Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Ahmet Yıkmış
14 theses · Bolu Abant İzzet Baysal University
Zihin yetersizliği olan çocuklara hayvanların temel özelliklerinin kazandırılmasında doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritasının etkililiği
Bu araştırmada hafif düzeyde zihin yetersizliğine sahip iki çocuğa hayvanların yararları, beslenme şekli ve barınaklarının kazandırılmasında doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritası tekniğinin etkililiği incelenmiştir. Araştırma da tek denekli araştırma modellerinden yoklama evreli davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, hedef öğrencilerin hayvanların yararları, beslenme şekli ve barınakları konusunu öğrenme düzeyleridir. Bağımsız değişken ise doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritası tekniğidir. Ayrıca doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritası ile öğretim sona erdikten bir hafta, iki hafta ve dört hafta sonraki kalıcılık etkisi ile farklı bir kişiye (kendi öğretmeni) genelleme etkisi araştırılmıştır. Çalışmada öğrencilerin öğretmenlerinden uygulamaya ilişkin görüşleri alınarak sosyal geçerlik verileri elde edilmiştir. Araştırma bulguları hafif düzeyde zihin yetersizliğine sahip çocuklarda, hayvanların yararları, beslenme şekli ve barınaklarının kazandırılmasında doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritaları tekniğinin kullanımının etkili olduğunu, bireylerde, kalıcılığını öğretim tamamlandıktan bir hafta, iki hafta ve dört hafta sonra da koruyabildiğini ve farklı kişilere genelleyebildiklerini göstermiştir. Çalışmada ayrıca araştırmanın sonunda deneklerin öğretmenlerinin doğrudan öğretim yöntemiyle sunulan kavram haritası tekniği ile öğretimine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu bulunmuştur.
Kaynaştırma öğrencilerinin sergilediği problem davranışlara yönelik sınıf öğretmenlerinin uyguladıkları önleme ve müdahale stratejileri
Kaynaştırma öğrencilerinde karşılaşılan problem davranışlara yönelik sınıf öğretmenlerinin uyguladıkları önleme ve müdahale stratejilerinin belirlenmesinin amaçlandığı bu araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Nitel bir çalışma olan bu araştırmada çalışma grubunu, 2013-2014 eğitim öğretim yılında Bolu ili merkez ilçe sınırlarında bulunan ilkokullarda görev yapmakta olan ve sınıflarında kaynaştırma öğrencisi bulunan 25 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Görüşmeler esnasında geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler ses kayıt cihazına kaydedilmiştir. Kaydedilen görüşmeler araştırmacı tarafından NVivo 10 programına aktarılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda tasarlanan bu araştırmada veriler, "içerik analizi" tekniğine göre çözümlenmiştir. Araştırma bulguları 10 alt tema halinde başlıklara ayrılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, görüşmeye katılan sınıf öğretmenlerinin, sınıflarında en çok karşılaştıkları problem davranışlar sırasıyla; arkadaşlarına vurma, sınıf içerisinde gezinme, öğrencinin yeterli akademik beceriler sergileyememesi, dersle ilgilenmemesi/dersin etkinliğini yapmak istememesi, ders akışını bozacak ölçüde konuşması , ders saati içerisinde ağlaması, öğrencide dikkat eksikliği ve hiperaktivitesi olması, öğrencide konuşma güçlüğü olması, bireysel ihtiyaçlarını tek başına karşılayamaması, ders esnasında aniden bağırması, teneffüslerde saklanması ve arkadaşlarıyla paylaşımlarının az olması, empatik davranışlar sergileyememesidir. Öğretmenler bu problem davranışların kaynağı olarak; öncelikle aile ve yakın çevre daha sonra öğrencinin kaynaştırma tanısı ve bireysel özellikleri şeklinde görüş bildirmişlerdir. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin bu problem davranışların önlenmesine ve/veya davranışlara müdahaleye yönelik olarak, farklı pekiştirme tür ve tarifelerinden yararlandıkları fakat bilimsel dayanaklara dayanan, sistematik bir şekilde uyguladıkları herhangi bir stratejiden yararlanmadıkları tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenleri, problem davranışların çözümü ile ilgili ebeveynler, rehber öğretmenler, okul idaresi, rehabilitasyon merkezleri, okuldaki diğer öğretmenler ve diğer öğrencilerin velileri ile işbirliği içerisinde olduklarına ilişkin görüş bildirmişlerdir. Araştırmanın bulgularında son olarak, olumlu davranışların kazandırılması ve kalıcılığının sağlanması noktasında yapılan çalışmaların farklı pekiştireç türlerini kullanma, aile ile işbirliği içerisinde olma ve öğrenci ile birebir konuşma olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma, problem davranışlar, önleme stratejileri, müdahale stratejileri
Tablet bilgisayar üzerinde eş zamanlı ipucuyla sunulan nokta belirleme tekniğinin rakam - nesne eşlemesi öğretiminde etkililiği
Bu araştırmanın amacı, nokta belirleme tekniği ile eş zamanlı ipucuyla öğretim yöntemi kullanılarak rakamlarla nesneleri eşleme becerisinin öğretimi için, mobil ortamlarda kullanılmak üzere hazırlanan Dokunarak Rakamları Öğrenelim yazılımının özel gereksinimli öğrencilerin bu beceriyi kazanma, sürdürme ve genellemesinde etkililiğini belirlemektir. Bunun yanı sıra bu çalışmada öğrencilerin öğrendikleri rakamları nesnelerle eşleme becerisini öğretim tamamlandıktan sonra da sergileyip sergilemediklerine ve yapılan çalışmaya yönelik ailelerin görüşlerine yer verilmiştir. Bu araştırmaya Bolu ilinde bulunan bir rehabilitasyon merkezine devam eden ve hafif düzeyde zihinsel engelli iki erkek ve bir kız öğrenci katılmıştır. Bu araştırmada yöntem olarak tek denekli araştırma modellerinden katılımcılar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırma bulguları; hafif düzeyde zihinsel engelli olan öğrencilere mobil ortamda hazırlanan Dokunarak Rakamları Öğrenelim yazılımı ile uygulamacı tarafından nokta belirleme tekniği ile eş zamanlı ipucuyla öğretim yöntemi kullanılarak rakamları nesnelerle eşleme becerisinin uygulama sona erdikten sonra da korunduğunu göstermiştir. Araştırma sonunda ebeveynlerle yapılan görüşmeler sonucunda ailelerin görüşlerinin nokta belirleme tekniği ile eş zamanlı ipucuyla öğretim yöntemi kullanılarak rakamlarla nesneleri eşleme becerisinin öğretimi için, mobil ortamlarda kullanılmak üzere hazırlanan Dokunarak Rakamları Öğrenelim yazılımı hakkında olumlu olduğu yönündedir. Anahtar Kelimeler: Hafif Düzeyde Zihinsel Engelli, Mobil Teknolojiler, Eğitsel Yazılımlar, Nokta Belirleme Tekniği, Eş zamanlı İpucuyla Öğretim
Zihinsel yetersizliği olan öğrencilere çarpma öğretiminde somut-yarı somut-soyut öğretim stratejisinin etkililiği
Bu araştırmada zihinsel yetersizliği olan öğrencilere temel çarpma işlemlerinin öğretiminde doğrudan öğretim yöntemi ile sunulan somut-yarı somut-soyut öğretim stratejisinin etkililiği incelenmiştir. Bu amacın yanı sıra, somut-yarı somut-soyut öğretim stratejisi ile öğretimin, farklı ortam ve farklı kişilere genelleme etkisi, öğretim sona erdikten on ve yirmi gün sonraki izleme etkisi ve somut-yarı somut-soyut öğretim stratejisi hakkında öğretmenler görüşlerini belirleyeme yönelik sosyal geçerliliği incelenmiştir. Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden yoklama denemeli denekler arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, araştırmaya katılan öğrencilerin matematik becerilerinden, temel çarpma işlemi becerisini gerçekleştirme düzeyleri iken; bağımsız değişkeni doğrudan öğretim yöntemine göre sunulan somut-yarı somut-soyut öğretim stratejisidir. Araştırma, Balıkesir ilinde yaşayan, yaşları 9-10 arasında değişen, zihinsel yetersizliği olan, yazılı ve sözlü yönergelere tepkide bulunma, nesneleri kullanabilme, basit şekiller çizebilme, rakamları tanıma, nesne (rasyonel) sayma ve atlayarak sayma becerileri ile temel toplama işlemi becerileri ve eşitlik kavramı ön koşullarına sahip, ikisi kız ve biri erkek olmak üzere üç öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın sonucunda; zihinsel yetersizliği olan öğrencilere çarpma işlemi becerilerinin kazandırılmasında, doğrudan öğretim yöntemi ile sunulan somut-yarı somut-soyut öğretim stratejisinin etkili olduğu, öğrencilerin kazandıkları çarpma işlemi becerisinin kalıcılığının öğretim bittikten on gün ve yirmi gün sonra da koruyabildikleri, öğrencilerin tümü bu beceriyi farklı ortam ve farklı kişilere genelleyebildikleri ve öğretmenlerin somut-yarı somut-soyut öğretim stratejisi hakkındaki görüşlerinin olumlu olduğu bulunmuştur.
Zihinsel yetersizlik gösteren öğrencilerin eğitiminde bilgisayar kullanımı ile ilgili öğretmen görüşleri
Bu araştırmada; zihinsel yetersizlik gösteren öğrencilerin eğitiminde bilgisayar kullanımı ile ilgili olarak öğretmen görüşlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma tasarımı tercih edilmiş ve ''Olgubilim (Fenomenoloji)'' desenine göre düzenlenmiştir. Araştırma 2015-2016 öğretim yılında Ankara'da bulunan III. kademe özel eğitim kurumlarında çalışan 19 özel eğitim öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler ''içerik analizi'' tekniğine göre incelenmiştir. Araştırma bulguları 13 ana temaya ayrılmıştır. Araştırma bulguları özel eğitim öğretmenlerinin derslerde bilgisayar ile öğretim uygulaması hakkındaki görüşlerinin olumlu olduğunu göstermiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin bilgisayar kullanımı ile ilgili olarak materyal, program, içerik ve uzman görüşü alma konularında özellikle uzman görüşü alınması gerekliğinin önemine vurgu yaptıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin bilgisayar ile öğretim uygulaması yaparken akıllı tahta, portallar (EBA, Okulistik, Morpa), videolar ve sanal testler gibi araçlardan yararlandıkları belirlenmiştir. Özel eğitim öğretmenleri bilgisayarı okuma-yazma öğretimi için faydalı bulmaktadır. Bilgisayar kullanımını faydalı bulan özel eğitim öğretmenlerinin beceri ve kavram öğretiminde bilgisayarı videolarla, hazır materyallerle, çizgi filmlerle kullandıkları belirlenmiştir. Görüşme yapılan öğretmenler bilgisayarı matematik öğretiminde faydalı bulurken bilgisayarı örnek alıştırmalar, çalışma kağıdı indirerek, akıllı tahta ile test, video izletme ve görsel etkinlikler yaparak kullandıklarını belirtmişlerdir. Öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda öğretmenlerin bilgisayarı dil ve konuşma becerilerinin öğretiminde sesli videolar, görsel metin okutma, film izletme şeklinde de kullandıkları tespit edilmiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin özbakım becerilerinin öğretiminde bilgisayarı video gösterimi, slayt sunusu, çizgi film izleterek kullandıkları belirlenmiştir. Bilgisayarın sosyal becerilerin öğretiminde de kullanıldığı anlaşılmıştır. Bilgisayarın mesleki derslerin öğretiminde kullanımı ile ilgili görüşülen öğretmenlerin video, görsellerle ve slayt ile kullandıkları tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Zihinsel yetersizlik, öğretmen görüşleri, bilgisayar ile öğretim
Kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin öğretimin uyarlanmasına ilişkin yaptıkları çalışmaların belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı, kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin öğretimin uyarlanmasına ilişkin yaptıkları çalışmaların belirlenmesidir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Erzurum ili merkez ilköğretim okullarında 2006-2007 eğitim öğretim yılında görev yapan kaynaştırma sınıfı öğretmenleri, örneklemini ise Erzurum ilindeki sekiz ilköğretim okulunda görev yapmakta olan on sekiz kaynaştırma sınıfı öğretmeni oluşturmaktadır. Kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin öğretimin uyarlanmasına ilişkin yaptıklarını belirlemek amacı ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmış ve görüşme sırasında önceden hazırlanmış on bir soru sorulmuştur. Verilerin toplanmasında nitel veri toplama yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırma bulgularına göre; kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin öğretim ortamının düzenlenmesinde sıra düzenine dikkat ettikleri fakat diğer ortam düzenlemelerine yer vermedikleri, amaç uyarlamalarında ise basitleştirmeler yapma, temel amaçları alma, seviyeye uygun amaçlar ve ek amaçlar belirleme çalışmalarını yaptıkları fakat bunlara dair bir planlamanın olmadığı görülmüştür.Kullandıkları yöntemlerin ise soru cevap, dramatizasyon ve demonstrasyon üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Yöntemlerde yapılan uyarlamaların daha çok kaynaştırma öğrencisinin etkinlik çalışmalarında ve soru-cevap yönteminde olduğu tespit edilmiştir.Materyallerde ise kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin çoğunun uyarlama yapmadığı görülmektedir.İçeriğin hazırlanmasında ve sunumunda uyarlama yaptıklarını belirtmelerine rağmen hazırlık yapılmadan uygulama esnasında yapılmaya çalışıldığı ve sınırlı kaldığı tespit edilmiştir.Kaynaştırma sınıfı öğretmenleri sözlü sınav, test ve gözlem ölçme değerlendirme tekniklerini daha çok kullanmışlardır. Kullandıkları ölçme ve değerlendirme tekniklerinden sözlü sınav ve performans ödevlerinde, uyarlama çalışmalarına daha fazla yer verdikleri görülmektedir.Öğretimin uyarlanmasında karşılaşılan zorluklara ilişkin ise çoğu kaynaştırma sınıfı öğretmeni zamanın yeterli olmadığını, öğretimsel uyarlama konusunda bilgi eksiklerinin olduğunu, destek alamadıklarını, sınıf mevcutlarının fazla olduğunu belirtmişlerdir.Kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin çoğunun okul yönetiminden, milli eğitim müdürlüğünden, rehberlik araştırma merkezinden ve ailelerden destek alamadıkları görülmektedir.Kaynaştırma sınıfı öğretmenleri konuya ilişkin olarak sınıf öğretmenlerine bu konuda hizmet içi eğitim verilmesini, kendilerine destek verilmesini, kaynaştırma uygulamalarını benimsemediklerini, bu konuda bilgisiz olduklarını, destek hizmetlerin verilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Ayrıca ailelerin eğitilmesi, okul yönetiminin, müfettişlerin bu konuda bilgi sahibi olmaları gerektiği, üniversitelerde kaynaştırma ile ilgili bilgi verilmesi, her okulun rehber öğretmenin olması yönünde görüş bildirmişlerdir.Araştırma sonucunda kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin öğretimsel uyarlama konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve yaptıkları bazı öğretimsel uyarlamaların ise sınırlı kaldığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Öğretimsel uyarlama, kaynaştırma sınıfı, kaynaştırma sınıfı öğretmeni
Zihin engelli bireylere elektrikli çim biçme makinesiyle çim biçme becerisi öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği
Bu araştırmada, zihin engelli bireylere, elektrikli çim biçme makinesiyle çim biçme becerisi öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada, öğretim sona erdikten 1, 3 ve 4 hafta sonra kalıcılık etkisi ve araç-gereçler arası genelleme etkisi araştırılmıştır. Eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiğini belirlemek üzere tek denekli araştırma modellerinden, denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır ve araştırma 3 erkek öğrenci ile yürütülmüştür.Bu araştırmanın bağımlı değişkeni, elektrikli çim biçme makinesiyle çim biçme becerisidir. Bağımsız değişkeni ise elektrikli çim biçme makinesiyle çim biçme becerisi öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimdir. Zihin engelli bireylere, elektrikli çim biçme makinesiyle çim biçme becerisi öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiğini değerlendirmek üzere toplu yoklama, günlük yoklama, öğretim, izleme ve genelleme oturumları düzenlenmiştir. Değerlendirme için tek fırsat yöntemi kullanılmıştır.Araştırma bulguları, zihin engelli bireylere, elektrikli çim biçme makinesi kullanarak çim biçme becerisi öğretiminde, eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkili olduğunu, öğretim sona erdikten 1, 3 ve 4 hafta sonra da öğrenilenlerin kalıcılığını koruduğunu gösterir niteliktedir. Aynı zamanda, öğretimi yapılan beceriyi, farklı çim biçme makinesine genelleyebildikleri görülmektedir.Anahtar kelimeler: Eşzamanlı ipucuyla öğretim, zihin engelli birey, çim biçme
Zihin engelli bireylere saat söyleme becerisinin öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği
Bu araştırmanın amacı, zihin engelli bireylere saat söyleme becerisinin öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiğini belirlemektir.Araştırmada zihin engelli beş öğrenci yer almıştır. Öğrencilerden biri ile pilot çalışma yapılmış ve bir öğrenci de denek yitimi olabileceği göz önünde tutularak yedek denek olarak araştırmaya katılmıştır. Araştırma üç denek ile gerçekleştirilmiştir. Deneklere öğretilmesi için üç beceri belirlenmiştir. Eşzamanlı ipucuyla öğretim kullanılarak; tam buçuk ve çeyrek geçe saatleri söyleme becerisi öğretilmiştir. Tüm öğretim oturumları birebir öğretim düzenlemesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden yoklama evreli davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır.Araştırmanın bağımlı değişkeni, deneklerin kendilerine gösterilen saatin kaçı gösterdiğini en az %80 düzeyinde doğru olarak söylemesi olarak tanımlanmaktadır. Araştırmanın bağımsız değişkeni, eşzamanlı ipucuyla öğretimdir. Uygulama süreci, araştırmacı tarafından; yoklama, öğretim, genelleme ve izleme oturumları olarak gerçekleştirilmiştir.Araştırma sonucunda, zihin engelli bireylere saat söyleme becerisin öğretiminde eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkili olduğu söylenebilir. Ayrıca araştırma bulgularına göre, deneklerin kalıcılık ve genellemeyi yüksek düzeyde sağladıkları görülmüştür.
Zihinsel yetersizliği olan çocuklara adı söylenen kesrin resimli kart üzerinde gösterilmesi becerisinin öğretiminde sabit bekleme süreli öğretimin etkililiği
Bu araştırmanın amacı, zihinsel yetersizliği olan çocuklara adı söylenen kesrin resimli kart üzerinde gösterilmesi becerisinin öğretiminde sabit bekleme süreli öğretimin etkililiğini belirlemektir.Araştırmanın bağımlı değişkeni, deneklerin kendilerine gösterilen resimli kartlar üzerinde adı söylenen kesri en az %80 düzeyinde ve doğru olarak göstermesi olarak tanımlanmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise, sabit bekleme süreli öğretimdir. Uygulama süreci, araştırmacı tarafından; yoklama, öğretim, genelleme ve izleme oturumları olarak gerçekleştirilmiştir.Araştırmada zihinsel yetersizliği olan dört öğrenci yer almıştır. Öğrencilerden biri ile pilot çalışma yapılmış ve bir öğrencide denek yitimi olabileceği göz önünde tutularak yedek denek olarak araştırmaya katılmıştır. Araştırma iki denek ile gerçekleştirilmiştir. Deneklere öğretilmesi için belirlenen beceriler ise söylenen bütün, yarım ve çeyrek kesirleri resimli kart üzerinde gösterme becerisi olmak üzere, üç beceri olarak belirlenmiştir. Tüm öğretim oturumları birebir öğretim düzenlemesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama evreli davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır.Araştırma sonucunda; zihinsel yetersizliği olan çocuklara adı söylenen kesirlerin gösterilmesi becerisinin öğretiminde sabit bekleme süreli öğretimin etkili olduğu ve öğrendiklerini %100 düzeyde genelleyebildikleri görülmüştür. Araştırmanın bulguları, öğretilmesi hedeflenen becerilerin kazanıldığı ve öğretim sona erdikten sonra da devam ettiğini göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuk, Söylenen Kesri Gösterme Becerisi, Sabit Bekleme Süreli Öğretim
Bakım hizmeti veren personelin zihin engellilerin yaşadıkları sorunlara ilişkin görüş ve önerileri
Bu araştırmanın amacı, bakım hizmeti veren personelin zihin engellilerin yaşadıkları sorunlara ilişkin görüş ve önerilerinin belirlenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanması için nitel araştırma yöntemlerinden yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu Marmara Bölgesinde yer alan resmi bir Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde görev yapmakta olan 20 bakım elemanı oluşturmaktadır. Bakım elemanlarının görüşlerini belirlemek amacıyla 10 soru hazırlanmıştır. Sorulardan elde edilen veriler tümevarım yöntemiyle analiz edilmiş ve 10 tema oluşturulmuştur. Verilerin analizi sonucunda, bakım elemanlarının kurumdaki çalışma zamanlarını bakım işleri ve rutin işler yaparak geçirdikleri ortaya çıkmıştır. Zihin engellilerin zaman zaman ısı, havalandırma, merdiven, bina yüksekliği, rutubet, tuvalet-banyo gibi kurumun fiziksel yapısıyla ilgili sorun yaşadıkları bu sorunların gerekli kontrol ve donanım eksikliğinin giderilmesiyle çözülebileceği ortaya çıkmıştır. Zihin engellilerin sağlık görevlilerinin niteliği, tıbbi donanım ve tıbbi müdahale konularında sorun yaşadıkları bu sorunların tıbbi donanım, araç eksikliklerinin giderilerek ve sağlık personelinin nicelik ve niteliğinin artırılarak giderilebileceği ortaya çıkmıştır. Zihin engellilerin aşırı ve düzensiz beslenme, diyet gıda eksikliği ve beslenme ortamı gibi beslenme konularında sorun yaşadıkları bu sorunların diyetisyen görevlendirilerek ve engellilere bireysel diyet programı uygulanarak çözülebileceği ortaya çıkmıştır. Bakım elemanları zihin engellilerin özbakım konusunda özbakım eğitimi gereksinimi olduğunu bu sorunların özel eğitim verilerek ve gerekli materyal alınarak giderileceğini belirtmişlerdir. Zihin engellilerin kendi aralarında problem yaşadıkları, zaman zaman kendine, personele ve çevreye zarar veren davranışlar sergiledikleri bu problem davranışların boş zaman etkinlikleri artırılarak, nitelikli personel görevlendirilerek, özel eğitim ve psikolojik destek verilerek giderilebileceği ortaya çıkmıştır. Bakım elemanları zihin engellilerin boş zamanlarını değerlendirirken diğer engelli ve personel ile sorun yaşadıklarını, boş zaman etkinliklerinin yeteri kadar olmadığını; ortaya çıkan sorunların boş zaman etkinliklerinin yeniden düzenlenerek ve fiziksel aktivitelere ağırlık verilerek çözülebileceğini belirtmişlerdir. Zihin engellilerin kendini ifade etmede, diğer engelli ile iletişim kurarken ve başka insanlarla iletişim kurarken sorun yaşadıkları bu sorunların zihin engelliye bireysel ilgi gösterilerek ve ekip iletişiminin sağlanarak çözülebileceği ortaya çıkmıştır. Zihin engellilerin personelin yaklaşımı ve personel niteliği konusunda sorun yaşadıkları bu sorunların bütün engellilere her personelin aynı tutum sergileyerek ve personel seçiminin bilimsel bir şekilde yapılarak çözülebileceği ortaya çıkmıştır.
Eğitim uygulama okulu eğitim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırmada; 2002 yılından beri Türkiye'de uygulanmakta olan Eğitim Uygulama Okulu Eğitim Programının değerlendirilmesi için; eğitim uygulama okullarında çalışan öğretmenlerin görüşleri alınmıştır. Araştırma da yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinin kullanıldığı niteliksel bir araştırmadır. Araştırma verilerinin analizinde frekans (f) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Bolu ve Düzce illerinde eğitim uygulama okullarında çalışan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubu ise; yine aynı illerde çalışan 15 öğretmenden oluşmuştur.Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular şöyle özetlenebilir:Eğitim Uygulama Okulu Eğitim Programı uygulandığı günden beri MEB tarafından öğretmen görüşlerinin alındığı bir değerlendirme çalışmasına rastlanmamıştır.Öğretmen görüşlerine göre öğretmenler eğitim programını tam olarak uygulayamamakta, uygulama sırasında sorunlar yaşamaktadırlar. Öğretmenler eğitim uygulama okulu eğitim programının işlevsel olmadığı görüşünde birleşmektedirler. Eğitim uygulama okulu eğitim programının işleniş, değerlendirme, öğretim yöntemlerinin uygun olmadığı yönünde görüşler bildirmişler, amaç ifadelerinin öğrenci özelliklerine uygun olmadığı ve davranışsal şekilde ifade edilmeyen amaçların olduğunu belirtmektedirler. Programın hazırlanmasında öğrenci özelliklerinin göz ardı edildiği ve programda yer alan ders sayısının çok olduğu eğitim uygulama okulu eğitim programının yeniden gözden geçirilerek gerekli program geliştirme çalışmasının yapılmasının uygun olacağı görüşüne varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Eğitim Uygulama Okulu Eğitim Programı, Zihinsel Engelliler Sınıf Öğretmenliği, Program Değerlendirme
Zihin engelli çocuklara paraları tanıma becerisinin öğretiminde sabit bekleme süreli öğretimin etkililiği
Bu araştırmanın amacı, zihin engelli öğrencilere paraları tanıma becerisinin öğretiminde sabit bekleme süreli öğretimin etkili olup olmadığını belirlemektir. Araştırmada ayrıca araç-gereçler ve ortamlar arası genelleme ve öğretim sona erdikten bir, üç ve dört hafta sonraki kalıcılık etkisine bakılmıştır.Araştırma, tek denekli araştırma yöntemlerinden biri olan denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılarak desenlenmiştir. Bu araştırmanın bağımlı değişkeni deneklerin gösterilen paranın kaç Türk Lirası (TL) ve kuruş (Kr) olduğunu %100 düzeyinde doğru olarak söylemeleridir. Deneklere parayı tanıma becerisinin öğretiminde kullanılan sabit bekleme süreli öğretim, araştırmanın bağımsız değişkenini oluşturmaktadır.Bu araştırmaya zihinsel yetersizlik tanısı almış beş öğrenci katılmıştır. Öğrencilerden biri denek yitimi olabileceği göz önünde bulundurularak yedek denek olarak seçilmiştir. Bir öğrenci ile de pilot çalışma yapılmıştır. Araştırma üç denek ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama süreci, araştırmacı tarafından; yoklama, öğretim, izleme ve genelleme oturumları olarak düzenlenmiştir. Tüm öğretim oturumları birebir öğretim düzeni ile yürütülmüştür.Araştırmanın bulguları sabit bekleme süreli öğretimin zihin engelli çocuklara paraları tanıma becerisinin öğretiminde etkili olduğunu gösterir niteliktedir. Ayrıca, öğrenilen becerinin öğretim bittikten bir, üç ve dört hafta sonra da korunduğu ve farklı araç-gereçlere ve ortamlara genellenebildiği görülmüştür.Anahtar sözcükler: Zihin Engelli Çocuklar, Paraları Tanıma Becerisi, Sabit Bekleme Süreli Öğretim
Zihin engelli bireylere çıkarma işlemi öğretiminde sabit bekleme süreli öğretimle sunulan nokta belirleme tekniğinin etkililiği
Bu araştırmanın amacı, sabit bekleme süreli öğretim yöntemiyle sunulan nokta belirleme tekniğinin zihin engelli bireylere çıkarma işlemi öğretiminde etkili olup olmadığını belirlemektir. Araştırmada ayrıca kişiler, ortamlar arası genelleme, öğretim sona erdikten on gün ve yirmi gün sonraki kalıcılık etkisine ve sosyal geçerliğine bakılmıştır. Araştırmada zihin engelli üç öğrenci yer almıştır. Tek denekli araştırma desenlerinden denekler arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, zihin engelli öğrencilerin çıkarma işlemini öğrenmeleridir. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise sabit bekleme süreli öğretim yaklaşımına dayalı olarak sunulan nokta belirleme tekniğidir. Uygulama süreci, araştırmacı tarafından; yoklama, öğretim, izleme ve genelleme oturumları olarak düzenlenmiştir. Tüm oturumlar birebir öğretim düzenlemesi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları sabit bekleme süreli öğretim yaklaşımına dayalı olarak sunulan nokta belirleme tekniğinin çıkarma işlemlerinin öğretiminde etkili olduğunu gösterir niteliktedir. Ayrıca, öğrenilen becerinin öğretim bittikten on gün ve yirmi gün sonrasında korunduğu, farklı kişilere ve ortamlara genellenebildiği ve sosyal geçerlikle ilgili sorulara öğretmenlerin verdikleri cevaplar incelendiğinde sosyal olarak geçerli olduğu söylenebilir. Anahtar sözcükler: Zihin Engelli Çocuklar, Çıkarma İşlemi, Sabit Bekleme Süreli Öğretim, Nokta Belirleme Tekniği
Öğretmenlerin zihin engelli öğrencilerin matematik beceri kavram ve işlemlerini değerlendirme sürecinde yaptıklarının belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı; öğretmenlerin zihin engelli tanısı konmuş öğrencilerin matematik beceri, kavram ve işlemlerini değerlendirme sürecinde yaptıklarını belirlemektir. Araştırmanın katılımcılarını, 2013-2014 eğitim öğretim yılında Bolu il merkezinde ve merkez ilçelerinde bulunan Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ilkokul ve özel eğitim okullarında görev yapan 21 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenlerin, zihin engelli öğrencilerin matematik beceri, kavram ve işlemlerini değerlendirme sürecinde yaptıklarını belirlemek amacı ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmış ve görüşmelerde önceden hazırlanmış on dört soru sorulmuştur. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin kişisel bilgileri hakkında veri toplamak amacıyla görüşme öncesinde yazılı olarak doldurmaları için kişisel bilgi formu geliştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, öğretmenlerin büyük çoğunluğunun zihin engelli öğrencilerin matematik performanslarını öğretim öncesi, anı ve sonrasında değerlendirdiklerini göstermektedir. Öğretmenlerin değerlendirme sürecinde materyal ve ortam üzerinde bazı uyarlamalar yaptığı ve bu uyarlamaları yaparken de öğrenci özelliklerini göz önünde bulundurdukları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin, öğrencileri değerlendirirken teknolojiden yoğun olarak yararlandıkları bulgusunu da ulaşılmıştır. Ayrıca değerlendirme aşamasında öğretmenlerin bazı sorunlarla karşılaştıkları bulgusu elde edilmiştir. Bu sorunların ortadan kaldırılmasına yönelik çözüm ürettikleri görülmüştür. Çalışmaya katılan öğretmenler zihin engelli öğrencilerin matematik beceri, kavram ya da işlemlerinin daha iyi değerlendirilmesi için öğretmenlere, okul yönetimlerine ve öğretmen yetiştiren kurumlara önerilerde bulunmuşlardır.