiştir.Betimleyici metinlerin içerdiği dilsel yapıların incelenmesi sonucunda şu yapıları yoğun olarak kullandıkları belirlenmiştir: Niteleme sıfatları, yer belirten sözcükler, ad tümceleri, eksiltili tümceler ve ikilemeler. Bu yapılardan sözcük öğretimine uygun görülen niteleme sıfatlarına ve yer belirten sözcüklere ve betimleme nesnesinin kendi sözcüksel alanına yönelik, yabancı dil öğretiminde metin kullanım ölçütleri göz önünde bulundurularak ve iletişimsel yaklaşımın kullandığı teknikler kullanılarak malzemeler geliştirilmeye çalışılmıştır.
Analyse lexicologique semantique des manuels ecrits pour les enfants de l'école primaire et préparation des modules pour enseigner certains groupes de lexiques
Teaching of foreign language started approximately 5000 years ago. After the Akkadians conquered Sumerians, learning of foreign language started as Akkadians learned Sumerian language. The following foreign languages were Greek and Latin. There were more need to learn foreign language after commerce has been developed due to Roneissance. Therefore words which consist of ten languages have been made in order to match this need.Recently globalisation of the world and technological developments have shown that learning foreign language has been becoming more important. A lot of new methods were developed for teaching ? learning . The most common method is ?Transaction oriented method? which is the most student based method. In this method developing vocabulary is important and new techniques were developed to get attention of the students. After this method has been applied, self-development of the students has increased. The students can express themselves in the most appropriate way in different cases by applying what they learned.
Yabancıların Türkçe öğrenirken ad durum eklerinde yaptıkları hataların çözümlenmesi ve bu hataların giderilmesine yönelik öneriler
Yabanc dil olarak Türkçe örenen yabanc örencilerin ad durum biçimbirimlerinde ne gibi yanllar yaptklarn belirlemeyi ve bunlara çözüm önerileri sunmay amaçladmz bu çalma aadaki sorular yantlamay amaçlamaktadr: 1. Geleneksel dilbilgisi kitaplarnda ad durum biçimbirimleri nasl ele alnmtr? 2. Ad durum biçimbirimleri dilbilimciler nasl ele almtr? 3. Yabanclara Türkçe öreten kitaplarda ad durum biçimbirimleri nasl ele alnmtr? 4. Yabanc dil olarak Türkçe örenen örenen yabanc örenciler ad durum biçimbirimleriyle ilgili ne tür yanllar yapyorlar? 5. Yabanc dil olarak Türkçe örenen yabanc örenciler ad durum biçimbirimlerden en çok hangisinde yanl yapyorlar? Bu yanllar nelerden kaynaklanyor olabilir? 6. Ad durum biçimbirimlerinin öretimi nasl olabilir? Çalmamzn veri tabann Ankara Üniversitesi TÖMER'de Türkçe örenmi ve örenmekte olan örencilerin yazl anlatm katlar oluturmaktadr. Bu yazl anlatm katlar tek bir ülkeden deil çeitli ülkelerden gelen örencilerin yazd katlardr. Bugüne kadar karlatmz ve Türkçe örettiimiz gruplarda ad durum biçimlerinin kullanmyla ilgili yanllarn çok sk yaldn tespit ettik. Uygulamamz srasnda Türkçe düzeyleri ve anadilleri farkl gruplar ele aldk. Bütün bu yanllar inceleyerek bu yanllarn türlerini, oranlarn tespit ettik. Bunlara ek olarak da ad durum biçimbirimlerinin öretimi üzerine baz görülerimizi sunmaya çaltk.