Alternative tourism
70 theses under this subject heading
Bir alternatif turizm türü olarak yamaç paraşütü: Uçmakdere üzerine bir çalışma
Turizm faaliyetlerinin yılın diğer aylarına etki etmesi ve bundan dolayı, döviz girdilerinin veya turizmden elde edilen gelirlerin arttırılması için alternatif turizm faaliyetleri gündeme gelmiştir. Bir alternatif turizm türü olarak Tekirdağ ili Uçmakdere köyünde yapılan yamaç paraşütü potansiyelinden yeterince yararlanılamamış olması bu araştırma düşüncesinin doğuşuna sebep olmuştur. Araştırma sonucu elde edilen veriler ile SWOT analizi yapılmıştır. Bir alternatif turizm türü olarak yamaç paraşütünün, Tekirdağ Uçmakdere'deki faaliyetlerinin mevcut durumuna ilişkin, güçlü yönleri; yamaç paraşütü faaliyetleri yapılan bölgenin uçuş şartlarına uygun olması, bölgeye ulaşım kolaylığı ve İstanbul'a olan yakınlığı güçlü yönleridir. Zayıf yönleri ise; uçuş faaliyeti yapılan alanda konaklama, yeme içme, çevre düzeni, lavabo ve tuvalet ihtiyaçlarının yetersizliği zayıf yönleridir. Bunun yanında karşılaşılması muhtemel tehditler ise; yamaç paraşütü kalkış pistlerinde uçuş yapılmadan önce sporcuların sertifika kontrolü ve o an uçuşta kullanılacak paraşüt ekipman kontrolünün ilgili kişiler tarafından yapılmaması durumunda bölge imajına ve uçuş güvenliğine bir tehdit oluşturmaktadır. Karşılaşılması muhtemel fırsatları ise; bölgede yapılacak ve yapılması planlanan yamaç paraşütü faaliyetleri sonucunda sporcular, uçmak istiyen yerli ve yabancı turistlerin, bölgede bazı tüketim ihtiyaçları ortaya çıkacaktır. Bu ihtyaçları karşılayacak işletmelere ve bu işletmelerde çalışacak personellere ihtiyaç duyulacaktır. Bu yüzden bölgenin ekonomik potansiyeli artarak alternatif turizm gelirleri artacaktır. Anahtar Kelimeler: Alternatif Turizm, Yamaç Paraşütü, Uçmakdere.
Tekirdağ ilindeki kırsal turizm girişimcilik potansiyeli
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte uluslararası sınırların ortadan kalkması, özellikle tanıtım faaliyeletleri açısından sorun yaşayan ülkelerin, bölgelerin ve işletmelerin kendilerini potansiyel turistlere gösterebilmesi açısından önemli olmuştur. Gelenekselleşmiş tatil anlayışı olan deniz kum güneş turizmi dışında doğa turizmi, kırsal turizm, gastronomi turizmi gibi farklı turizm hizmet potansiyeline sahip olan Tekirdağ ili ülkemizin Avrupa ülkelerine yakınlığı sebebiyle coğrafi konum avantajına sahip olup, mevcut turizm potansiyelini artırarak özellikle kırsal alanlarda girişimcilik potansiyelinin artmasına zemin hazırlayacaktır. Çalışmada Tekirdağ ilinin kırsal turizm girişimcilik potansiyelinin mevcut durumu analiz edilmiş olup konu ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.
Kırsal alanlarda ekoturizm potansiyelinin belirlenmesi: Kırklareli ili Kofçaz ilçesi örneği
Tez çalışması; "Kırsal alanlar; nüfus yoğunluğu, üretim biçimi, yerel peyzaj karakteri gibi doğal ve sosyo-kültürel değerleri ile özgünlük taşırlar. Aynı zamanda "bu özgünlükler ekoturizmin kaynağını oluşturur" hipotezi üzerinde kurgulanmıştır. Bu çerçevede tez kapsamında; Kırklareli İli Kofçaz İlçesi'nin (16 köy ve 1 ilçe merkezi) yerel doğal ve sosyo-kültürel değerlerine yönelik olarak ekoturizm potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla tez çalışmasında, 5 aşamalı bir yöntem izlenmiştir. Birinci aşamada çalışmaya ilişkin amaç ve kapsam belirlenmiş, ikinci aşamada alana ilişkin envanter ve veri tabanı oluşturulmuştur. Literatür taramaları ve arazi çalışmaları ile desteklenen ikinci aşamada; konu ile ilgili genel kavramlar tanımlanmıştır. Üçüncü aşamada; alanın doğal ve sosyo-kültürel peyzaj değerlerine ilişkin olarak; CBS ortamında haritalar oluşturulmuştur. Dördüncü aşamada, ekoturizm olanakları spektrum yöntemi (ECOS) ile alanın ekoturizm potansiyeli ortaya konulmuştur. Ekos Yöntemi çerçevesinde; erişilebilirlik, turistik altyapı olanakları, turistik üstyapı olanakları, doğal peyzaj çekiciliği, ekonomik yapı çeşitliliği ve sosyo-kültürel peyzaj çekiciliği ana bileşenlerine ilişkin 19 değerlendirme faktörü ve 27 alt kriter belirlenmiştir. Tüm bileşenler ekoturizm uygunluk durumuna göre 1'den 4'e (1 en az, 4 en çok) kadar puanlama yapılarak, uygunluk haritaları oluşturulmuştur. Gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda da, sentez paftası oluşturularak ekoturizm faaliyetleri için uygun alanlar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, alanın % 89'unun ekoturizm faaliyetleri için uygun, % 6'sının çok uygun olduğu belirlenmiş ve ekoturizm etkinliklerine yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar; planlama, uygulama ve karar alma süreçlerinde, yerel yönetimler ve benzer konularda araştırma yapan diğer kişiler için yarar teşkil edecektir.
Turistlerin Sinop ilinin alternatif turizm potansiyeline yönelik algılamalarının incelenmesi
Turizm 20. yüzyılın en önemli sektörlerinden ve bölgesel kalkınmada en etkili araçlardan biridir. Turizmin çeşitlendirilmesi ve geliştirilmesi açısından uygulanan yöntemlerden biri de alternatif turizm olanaklarının geliştirilmesidir. Günümüzde, daha üst gelir, eğitim ve sosyal statüdeki kişilerin, beklenti ve ihtiyaçlarına cevap verebilmek ve hizmetlerde farklılaşarak turizm pazarından daha yüksek paya sahip olmak isteyen turizm arzı üreticileri, alternatif turizme yönelmektedir. Alternatif turizm tek tip bir turizm hareketliliğini önleyerek, turizm çeşitliliğini zenginleştirerek ve yeni fırsatlar yaratarak bölgesel ekonomik kalkınmaya katkı sağlamaktadır. Bu çalışma Sinop ilinin alternatif turizm potansiyelinin, yerli turist tarafından nasıl algılandığını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın amacı doğrultusunda Sinop ilini ziyaret eden yerli turistlere yönelik bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırma veri toplama yöntemi olarak anket formu kullanılmış, araştırma evreni olarak belirlenen Sinop ilindeki yerli turistlere 421 anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anket formları ile elde edilen veriler SPSS.21.0 İstatistik Paket Programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda ulaşılan bulgulara göre; Sinop'un alternatif turizm potansiyeline sahip olduğu, doğa turizmi ve kültür turizminin bölgede uygulanabilir alternatif turizm türleri olduğu, ancak sahip olduğu potansiyelini konaklama tesislerinin yetersiz oluşu, alt ve üst yapı eksiklikleri, tanıtım yetersizliği gibi faktörlere bağlı olarak yeterince geliştiremediği sonucuna ulaşılmıştır.
Belen (Hatay) ilçesinin turizm potansiyelinin değerlendirilmesi
Hatay İli Belen ilçesinin turizm potansiyeli yeterince bilinmemekte ve değerlendirilmemektedir. Bu bağlamda, Belen ilçesinin turizm potansiyelini tespit etmek ve bu potansiyelin etkin kullanımına yönelik öneriler geliştirmek amaçlanmaktadır. Araştırma, Belen ilçesinin turizm potansiyelinin ortaya konması açısından önem taşımaktadır. Çalışmada öncelikli olarak doküman taraması yapılarak doküman içerikleri değerlendirilmiştir. Ardından görüşme soruları için soru havuzu oluşturulmuş, alanında uzman üç akademisyenle sorular üzerine görüşmeler yapılarak araştırma soruları belirlenmiştir. Görüşmeler, Belen Kaymakamlığı, Belen Belediyesi, Belen Halk Eğitimi Merkezi, Belen Kamu Hizmetlerini ve Tarımını Geliştirme Derneği, Belen Öğretmenevi ASO Müdürlüğü, Gri Tur (seyahat acentesi), Göçmen Restoran (yeme içme sektörü), Saklar Market (alışveriş sektörü) ve İskenderun Teknik Üniversitesi gibi ilgili kurumların temsilcileri ve turizm alanında çalışan uzmanlarla yapılmıştır. Veriler 10 Aralık 2023- 10 Mart 2024 tarihleri arasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Dokümanların değerlendirilmesinde içerik analizi, ilgili kurum temsilcilerinin ve turizm uzmanlarının görüşlerinin incelenmesinde ise betimsel analiz tercih edilmiştir. Bölgenin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek ve fırsatları ile tehditleri ortaya koymak amacıyla SWOT (GZFT) analizi yöntemi kullanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda, yerel aktörlerin Hatay ili Belen ilçesi turizm potansiyeline yönelik bilgi ve farkındalıklarının yüksek olduğu, şehrin imajının, yayla turizminin yanı sıra gastronomi turizminin ilçenin turizm potansiyelini ortaya çıkardığı ancak turizm alanında tanıtım, reklam ve altyapı eksikliğinin görüldüğü tespit edilmiştir. Elde edilen bulguların ışığında, Hatay ili Belen ilçesi turizminin geliştirilmesi ve gelecekte yapılacak araştırmalara yön verilmesi amacıyla çeşitli öneriler sunulmuştur.
Lavanta turizminin deneyimsel pazarlama yoluyla geliştirilmesi: Nöroturizm eksenli deneysel bir araştırma
Bu çalışmanın amacı Isparta'nın lavanta turizmi potansiyelini araştırmak ve deneyimsel pazarlama yoluyla geliştirilmesini incelenmektir. Bu çalışmada Isparta ölçeğinde lavanta turizmi destinasyonu olan Kuyucak köyü incelenmiş ve deneyimsel pazarlama ile geliştirilmesi unsurlarına değinilmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu Isparta'nın Keçiborlu ilçesine bağlı 'lavanta kokulu köy'sloganıyla isim yapmış Kuyucak köyünü ziyaret eden katılımcılar oluşturmaktadır. Isparta'nın alternatif turizm potansiyelini yansıtmada lavanta turizmi deneyimine sahip kişiler seçilmiştir. Araştırma, örnek grup ile EEG cihazı aracılığıyla yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Araştırma için nörobilim araştırma ve uygulama yöntemleri uygun görülmüştür. Elde edilen bulgular, ziyaretçilerin lavanta tarlalarında geçirdikleri zamanın duygusal ve bilişsel düzeyde olumlu etkiler yarattığını; özellikle görsel, kokusal ve dokunsal deneyimlerin ziyaretçilerin zihinsel süreçlerinde yüksek düzeyde etkileşim oluşturduğunu göstermektedir. Deneyimsel pazarlamanın beş duyuyu harekete geçiren yönleri, destinasyonun algılanmasında ve akılda kalıcılığında önemli bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak, Kuyucak Köyü'nün lavanta turizmi açısından yüksek bir potansiyele sahip olduğu, bu potansiyelin etkin bir deneyimsel pazarlama stratejisi ile desteklenmesi durumunda ziyaretçi memnuniyetinin ve destinasyon sadakatinin artırılabileceği anlaşılmıştır.
Kıyı turizminden alpinizme sürdürülebilir turizm (Burhaniye Edremit Kaz dağı örneği)
Alternatif turizm türleri içerisinde pek çok turizm türü yer almaktadır. Klasik turizm anlayışına (kıyı-kum-güneş) alternatif arayışlar ve çağın turizm istekleri doğrultusunda artık kıyı turizmi tek başına, özellikle maceracı ruhlu insanlar için yeterli gelmemektedir.Araştırmamızda öncelikle ?sürdürülebilirlik? kavramı incelenmiş, oluşumuna neden olan deklarasyon, toplantı ve organizasyonlardan bahsedilmiştir. Sürdürülebilirlik kavramının kökeninde yatan ?gelecek kuşakların hakkını gözetme? anlayışının dünya literatüründe nasıl yer ettiği detaylarıyla verilmeye çalışılmıştır.İlerleyen bölümlerde turizmin coğrafi amillerle ve özellikle fiziki coğrafya amilleriyle olan yakın ilgisi kurulmaya çalışılmış ve bu kapsamda sürdürülebilir turizmin doğada alternatif değer teşkil eden çeşitli elemanlarla olan yakın ilgisi gösterilmeye çalışılmıştır. Turizm üzerinde etkili olan örgütsel roller özellikle hükümet ve sivil toplum örgütleri ekseninde ki kurumsal yapıların, sürdürülebilir turizm üzerinde ne gibi etkilerinin olabileceği ya da olduğu irdelenmiştir. Turist istek, beklenti ve çeşitlilik taleplerinin, turizm pazarında farklılık oluşturmaması imkânsızdır. Nitekim maceracı turizm anlayışıyla birlikte, başkaları tarafından organize edilmiş tur seçenekleri ve her şey dâhil sistemlerin dışında, tamamen kişisel kararlarla gelişen bir turizm anlayışının giderek artan bir şekilde talep aldığı görülür.İndeksimizin genel perspektifinde, tümdengelim metodu benimsenmiş sürdürülebilirlik genel olarak incelenip turizmle bağlantısı kurulmuştur. Rekreasyon ve turizm kavramı açıklandıktan sonra, pek çoğu aynı zamanda boş zaman aktivitesi olan alternatif turizm türlerinin önemli bir kısmı incelenmiş ve genel geçer bilgiler verilmiştir.Sürdürülebilirlik ve turizmle olan bağıntısı incelendikten sonra, alanımızın turizm özellikleri tasnifi ve potansiyel analizleri yapılmıştır. Mevcut turizm türleri ve alanda potansiyel teşkil eden turizm türleri, özellikleri ile birlikte gözler önüne serilmiştir.Tez konumuz direkt olarak alan çalışması niteliği taşımamaktadır. Alanın turizm potansiyelinden ziyade, sürdürülebilir turizm üzerinde durulmaya çalışılmış, Türkiye'de kıyı turizmi ve alpinizmin bu kadar yakın mesafelerde yürütülebileceği ender alanlardan biri olması dolayısıyla, alan konunun somutlaştırılması adına örneklem seçilmiştir. Bu bilgiler ışığında hazırlanan araştırmanın son bölümünde örneklem alanıyla ilgili eksiklikler ve bu eksikliklerin çözümü için önerilerde bulunulmuştur.Temennimiz araştırmamızın Coğrafya Bilimine küçükte olsa bir fayda sağlaması ve Coğrafyacıların turizm planlamalarında daha etkin rollere sahip olmalarıdır.Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma, Alternatif Turizm, Burhaniye, Edremit, Jeoturizm, Edremit Körfezi, Kaz Dağı.
İstanbul Yarihi Yarımadası'nda müzecilik ve müze turizmi
Bu araştırma İstanbul Tarihi Yarımadası'nda müzeler, müzecilik ve müze turizmini konu edinmiştir. Araştırmada, turizm, turist, müze, müze turizmi kavramları incelenmiş; Dünya'da ve Türkiye'de turizm sektörü, Türkiye'nin turizm politikası, Dünya'da ve Türkiye'de müzecilik, müze turizminin gelişimi ortaya konulduktan sonra, İstanbul Tarihi Yarımadası'nda müzeler ve müze turizmi ele alınmıştır. Türkiye'deki müzelere bakıldığında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı 199 müze, Kültür ve Turizm Bakanlığı denetiminde faaliyet gösteren ise 239 özel müze bulunmaktadır. Bu müzelerden Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı 18 müze, Kültür ve Turizm Bakanlığı denetiminde faaliyet gösteren 112 özel müze ise İstanbul'da bulunmaktadır. Türkiye'deki müze ziyaretçilerine bakıldığında ziyaretçilerin yaklaşık %69'unu yabancıların, %31'ini Türkiye vatandaşlarının oluşturduğu görülmektedir. Müze ziyaretlerindeki en büyük payı alan yer ise %44 ile İstanbul'dur. Bunda İstanbul'da yer alan Topkapı Sarayı Müzesi ve Ayasofya Müzesi'nin Türkiye'de en çok ziyaret edilen müzeler olması oldukça etkili olmuştur. (Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2017). Bu oranlara bakıldığında müzelerin Türkiye ve İstanbul turizmine önemli bir katkısından söz edilebilir. Bu araştırmada, İstanbul Tarihi Yarımadası'nda Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı 8 müzede ve Kültür ve Turizm Bakanlığı denetiminde faaliyet gösteren 1 özel müzede, gelen yerli ve yabancı ziyaretçilerin müzelere karşı güdü ve davranışlarını ölçmek amacıyla anket yapılmıştır. Yapılan anketlerden elde edilen veriler ışığında, müzelerin ve müzeciliğin mevcut durumu ortaya konulmuş, müzelere gelen turist sayısını ve müzelerin turizm sektörü içerisindeki önemini artırmak için uygulanabilecek önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Turizm, Müzeler, Müze Turizmi, İstanbul Tarihi Yarımadası, İstanbul.
Turizm paydaşlarının Şırnak inanç turizmine yönelik algıları
Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Şırnak ili geçmişten günümüze Ezidi, Süryani, Ermeni, Hristiyan, Nasturi, Yahudi, Müslüman inançlarına sahip toplumlara ev sahipliği yapmış olduğundan, inanç turizmi açısından önemli bir yere sahiptir. Çalışmanın temel amacı, turizm paydaşlarının, Şırnak inanç turizmi potansiyeline yönelik algılarını ortaya koymaktır. Bu amaç çerçevesinde, nitel araştırma yöntemlerinden durum deseni kullanılmıştır. Literatür kısmında doküman incelemesi, veri toplama aşamasında ise yüz yüze görüşme tekniği kullanılmıştır. Örnekleme seçimi için amaçlı örneklem tekniklerinden maksimum çeşitlilik ve ölçüt örnekleme teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları Şırnak'ta özel ve kamu sektöründen inanç turizmi paydaşları ile görüşülmüştür. Araştırma kapsamında, 17 turizm paydaşından veri elde edilmiştir. Katılımcılardan elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. İçerik analizi için MAXQUDA 2020 nitel veri analiz programından faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda; paydaşlar Şırnak'ın inanç turizmi potansiyelinin etkin bir şekilde kullanılamadığı algısına sahip olduğu tespit edilmiştir. Paydaşlar tarafından bu durumun nedenleri; olumsuz şehir algısı, halkın bilinçsiz olması, ekonomik sorunlar, altyapı-üstyapı sorunları ve bürokrasi engeli olarak ifade edilmiştir. Şırnak ilinin sahip olduğu inanç turizmi potansiyelinin daha etkin bir şekilde kullanılması için birtakım önerilerde bulunulmuştur.
Silifke'nin kültür turizmi potansiyeli açısından değerlendirilmesi
Silifke zengin bir kültürel ve tarihi alt yapıya sahiptir. Bunu destekleyecek olan doğal güzellikleri bulunmasına rağmen, ilçe hak ettiği ilgiyi görmemektedir. Silifke'nin sahip olduğu somut ve somut olmayan kültürel değerlerin açığa çıkarılıp tanıtılmaması ve kapsamlı bir planlama yapılmaması önemli bir problemdir. Araştırmada Mersin ili Silifke İlçesi'nde bulunan katılımcıların, Silifke ilçesinin kültür ve turizm potansiyeli açısından görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023 yılı Ocak ve Şubat aylarında Silifke ilçesinde ikamet eden yerel halktan, araştırmaya gönüllü olarak dâhil olan 35 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların araştırmaya dâhil edilmesinde, Silifke ile ilgili yaşantısı bulunan, ilçede uzun yıllar yaşamış olan ya da ilçenin idari birimlerinde görev yapmış kişilerin olmasına dikkat edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formunda Silifke ilçesinin kültür ve turizm potansiyelinin ortaya çıkarılmasına yönelik yedi soruya yer verilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde nitel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda öncelikle veriler, görüşme formundaki sorular doğrultusunda kategorize edilmiştir. Verilerin düzenlenmesi sonucunda her bir soru ile ilgili 35 katılımcıdan elde edilen verilerin kodlaması yapılmıştır. Sorunun içeriğine bağlı olarak farklı kodlamalar ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda veri içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmada Silifke'nin tarihi, coğrafi ve kültürel özellikleri içeren zengin bir turizm potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir. Silifke'nin kültür ve turizm merkezi olmasına ilişkin algılarda kültür, tarih ve arkeoloji gibi özelliklerin önemli olduğu, kültür ve turizmi açısından öne çıkan güçlü yönlerinin yoğurt, Göksu deltası, Yörük kültürü ve tapınaklar gibi tarihi yapıların olduğu belirlenmiştir. Ancak sahip olduğu bu özelliklerin ihmal, bilinçsizlik ve zaman gibi unsurlar nedeniyle yeterince kullanılamadığı ve zenginlikleri yansıtamadığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda turistlerin Silifke'yi tercih edebilmesi bakımından yerel halk, yöneticiler ve araştırmacılara önemli sorumluluklar düşmektedir.
Ekoturizm kapsamında Eskişehir ili hiking ve trekking rotaları
Dünya genelinde ve Türkiye'de tek düze ( deniz, kum, güneş) bir turizm algısı benimsenmekte ve dolayısıyla kaynakların hızla yok olmaya başladığı görülmektedir. Kitle turizminin yarattığı tahribatın önlenmesi amacı, kişilerin doğaya duyduğu özlem, çevre kirliliği, şehirlerin stresli yaşamı, gelişmekte olan toplumlar da dâhil görece farkındalığın ve bilinç seviyesinin artması klasik turizm anlayışına tepki olarak yeni ihtiyaçlar ortaya çıkarmaktadır. Alternatif turizmin örneklerinden olan Ekoturizm, tüketme üzerine kurulu anlayışlar yerine, sürdürülebilirliği temel alan bir turizm çeşididir ve Ekoturizmin unsurları içinde doğa yürüyüşleri önemli bir yer tutmaktadır. İnsanların otellere ya da birçok farklı konaklama işletmelerine kapanmaktansa hareket etme, yeni yerler keşfetme, güzel manzaralar izleme, sağlık, esenlik, kendini dinleme gibi konulara yönelimleri bu talebi arttırmaktadır. Bu ihtiyaçlardan yola çıkıldığında, yapılan araştırmalar sonucunda Eskişehir ilinin çeşitli seviye ve zorluklarda, yılın her mevsiminde tercih edilebilecek birçok yürüyüş rotasına sahip olduğu görülmektedir. Ekoturizmin bir alt başlığı olarak, doğa yürüyüşlerinin fiziksel ve zihinsel sağlığa faydaları baz alındığında, hiking ve trekking faaliyetlerinin daha fazla tanınması ve yaygınlaşması; turizme olan katkılarının yanı sıra entelektüel, farkındalık seviyesi yüksek sağlıklı bir toplum yaratma açısından da önem arz etmektedir. Bu çalışmada, bir ekoturizm çeşidi olan Hiking ve Trekking faaliyetlerinin Eskişehir ili sınırları içinde incelenerek ekoturizme katkılarının araştırılması, rotaların haritalar üzerinde gösterilerek yerli ve yabancı ziyaretçilere rehber olması, parkurların tanıtılması ve rotaların bulunduğu bölgeler hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır. Çalışmada, Coğrafi Bilgi Sistemleri araçları ile alan taraması yapılmış elde edilen bulgular haritalandırılmıştır. Rotalar; Bozdağ Bölgesi, Türkmen Dağı Bölgesi, Eskişehir Kent Ormanı Rotası, Şehir İçi Tarihi Rota, ve Yazılıkaya (Frig Vadisi) Rotası olmak üzere 5 bölümde incelenmiştir. Sonuç olarak, Eskişehir ilinde mevcut rotalar dışında yeni rotalar ile bu rotalar üzerinde pek çok turistik çekicilik tespit edilmiş ve kullanılması önerilmiştir.
Madra Dağı'nın zeytin kültürü ile zeytin terapi turizmine yönelik nitel bir çalışma: Bahadınlı köyü örneği
Günümüzde değişen tüketici davranışları bireyleri kitle turizminden alternatif turizm ve özel ilgi turizmi türlerine yönlendirmektedir. Bu noktada kırsal alanlarda gerçekleştirilen turizm faaliyetleri önem arz ederek gelişim göstermektedir. Zeytincilik faaliyeti gerçekleştirilen kırsal alanlarda yeni bir turizm türü olarak zeytin ve zeytinyağı turizmi 2010 yılından itibaren bilimsel literatürde araştırılmaya başlanmıştır. Zeytin ve zeytinyağı turizmi kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerde zeytinyağının sağlık ve sağlıklı yaşam amaçlı kullanımına yer verilmemektedir. Buradan hareketle hem zeytin ve zeytinyağı turizmi faaliyetlerini hem de zeytinyağının sağlık ve sağlıklı yaşam amaçlı kullanımını kapsayan zeytin terapi turizmi (ZTT) kavramı geliştirilerek bilimsel literatüre kazandırılması amaçlanmıştır. ZTT kavramı zeytin bakım, onarım, hasat ve işleme, zeytin ve zeytinyağı tadımı, oleoteca ziyaretleri, zeytin ve zeytinyağı müze gezileri, zeytinlik manzaralar, zeytin bahçeciliği, zeytin ve zeytinyağı banyosu, zeytin rotaları, zeytin anıt ağaç ziyareti gibi zeytin ve zeytinyağı ile gerçekleştirilen bütün turistik ve sağlık ve sağlıklı yaşam için faaliyetleri kapsamaktadır. Araştırma sahası olarak hem zeytincilik geçmişi ve kültürüne sahip hem de zeytin varlığı ve üretilen zeytinyağının kalitesi nedeniyle Balıkesir ili Burhaniye ilçesine bağlı Bahadınlı Köyü (Balıkesir'in büyükşehir olması sonucunda mahalle statüsüne geçen Bahadınlı, kırsal alan özellikleri taşıması nedeniyle bu araştırmada köy olarak ifade edilmektedir) seçilmiştir. Araştırmanın örneklemini Bahadınlı köyü muhtarı ve köyde faaliyet gösteren zeytinyağı işletmeleri sahipleri oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı-yapılandırılmış görüşme kullanılarak Bahadınlı köyü muhtarı ve zeytinyağı işletmesi sahiplerinin zeytin terapi turizmine bakış açısı, sağlayacakları katkılar ve bölgede gerçekleştirilebilecek zeytin terapi turizmi faaliyetleri belirlenerek Bahadınlı köyünün ZTT potansiyelinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma sonucunda Bahadınlı köyünde zeytin terapi turizmi kapsamında gerçekleştirilebilecek faaliyetler belirlenmiş olup, işletme sahipleri ve köy muhtarının bölgede turizmi geliştirmek istedikleri ve zeytin terapi turizmine kapsamında düzenlenecek gezi, hasat, şenlik, festival gibi turistik etkinliklere katkı sağlanacağı sonucuna ulaşılmıştır.
Somut ve somut olmayan kültürel mirasın tespiti ve turizm açısından değerlendirilmesi: İzmir Çiğli ilçesi örneği
İzmir Körfezi'nin kuzeyinde, Gediz nehrinin oluşturduğu ovada kurulan Çiğli, kuzeyinde Menemen, doğusunda Karşıyaka ilçeleri ile komşudur. Çiğli geniş bir kıyı ovasına ve önemli sulak alanlara sahiptir. Bu durum sanayi faaliyetlerinin bu bölgede yoğunlaşmasına ve Çiğli'nin İzmir'in önemli ilçelerinden biri olmasına olanak sağlamıştır. 19. yüzyılın sonlarına doğru Balkan ülkelerinden dış göç almaya başlayan bölgeye, 1966 yılında Muş Varto ve Erzurum Hınıs depremlerinde zarar gören insanlar yerleştirilmiştir. Yıllar içerisinde Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaşayanların bölgeye göçü ilçenin demografik yapısını şekillendirmiş ve kültürel çeşitliliği ortaya çıkarmıştır. 1992 yılında Karşıyaka'dan ayrılarak ilçe durumuna gelen Çiğli'de, İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 8 adet kültürel varlık tescillenmiştir. Ayrıca ilçe sınırları içerisinde yer alan ulusal mevzuat ve uluslararası sözleşmeler ile koruma altında olan doğal sit ve arkeolojik sit alanları mevcuttur. Tezin ana konusunu oluşturan tüm kültürel ve doğal miras unsurları ile ilçe için önem arz eden diğer ögeler kategorize edilmiş ve ayrıntılandırılmıştır. Somut olmayan kültürel mirasa konu değerler ise, UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'nde yer alan unsurların ilçedeki yansımaları üzerinden ele alınmıştır. Çalışmada incelenen tüm kültürel, doğal, somut ve somut olmayan kültürel miras bileşenlerinin, kültürel miras bağlamında kültür turizmi ve ekoturizm açısından potansiyeli değerlendirilmiş bu potansiyeli devam ettirmek ve geliştirmek için Çiğli'nin önemli doğal ve kültürel miras içeriklerine sahip olduğu saptanmış ve bunların Çiğli'de sürdürülebilir kültürel turizmin gelişimine katkı sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bağ rotalarının turizmin gelişmesine ve bölgesel kalkınmaya etkisi: Denizli örneği
Bu çalışmanın temel amacı Denizli'de oluşturulmaya çalışılan bağ rotalarının Denizli turizmine ve Denizli'nin bölgesel kalkınmasına etkilerini ortaya koymaktır. Turistlerin farklı istekleri, seyahat ettikleri yerlerde alternatif turizm deneyimleri yaşamalarına neden olmaktadır. Bugün, turistlerin farklı deneyimler arayışında olmaları nedeniyle, şarap turizmi dünya genelinde ve Türkiye'de en ilgi çekici alternatif turizm dallarından biri haline gelmiştir. Son yıllarda, bu turizm türü giderek popülerlik kazanmaktadır. Bağ rotalarını ziyaret etmek turistlere farklı şarap türlerini tatmanın yanı sıra yöreyi de deneyimleme imkânı verir. Üstelik bu bölge Denizli örneğinde görülebileceği gibi turistlere sadece doğal güzellikleri değil bununla birlikte tarihin büyülü atmosferini de sunabilecek imkânlara da sahipse bu deneyimden sağlanacak tatmin daha da artabilecektir. Denizli ilinin şarap zenginliği, geniş bir coğrafi bölgeye yayılmış olan şaraphanelerinin çeşitli şarap türlerini üretmelerine, iyi ve kaliteli şaraplar sunmalarına dayanmaktadır. Bölgede şarap üretiminin tarihi antik çağlara kadar gitmektedir. Dolayısıyla bu bölgede şarap üretiminin binlerce yıllık bir geçmişi vardır. Bu nedenle bu tezin araştırma alanı olarak Denizli seçilmiştir. Bu bölgede bağ rotaları hakkında daha önceden yapılmış bir araştırma bulunmamaktadır. Araştırma kapsamında Çal Bağ Yolu Rotasını oluşturan dört adet şaraphane seçilmiştir. İnceleme çerçevesinde bilgiler katılımcı gözlem ve işletmelerden yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile elde edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çal Bağ Yolu Rotası üzerine yapılan bu çalışma, Denizli ilinin turizm potansiyelini artırma ve bölgesel kalkınmayı destekleme yönündeki önemli bir adımı temsil etmektedir. Çalışmanın sonuçları, Çal Bağ Yolu'nun şarap turizmi ve gastronomi alanında güçlü bir cazibe merkezi olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada, Çal Bağ Yolu Rotasının Denizli ilinin turizm potansiyeline katkıda bulunabilmesi ve önemli bir değer haline gelebilmesi açısından, karşılaşılan zorlukların aşılabilmesine ve rotanın daha geniş kitlelere ulaşabilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Sustainable tourism development via agritourism: The case of Gökçeada
Since the late twentieth century, there is a growing interest of various stakeholders worldwide, from policymakers to practitioners and tourists, in agritourism. However, limited research has been done to identify critical success factors for sustainable agritourism development, especially in the context of developing countries. Therefore, this research provides guiding information concerning the development of an agritourism destination within the principles of sustainability. It analyzes the specific example of Gökçeada as an incipient agritourism destination and thus highlights what factors are available and what factors are missing for the development of an agritourism destination in the island. A conceptual model that summarizes all of these factors is also proposed. Data collection is made through semi-structured in-depth interviews carried out with local authorities, organic farmers, agritourism providers and candidates of agritourism activities, selected via judgmental and snowball sampling techniques The research findings reveal the importance of a legal framework to develop sustainable agritourism destinations. This research also highlights the need for a definition of what is a working farm. Practical implications for policymakers and agritourism providers are also made.
İsmayıllı (Azerbaycan) bölgesinde turizm potansiyelinin belirlenmesine yönelik çalışma
Turizm, hem dünyada, hem de Azerbaycan'da ülke kültürüne, toplumuna ve ekonomisine büyük bir şekilde katkıda bulunan ve hızlı bir şekilde büyüyen bir sektördür. İstihdam ve iş olanaklarının daha çok endüstriyel şehir ve kentlerde mevcut olduğu gözönünde bulundurulduğunda insanların kalabalıklardan, günlük standartlardan, koşturmacalardan sıkılarak değişiklik arayışı içinde olduğu söylenebilmektedir. Dolayısı ile insanlar daha sakin ve sessiz yerleri, doğa ile iç içe olabilecekleri etkinlikleri tercih etmektedirler. Bu nedenle de zamanla doğa, tarih ve farklı kültürler ile insanı bir araya getirecek mekanların, turist rotalarının oluşturulmasına gerek duyulmaktadır. Son zamanlarda dünyada turizm, devletlerin ekonomilerini geliştirmek, canlandırmak veya yeniden farklı projeleri hayata geçirmek için bir değerdir ve bunu fırsata çevirerek uygulamaktadırlar. Araştırmanın çalışma alanı Azerbaycan, İsmayıllı ili seçilmiştir. Tarihi Şirvan topraklarının bir parçası olan İsmayıllı bölgesi, 1931 yılında Azerbaycan'ın kuzey-orta kesiminde, Büyük Kafkas Dağları'nın güney eteklerinde Ganih-Alazan-Eyriçay vadisinde kurulmuştur. Toplam 66.799 hektar ormanlık alana sahip alan, kil yatakları, maden kaynakları, göller ve şelalelerle doğa bakımından çok zengindir. Tarih boyunca farklı etnik grupların ortak yaşayış yeri olması nedeniyle bölgenin zengin bir kültürel tarihi, zanaatkarlık geçmişi ve mutfağı vardır. İsmayıllı, ekolojik, tarihsel ve kültürel açıdan çok zengin bir bölgedir. Son yıllarda İsmayıllı'ya gelen turistlerin sayısının artması bölgenin köylerindeki yerel halkın ekonomisine de büyük katkı sağlamaktadır. Bu yüzden farklı eko-turların yanı sıra turizmin spor, sanat gibi farklı türleri doğrultusunda etkinliklerin gerçekleştirilmesine başlanılmaktadır. Araştırmanın amacı Azerbaycan'ın İsmayıllı bölgesinde turizm potansiyelini ortaya koymak, bu bölgede hangi yeni turizm türlerinin geliştirilebileceğini araştırarak belirlemektir. Literetürde Azerbaycan'ın, İsmayıllı bölgesinde turizmin gelişimi potansiyeli, bölgesel kalkınma ve ekonomiye etkisiyle ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma ise mevcut çalışmanın akademik önemini orataya çıkarmaktadır. Nitel araştırma yöntemi doğrultusunda çalışmanın veri toplama aşamasında dökümantasyon inceleme, görüşme ve gözlem yöntemlerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Azerbaycan'nın İsmayıllı bölgesinde geliştirilebilecek turizm türleri ortaya çıkarıldı, bölgede turizmin gelişimine katkı sağlayacak öneriler verildi. Geliştirilebilecek turizm türlerinin belirlenmesi için bölge hakkında yapılan araştırma, görüşme formlarından elde edilen bulgular dikkate alındı. Varılan sonuçlara göre bölge: Kültür Turizmi, Etnik Turizm, Gastronomi Turizmi, Sağlık Turizmi, Eko Turizm, Kırsal ve Agro Turizm gibi turizm türleri geliştirilmesi için elverişlidir. İsmayıllı bölgesinin eski tarihe dayanması, zengin kültürü, farklı azınlıkların yüzyıllardır kendi kültür ve geleneklerini koruyarak, yaşamını rahat birşekilde sürdürmesi, eşsiz güzelliğe sahip zengin doğası, konumu vb. birçok önemli faktörler adıgeçen turizm türlerinin gelişmesine olanak sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: İsmayıllı, turizm, bölgesel kalkınma, alternatif turizm
Yerel halkın kırsal turizm faaliyetlerine yönelik algısı ve desteği
Turizmin genel etkisi dört farklı faktörden oluşur: ekonomik, sosyal, çevresel ve kültürel. Bu faktörlerin olumlu veya olumsuz etkilerinden en çok etkilenenler ise turistik bölgede yaşayan yerel halktır. Yerel halkın turizmin etkisini algılama yönü (olumsuz/olumlu) ve düzeyi de turizme verdikleri desteği etkilemektedir. Kırsal turizmden beklenen faydaların gerçekleştirilmesi için kırsal turizmin en önemli koşullarından biri olan yerel halkın desteğinin alınması oldukça önemlidir. Yapılmış olan bu araştırmada yerel halkın turizme karşı algısının ve desteğinin ne yönde olduğunu belirlemek amacıyla Ortaca'da ikamet eden yerel halktan 391 geçerli anket verileri toplanmıştır. Araştırma için öncelikle konuyla ilgili bir literatür çalışması yapılmıştır. Araştırmada Nghiêm-Phú (2016) ve Stylidis vd. (2014)'in kullanmış oldukları ölçekten faydalanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik programına dahil edilerek betimsel istatistiksel analizler olan "Doğrulayıcı Faktör Analizi, Güvenilirlik Analizi, Korelasyon ve Regresyon Analizleri, T-testi Analizi ve One-Way Anova Analizi" üzerinden değerlendirilme yapılarak incelenmiştir. Çalışmanın turizm açısından faydalarının hem bilimsel açıdan yararlı olması hem de turizm girişimcileri, yerel ve ulusal karar vericiler, bu alanda çalışmak isteyen akademisyenler ve son olarak da turizmde önemli paydaş olan yerel halk için önemli bilgiler verdiği belirlenmiştir. Yapılan araştırmada elde edilen bulgulara göre; yerel halkın turizm faaliyetlerinin ekonomik, sosyokültürel ve destek boyutuna olan düşünceleri olumlu yönde olduğu, ancak çevresel boyut için ise olumsuz yönde olduğu anlaşılmıştır. Buna istinaden yerel halkın çevresel yapının bozulacağı yönünde endişeleri olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan analizler sonucunda yerel halkın bazı demografik özellikleriyle algı ve destek boyutları arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler sonucunda bölgede yaşayan yöre halkının kırsal turizm hakkında yeterli düzeyde bilgi birikimine sahip olmamasına karşın turizm endüstrisine ve turistlere yüksek değer verdiği ve bölgede yapılan çeşitli faaliyetleri desteklediği tespit edilmiştir.
Sınır ötesi turizm deneyimi: Meriç deltası örneği
Meriç Deltası ve Meriç Nehri Türkiye-Yunanistan ülke sınırını oluşturmaktadır. Meriç Körfezi'ne tarihsel süreç içerisinde alüvyonların birikmesi sonucunda delta meydana gelmektedir. Politik sınır; iki ülkeyi ayıran sınır, Meriç Deltası'nın deneyimlenmesini engellemektedir. Dünyada birçok örneği olduğu gibi Türkiye-Yunanistan sınırını oluşturan Meriç Nehri ve Deltası da araştırmacılar ve turistler tarafından deneyimlenmelidir. Politik sınırların doğal ve kültürel miras alanlarının kenarında bulunması alanın çekiciliğini arttırarak turistleri bölgeye çekmektedir. Ekonomik ve politik ilişkiler nedeni ile 2000'li yıllarından sonra iki ülke arasındaki sınır geçişlerinin arttığı gözlemlenmektedir. Araştırmanın amacı, Meriç Deltası'nın deneyimleme eyleminin alternatif turizm paralelinde bir turistik ürüne dönüştürülme kurgusunu oluşturmaktadır. Çalışmada, Meriç Deltası'nın deneyimleme eyleminin sürdürülebilir bir turistik ürüne dönüşme sürecine etki eden veriler belirlenmiştir. Bunlar; tarihsel süreç, doğal yapı, mimari miras yapıları, ekonomik ve sosyal yapı (tarım, hayvancılık, balıkçılık, maden ve turizm), ulaşım ve turizm altyapısıdır (konaklama ve haberleşme). Alan verileri mekanla ilişkilendirilerek turistik bir deneyime dönüştürülmüştür. Araştırmacının alan izlenimleri, gözlemleri de çalışmanın içine dahil edilmiştir. Turistik ürünün geliştirilmesi Manisa ve Yeşilyurt'un turistik ürün geliştirme süreci yöntemi baz alınarak; temanın belirlenmesi, tema ile uyumlu destinasyonların tanımlanması ve tema ile destinasyona uygun turizm aktivitelerinin belirlenmesi ile gerçekleştirilmiştir. Meriç Deltası'nın tarihsel süreçte nasıl deneyimlendiğine bakıldığında, Trakya'daki yol sisteminin bütününde Roma'dan başlayarak Meriç'i geçip İstanbul'a ulaşan Via Egnatia'nın ve çalışma alanındaki durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez'in bir başlangıç olacağı kabul edilmektedir. İkinci bölümde, Dünyadaki sınır turizmi örnekleri ve alternatif turizm çeşitleri incelenmektedir. Sınır turizmi örnekleri; kıta, ülke sınırı, Dünya Doğa Koruma Birliği (IUCN) koruma alanları, sınır tipi, IUCN kompleks koruma alanları, statüler, turizm aktiviteleri, ulaşım ve turist merkezi başlıklarında analiz edilerek Meriç Deltası'nda geliştirilecek sınır turizmi ve delta deneyimi için örnekler sunmaktadır. Sınır turizmi örnekleri incelendiğinde turizm aktivitelerinin alternatif turizm türlerinden oluştuğu gözlemlenmektedir. Bu bağlamda, sınırda geliştilecek olan turistik ürünün çeşitlenmesi için alternatif turizm araştırılmıştır. Üçüncü bölümde, Trakya'nın tarihi ve delta oluşumu incelenmektedir. Tarihte, Meriç Deltası deneyiminin Trakya'nın en önemli yol sistemlerinden biri olan Via Egnatia aracılığıyla yapıldığı görülmektedir. Via Egnatia'nın durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez Meriç Deltası'nı deneyimlemek için omurga olarak kabul edilmektedir. Delta, turistik ve bilimsel bir cazibe merkezidir. Dördüncü bölümde, turistik ürün; temanın belirlenmesi, tema ile uyumlu destinasyonların tanımlanması ve tema ile destinasyona uygun turizm aktivitelerinin belirlenmesi ile geliştirilmektedir. Turistik ürün teması Meriç Deltası Deneyim Turizmi olarak belirlenmektedir. Meriç Deltası havzasında bulunan Feres, Traianoupolis ve Enez alt bölgesindeki yerleşmelerin sahip olduğu alansal veriler baz alınarak alternatif turizm türleri ortaya çıkmaktadır. Mevcut turizm potansiyelleri, alternatif turizm çeşitleri ile zenginleştirilerek turizmin tüm yıla yayılması hedeflenmektedir. Meriç Deltası'nın sürdürülebilir turistik ürüne dönüştürme sürecini etkileyen veriler; doğal yapı, mimari miras yapıları, ekonomik ve sosyal yapı (tarım, hayvancılık, balıkçılık, maden ve turizm), turizm altyapısı (konaklama, haberleşme ve ulaşım) başlıklarında alan çalışmaları yapılarak incelenmektedir. Meriç Deltası Deneyim Turizmi, Meriç sınır Deltası'nda mevcut turizm faaliyetlerine, alternatif turizm faaliyetlerinin eklenmesi ile oluşturulacak bir turizm ürünüdür. Meriç Deltası Deneyim turizmi teması belirlenirken tema ile uyumlu destinasyonların seçimi sırasında hiyerarşi göz önüne alınmaktadır. Akdeniz Bölgesi, Meriç Deltası-Havzası ve Meriç Körfezi liman yerleşmeleri ile Via Egnatia'nın durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez yerleşmeleri araştırmanın alt bölgesi olarak seçilmektedir. Deltada geliştirilecek olan kurgu için tarım ürünleri ve zaman çizelgesi ile agro turizm, balık ürünleri ve zaman çizelgesi ile tatbilir turizm ve av turizmi, kuş türleri ve zaman çizelgesi ile kuş gözlemciliği turizmi, turizm türleri ve zaman çizelgesi ile alternatif turizm türleri belirlenmektedir. Meriç Deltası Deneyim turizm teması, Feres, Traianoupolis ve Enez'de gerçekleştirilecek alternatif turizm destinasyonları olarak seçilmiştir. Meriç Delta Deneyim Turizmi kurgusu oluşturularak deltada alternatif turizm aktiviteleri tüm yıla yayılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sınır Turizmi, Trakya, ViaEgnatia, Meriç Deltası, Turistik Ürün
Türkiye' deki turistik tren rotalarının geliştirilmesi için bir model önerisi
Bu araştırmanın amacı, dünyada ve Türkiye'de faaliyet gösteren turistik trenlerin işleyişini derinlemesine incelemek ve bu doğrultuda Türkiye'de demir yolu turizminin geliştirilmesi için bir model önerisi oluşturmaktır. Bununla birlikte turistik trenlerin alternatif turizm bağlamında yaptıkları faaliyetlerin incelenmesi de araştırmanın alt amacı olarak belirlenmiştir. Araştırmada birden fazla nitel veri toplama tekniğinin ve buna karşılık gelen nitel analiz prosedürlerinin kullanıldığı çoklu nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde, turistik tren işleyişinin nasıl gerçekleştiğine dair derin bir bilgi sağlamak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda öncelikle dünya çapında faaliyet gösteren turistik trenler ve trenlerdeki hizmetlere ilişkin veriler doküman analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında turistik trenlerle seyahat etmiş olan turistlerin deneyimlerine ilişkin yaptıkları e-yorumlar incelenmiştir. Araştırmanın bu aşamasında e-yorumlara ulaşmak için veri toplama aracı olarak netrografyadan yararlanılmıştır. Üçüncü aşamada ise Türkiye'deki turistik tren işleyişinin genel yapısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Dolayısıyla Türkiye'de faaliyet gösteren turistik tren işletmesi yöneticilerinin görüşlerine başvurulmuştur. Bu kapsamda veri toplama aracı olarak görüşmeden yararlanılmıştır. Bu araştırmada üç aşama halinde gerçekleştirilen veri toplama süreci sonunda elde edilen veriler her bir aşamanın sonunda içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın birinci aşamasında trenlerin bölgesel dağılımı, trenlerin fiziksel yapısı, trenler tarafından gerçekleştirilen seyahatlerin genel içerikleri belirlenmiştir. İkinci aşamasında yolcuların turistik tren seyahati sırasındaki motivasyonları ve turistik tren deneyiminin memnuniyetine etki eden faktörler belirlenmiştir. Üçüncü aşamada ise Türkiye'deki demir yolu turizminin mevcut durumu, turistik tren seyahatlerinin hizmet kalitesinin geliştirilmesine yönelik stratejiler ve potansiyel demir yolu turizmi rotaları belirlenmiştir. Üç bölümün bulgularından elde edilen sonuçlar doğrultusunda demir yolu turizmi için bir model önerisi geliştirilmiştir.
Yerel halkın aidiyet duygusu ile ekoturizm algısı arasındaki ilişki: Amasya örneği
Aidiyet duygusu, bireyler ve belirli yerler arasında meydana gelen duygusal bir bağdır. Ekoturizm ise çevreye karşı duyarlı, yerel halka faydalar sunan, içerisinde eğitimi de barındıran nispeten bozulmamış doğal alanlara yapılan seyahatlerdir. Çalışmada, Amasya'da yaşamını sürdüren yerel halkın aidiyet duygusu ve ekoturizm algısı arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu doğrultuda, yerel halkın sahip olduğu aidiyet duygusunun ekoturizm algısı üzerinde etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Amasya ilinde yaşayan 440 kişi üzerinde uygulanan anket çalışması istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında belirlenen hipotezlere yönelik korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde aidiyet duygusu ile ekoturizm algısının üç boyutu (ekonomik, çevresel ve sosyo-kültürel algı) arasında orta düzeyde bir ilişki belirlenmiştir. Ayrıca, aidiyet duygusunun bu üç boyut üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Bir turizm çeşidi olarak Türkiye'de kuş gözlemciliği
Klasik anlamda deniz turizmi ve kültür turizmi gibi belli başlı alanlarda başlayan turizm etkinlikleri zamanla insanların özel ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda çeşitlenerek birçok yeni turizm alanını ortaya çıkarmıştır. Bu çıkan alanlardan biri de doğal hayatımızın içinde yer alan yabanıl kuş türlerini doğal ortamlarında gözlemlemeyi esas alan kuş gözlemciliği turizmidir. Kuşların doğal ortalamalarında gözlemlenip kayda geçirilmesi şeklinde gerçekleşen kuş gözlemciliği dünya çapında yıldan yıla artan sayıda insanın katıldığı çevreye duyarlı bir turizm çeşididir. Türkiye'nin coğrafi konumunun verdiği avantaj ile hem göçmen kuşların ana göç güzergahları üzerinde bulunması hem de sahip olduğu geniş coğrafi çeşitliliğin sağladığı farklı ortam özellikleri ile birbirinden farklı habitatlara sahip olması Türkiye'yi bulunduğu bölgede kuş gözlemciliği potansiyeli açısından ön sıralara taşımaktadır Turizmin emek yoğun bir sektör olması ve az gelişmiş bölgelerin gelişmesine olan olumlu katkısı düşünüldüğünde özellikle diğer çekiciliklerin olmadığı ekonomik yönden zayıf, göç veren bölgelerin kalkındırılmasında önemli bir etkide bulunabileceği söylenebilir. Genelde ekoturizm özelde ise kuş gözlemciliğine dayalı turizm faaliyetleri ülkenin böyle geri kalmış bölgelerinde ekonomik kalkınma ve yerel halka sağlayacağı etkiler önemlidir. Bu durum kuş gözlemciliğine dayalı turizm faaliyetlerinin önemini arttıran bir özelliktir. Türkiye'de geneli ele alan Türkiye'nin ülke olarak kuş gözlemciliği turizmi açısından potansiyelini ortaya koyan bir çalışmanın olmaması hem Türkiye hem de coğrafya alanı açısından bir eksikliktir. Bu çalışma ile Kuş türlerinin Türkiye içindeki dağılımları ile kuş gözlemciliği açısından önemli alanların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Kuş gözlemcilerinin hangi bölgeleri, hangi amaçlar ile ziyaret ettiklerinin bilinmesi ile gelecekte kuş gözlemciliğine dayalı olarak yapılacak turizm çalışmaları için bir zemin oluşturulması amaçlanmıştır.
Dalaman ve Fethiye yöresindeki hayvancılık işletmelerinin agro-turizm potansiyeli
Bu araştırmada, Dalaman ve Fethiye yöresindeki büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yapan geleneksel yapıdaki aile işletmelerinin agro-turizm potansiyelinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışma materyalini yüksek turizm potansiyeline sahip ana üretim konusu sığır, koyun veya keçi olan toplam 60 işletme oluşturmuştur. İşletmelerin yapısal durumları ve agro-turizm potansiyelleri gözlem ve mülakat yöntemleri kullanılarak tanımlanmıştır. Elde edilen bulgular çalışma materyali olan tüm işletmelerin geleneksel yapıda göçer hayvancılık ile uğraşan aile işletmeleri olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, bu işletmelerin fiziki imkanlarının agro-turizm açısından geliştirilmesi gerektiği saptanmıştır. Kolay ulaşım imkanları yanında doğal ve kültürel güzellikleri nedeni ile en önemli turizm merkezlerinden biri olması yörenin önemli avantajları olarak sıralanabilir. Bunun tersine, yörede agro-turizm bilinç düzeyinin yetersizliği ve turizm acentaları tarafından yeterli tanıtımların yapılmaması önemli dezavantajlardandır. Elde edilen bulgular, otantik yapıya sahip hayvancılık işletmelerinin turizm merkezlerine yakın olması nedeniyle bölgenin yüksek agro-turizm potansiyeline sahip olduğunun en önemli göstergesidir. Ancak bu potansiyelin geliştirilme zorunluluğu da göz ardı edilmemelidir. Çalışmadan elde edilen bilgilerin yöredeki kırsal turizm yatırımlarına ve sürdürülebilir geleneksel hayvancılığımızın gelişimine katkı sunması beklenmektedir.
Küçük ev (tiny house) olgusunun alternatif turizme yönelik geçici konaklama mekanı olarak potansiyellerinin değerlendirilmesi: Antalya/İbradı örneği
Barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla ortaya çıkan konut, mimarlık tarihinin ilk nesnel örneğidir. Zaman içerisinde değişmiş, teknolojinin gelişip kullanılması ile birçok farklı amacı karşılamaya başlamış ve farklı isimler almıştır. Bu isimlerden biri olan Tiny House, düşük maliyetle ev sahibi olabilme düşüncesi ile ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilirlik ve minimalizm kavramları ile desteklenerek dünyada ve Türkiye'de uygulama örnekleri günümüze kadar gelmiştir. Özellikle son zamanlarda yaşanan Covid-19 salgını, insanları kalabalıklardan uzaklaşıp doğa içerisinde sakin bir yaşam sürmeye teşvik etmiştir. Bu durum da küçük alanlara sahip, taşınabilir tiny house tercihlerini arttırmıştır. Bu süreç dahilinde tiny house birimleri bireysel konut kullanımına ek olarak turizm sektöründe de alternatif mekân olarak tercih edilmeye başlanmıştır. Çalışma kapsamında tiny house birimlerinin, alternatif turizm için etkin bir konaklama mekân çözümü olabileceği öngörülmektedir. Konuyla ilgili literatür taranarak Türkiye ve Antalya Turizm Stratejileri incelenmiştir. Strateji dahilinde alternatif turizmin teşvik edilmesi ve kırsal alanların turizme kazandırılmasının hedeflenmesi, tez çalışma alanı için Türkiye'de en çok turist ağırlayan Antalya İli ve alternatif turizm yönünden zengin ve kırsal olan ilçesi İbradı'nın belirlenmesinde etken olmuştur. Yapılan araştırmalar ve görüşmeler sonucunda, İbradı İlçesi'nin alternatif turizm için potansiyelinin yüksek olduğu görülmüştür. Bölgenin geleneksel mimari dokusu olan düğmeli evlerin restore edilerek turizme kazandırılması, bölgenin adının duyulmasını ve yöre halkının turizm ile kalkınmasını sağlamıştır. Fakat bu evler koruma altındadır ve ilçenin dokusunu bozmayacak geçici mekân çözümleriyle bölgenin konaklama ihtiyacının giderilmesi gerektiği görülmüştür. Bu sebeple taşınabilir, çoğaltılabilir, dönüştürülebilir, sürdürülebilir ve geçici kullanım özelliği olan tiny house birimlerinin bölgeye yönelik alternatif turizm mekânı olarak kullanımı uygun bulunmuştur.
Gaziantep'te kongre turizminin mevcut durumu ve geliştirilme stratejileri üzerine bir araştırma
Günümüzde küreselleşme süreci ile birlikte giderek artan uluslararası ticaret ve teknolojik gelişmeler kongre ve konferans faaliyetlerinin artmasını sağlamıştır (Nuryanti, 1996: 255, Eryılmaz, 2011: 1-3). Yaşanan bu değişim ve dönüşüm ile birlikte ulaşım maliyetlerinin azalması ve ulaşım imkânlarının kolaylaşması özellikle kongre turizmini dünyanın en hızlı gelişen turizm türlerinden birisi yapmıştır (Adan, 2015: 6607). Bu gelişim ise ülke yöneticileri tarafından daha fazla ilginin kongre turizmine verilmesini sağlamıştır. Yapılan bu çalışmanın amacını, Gaziantep'te faaliyet gösteren turizm işletmeleri ile turizmle ilgili kamu kurumlarında çalışan personel ve yöneticilerin, Gaziantep'teki kongre turizmine bakış açılarının, Gaziantep kongre turizmine yönelik sorunların ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin neler olduğunun tespit edilmesi oluşturmaktadır. Bu amaç kapsamında geliştirilen anket formu, 2016 yılının Nisan ve Mayıs aylarında Gaziantep'te faaliyet gösteren turizm işletmeleri ile turizmle ilgili kamu kurumlarında çalışan 269 personel ve yönetici üzerinde uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 22.0 İstatistik Paket Programı kullanılarak analiz edilmiş, araştırma için kullanılan ölçeklerin aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Öte yandan verilerin gruplandırılmasında faktör analizinden yararlanılmış ve katılımcıların Gaziantep kongre turizmine bakış açılarıyla birlikte kongre turizmine yönelik sorunlar ve çözüm önerilerinin tespit edilmesi amacıyla verilerin normal dağılım göstermediği durumu göz önünde bulundurularak 'Mann-Whitney U' ile 'Kruskal-Wallis H' testlerinden yararlanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, katılımcıların Gaziantep'in kongre turizmi açısından istenilen düzeyde olmadığını düşündükleri görülmüştür. Öte yandan, Gaziantep kongre turizminin gelişmesinin şehrin markalaşması ve ekonomisi üzerinde olumlu etki oluşturacağı, Gaziantep'te kongre turizmine yönelik tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinde ve altyapı ve üstyapı imkânlarında yetersizlikler olduğu bu araştırmada ortaya konulan diğer bulgular olmuştur. Yine Gaziantep'in kongre turizm alanında atacağı stratejik adımlar şehrin ekonomisine ve turizmden elde edeceği geliri arttırmasına katkı sağlayacağı, bu araştırma kapsamında ortaya konulan diğer bulgular olmuştur. Anahtar Kelimeler: Kongre, Kongre Turizmi, Turizm İşletmeleri, Gaziantep.