Alternative tourism
57 theses under this subject heading
Sınır ötesi turizm deneyimi: Meriç deltası örneği
Meriç Deltası ve Meriç Nehri Türkiye-Yunanistan ülke sınırını oluşturmaktadır. Meriç Körfezi'ne tarihsel süreç içerisinde alüvyonların birikmesi sonucunda delta meydana gelmektedir. Politik sınır; iki ülkeyi ayıran sınır, Meriç Deltası'nın deneyimlenmesini engellemektedir. Dünyada birçok örneği olduğu gibi Türkiye-Yunanistan sınırını oluşturan Meriç Nehri ve Deltası da araştırmacılar ve turistler tarafından deneyimlenmelidir. Politik sınırların doğal ve kültürel miras alanlarının kenarında bulunması alanın çekiciliğini arttırarak turistleri bölgeye çekmektedir. Ekonomik ve politik ilişkiler nedeni ile 2000'li yıllarından sonra iki ülke arasındaki sınır geçişlerinin arttığı gözlemlenmektedir. Araştırmanın amacı, Meriç Deltası'nın deneyimleme eyleminin alternatif turizm paralelinde bir turistik ürüne dönüştürülme kurgusunu oluşturmaktadır. Çalışmada, Meriç Deltası'nın deneyimleme eyleminin sürdürülebilir bir turistik ürüne dönüşme sürecine etki eden veriler belirlenmiştir. Bunlar; tarihsel süreç, doğal yapı, mimari miras yapıları, ekonomik ve sosyal yapı (tarım, hayvancılık, balıkçılık, maden ve turizm), ulaşım ve turizm altyapısıdır (konaklama ve haberleşme). Alan verileri mekanla ilişkilendirilerek turistik bir deneyime dönüştürülmüştür. Araştırmacının alan izlenimleri, gözlemleri de çalışmanın içine dahil edilmiştir. Turistik ürünün geliştirilmesi Manisa ve Yeşilyurt'un turistik ürün geliştirme süreci yöntemi baz alınarak; temanın belirlenmesi, tema ile uyumlu destinasyonların tanımlanması ve tema ile destinasyona uygun turizm aktivitelerinin belirlenmesi ile gerçekleştirilmiştir. Meriç Deltası'nın tarihsel süreçte nasıl deneyimlendiğine bakıldığında, Trakya'daki yol sisteminin bütününde Roma'dan başlayarak Meriç'i geçip İstanbul'a ulaşan Via Egnatia'nın ve çalışma alanındaki durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez'in bir başlangıç olacağı kabul edilmektedir. İkinci bölümde, Dünyadaki sınır turizmi örnekleri ve alternatif turizm çeşitleri incelenmektedir. Sınır turizmi örnekleri; kıta, ülke sınırı, Dünya Doğa Koruma Birliği (IUCN) koruma alanları, sınır tipi, IUCN kompleks koruma alanları, statüler, turizm aktiviteleri, ulaşım ve turist merkezi başlıklarında analiz edilerek Meriç Deltası'nda geliştirilecek sınır turizmi ve delta deneyimi için örnekler sunmaktadır. Sınır turizmi örnekleri incelendiğinde turizm aktivitelerinin alternatif turizm türlerinden oluştuğu gözlemlenmektedir. Bu bağlamda, sınırda geliştilecek olan turistik ürünün çeşitlenmesi için alternatif turizm araştırılmıştır. Üçüncü bölümde, Trakya'nın tarihi ve delta oluşumu incelenmektedir. Tarihte, Meriç Deltası deneyiminin Trakya'nın en önemli yol sistemlerinden biri olan Via Egnatia aracılığıyla yapıldığı görülmektedir. Via Egnatia'nın durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez Meriç Deltası'nı deneyimlemek için omurga olarak kabul edilmektedir. Delta, turistik ve bilimsel bir cazibe merkezidir. Dördüncü bölümde, turistik ürün; temanın belirlenmesi, tema ile uyumlu destinasyonların tanımlanması ve tema ile destinasyona uygun turizm aktivitelerinin belirlenmesi ile geliştirilmektedir. Turistik ürün teması Meriç Deltası Deneyim Turizmi olarak belirlenmektedir. Meriç Deltası havzasında bulunan Feres, Traianoupolis ve Enez alt bölgesindeki yerleşmelerin sahip olduğu alansal veriler baz alınarak alternatif turizm türleri ortaya çıkmaktadır. Mevcut turizm potansiyelleri, alternatif turizm çeşitleri ile zenginleştirilerek turizmin tüm yıla yayılması hedeflenmektedir. Meriç Deltası'nın sürdürülebilir turistik ürüne dönüştürme sürecini etkileyen veriler; doğal yapı, mimari miras yapıları, ekonomik ve sosyal yapı (tarım, hayvancılık, balıkçılık, maden ve turizm), turizm altyapısı (konaklama, haberleşme ve ulaşım) başlıklarında alan çalışmaları yapılarak incelenmektedir. Meriç Deltası Deneyim Turizmi, Meriç sınır Deltası'nda mevcut turizm faaliyetlerine, alternatif turizm faaliyetlerinin eklenmesi ile oluşturulacak bir turizm ürünüdür. Meriç Deltası Deneyim turizmi teması belirlenirken tema ile uyumlu destinasyonların seçimi sırasında hiyerarşi göz önüne alınmaktadır. Akdeniz Bölgesi, Meriç Deltası-Havzası ve Meriç Körfezi liman yerleşmeleri ile Via Egnatia'nın durakları olan Feres, Traianoupolis ve Enez yerleşmeleri araştırmanın alt bölgesi olarak seçilmektedir. Deltada geliştirilecek olan kurgu için tarım ürünleri ve zaman çizelgesi ile agro turizm, balık ürünleri ve zaman çizelgesi ile tatbilir turizm ve av turizmi, kuş türleri ve zaman çizelgesi ile kuş gözlemciliği turizmi, turizm türleri ve zaman çizelgesi ile alternatif turizm türleri belirlenmektedir. Meriç Deltası Deneyim turizm teması, Feres, Traianoupolis ve Enez'de gerçekleştirilecek alternatif turizm destinasyonları olarak seçilmiştir. Meriç Delta Deneyim Turizmi kurgusu oluşturularak deltada alternatif turizm aktiviteleri tüm yıla yayılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sınır Turizmi, Trakya, ViaEgnatia, Meriç Deltası, Turistik Ürün
Küçük ev (tiny house) olgusunun alternatif turizme yönelik geçici konaklama mekanı olarak potansiyellerinin değerlendirilmesi: Antalya/İbradı örneği
Barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla ortaya çıkan konut, mimarlık tarihinin ilk nesnel örneğidir. Zaman içerisinde değişmiş, teknolojinin gelişip kullanılması ile birçok farklı amacı karşılamaya başlamış ve farklı isimler almıştır. Bu isimlerden biri olan Tiny House, düşük maliyetle ev sahibi olabilme düşüncesi ile ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilirlik ve minimalizm kavramları ile desteklenerek dünyada ve Türkiye'de uygulama örnekleri günümüze kadar gelmiştir. Özellikle son zamanlarda yaşanan Covid-19 salgını, insanları kalabalıklardan uzaklaşıp doğa içerisinde sakin bir yaşam sürmeye teşvik etmiştir. Bu durum da küçük alanlara sahip, taşınabilir tiny house tercihlerini arttırmıştır. Bu süreç dahilinde tiny house birimleri bireysel konut kullanımına ek olarak turizm sektöründe de alternatif mekân olarak tercih edilmeye başlanmıştır. Çalışma kapsamında tiny house birimlerinin, alternatif turizm için etkin bir konaklama mekân çözümü olabileceği öngörülmektedir. Konuyla ilgili literatür taranarak Türkiye ve Antalya Turizm Stratejileri incelenmiştir. Strateji dahilinde alternatif turizmin teşvik edilmesi ve kırsal alanların turizme kazandırılmasının hedeflenmesi, tez çalışma alanı için Türkiye'de en çok turist ağırlayan Antalya İli ve alternatif turizm yönünden zengin ve kırsal olan ilçesi İbradı'nın belirlenmesinde etken olmuştur. Yapılan araştırmalar ve görüşmeler sonucunda, İbradı İlçesi'nin alternatif turizm için potansiyelinin yüksek olduğu görülmüştür. Bölgenin geleneksel mimari dokusu olan düğmeli evlerin restore edilerek turizme kazandırılması, bölgenin adının duyulmasını ve yöre halkının turizm ile kalkınmasını sağlamıştır. Fakat bu evler koruma altındadır ve ilçenin dokusunu bozmayacak geçici mekân çözümleriyle bölgenin konaklama ihtiyacının giderilmesi gerektiği görülmüştür. Bu sebeple taşınabilir, çoğaltılabilir, dönüştürülebilir, sürdürülebilir ve geçici kullanım özelliği olan tiny house birimlerinin bölgeye yönelik alternatif turizm mekânı olarak kullanımı uygun bulunmuştur.
Gaziantep'te kongre turizminin mevcut durumu ve geliştirilme stratejileri üzerine bir araştırma
Günümüzde küreselleşme süreci ile birlikte giderek artan uluslararası ticaret ve teknolojik gelişmeler kongre ve konferans faaliyetlerinin artmasını sağlamıştır (Nuryanti, 1996: 255, Eryılmaz, 2011: 1-3). Yaşanan bu değişim ve dönüşüm ile birlikte ulaşım maliyetlerinin azalması ve ulaşım imkânlarının kolaylaşması özellikle kongre turizmini dünyanın en hızlı gelişen turizm türlerinden birisi yapmıştır (Adan, 2015: 6607). Bu gelişim ise ülke yöneticileri tarafından daha fazla ilginin kongre turizmine verilmesini sağlamıştır. Yapılan bu çalışmanın amacını, Gaziantep'te faaliyet gösteren turizm işletmeleri ile turizmle ilgili kamu kurumlarında çalışan personel ve yöneticilerin, Gaziantep'teki kongre turizmine bakış açılarının, Gaziantep kongre turizmine yönelik sorunların ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin neler olduğunun tespit edilmesi oluşturmaktadır. Bu amaç kapsamında geliştirilen anket formu, 2016 yılının Nisan ve Mayıs aylarında Gaziantep'te faaliyet gösteren turizm işletmeleri ile turizmle ilgili kamu kurumlarında çalışan 269 personel ve yönetici üzerinde uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 22.0 İstatistik Paket Programı kullanılarak analiz edilmiş, araştırma için kullanılan ölçeklerin aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Öte yandan verilerin gruplandırılmasında faktör analizinden yararlanılmış ve katılımcıların Gaziantep kongre turizmine bakış açılarıyla birlikte kongre turizmine yönelik sorunlar ve çözüm önerilerinin tespit edilmesi amacıyla verilerin normal dağılım göstermediği durumu göz önünde bulundurularak 'Mann-Whitney U' ile 'Kruskal-Wallis H' testlerinden yararlanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda, katılımcıların Gaziantep'in kongre turizmi açısından istenilen düzeyde olmadığını düşündükleri görülmüştür. Öte yandan, Gaziantep kongre turizminin gelişmesinin şehrin markalaşması ve ekonomisi üzerinde olumlu etki oluşturacağı, Gaziantep'te kongre turizmine yönelik tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinde ve altyapı ve üstyapı imkânlarında yetersizlikler olduğu bu araştırmada ortaya konulan diğer bulgular olmuştur. Yine Gaziantep'in kongre turizm alanında atacağı stratejik adımlar şehrin ekonomisine ve turizmden elde edeceği geliri arttırmasına katkı sağlayacağı, bu araştırma kapsamında ortaya konulan diğer bulgular olmuştur. Anahtar Kelimeler: Kongre, Kongre Turizmi, Turizm İşletmeleri, Gaziantep.
Gastronomi turizminin alternatif turizm ürünü olarak değerlendirilmesi: Mardin ilinde bulunan işletmelere yönelik bir uygulama
Gastronomi turizmi ülkenin tanıtılması kadar turizm geliri elde etmek için de önemli bir görev üstlenir. Gastronomi turizmine önem veren ülkelerin turizm gelirlerinde büyük artışlar sağlamaktadır. Gastronomi, tarihi ve kültürel değerler bir araya getirilerek turizm merkezlerinin cazibesini ve çekiciliğini arttırmayla mümkündür. Bu çalışmada, Mardin mutfağının gastronomi turizmi çerçevesinde nasıl değerlendirildiğini Mardin'de faaliyet gösteren işletmelerle (restoranlar) araştırılmaya çalışılmıştır. Araştırma kapsamındaki işletmelerle yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleşmiştir. Bu işletmelerde aynı zamanda gözlem yapılarak, işletmelere ait menülerin doküman analizi yapılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiş ve tartışılmıştır. Bu araştırmanın amacı, Mardin gastronomi kültürünün turistik ürün olup olmadığını tespit etmektir. Mardin gastronomi turizminin gelişmesi için reklam faaliyetlerine önem verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca, Mardin mutfak kültürünün ne olduğu, tarihi gibi eğitimler düzenlenmeli, bilinç farkındalığı oluşturulmaktır.
Alternatif bir turizm çeşidi olarak mutfak turizminin değerlendirilmesine ilişkin sektör temsilcilerinin görüşlerinin incelenmesi üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, alternatif bir turizm çeşidi olarak mutfak turizminin değerlendirilmesine ilişkin turizm sektör temsilcilerinin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmaya toplam 40 otel yöneticisi, otel bölüm yöneticisi ve mutfak şefi gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada katılımcıların mutfak turizminin uygulanabilirliğine ilişkin görüşlerinin farkındalık, ekonomik katkı, pazarlama ve uygulanabilirlik temaları çerçevesinde detaylı bir biçimde incelenebilmesi amacıyla hem nitel hem de nicel analizleri içeren karmaşık araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel analizler aracılığıyla elde edilen bulgular mutfak şeflerinin, otel yöneticilerinin ve departman yöneticilerinin mutfak turizmi kavramının farkında olduklarını ve mutfak turizminin Türk mutfağının tanıtımı ve pazarlanmasında etkili olabileceğine, ekonomik gelişime katkı sağlayabileceğine ve Türkiye'de uygulanabileceğine güçlü bir biçimde inanmakta olduklarını göstermiştir. Nicel analizler aracılığıyla elde edilen bulgular ise mutfak şeflerinin, otel yöneticilerinin ve departman yöneticilerinin farkındalık, pazarlama, ekonomik katkı ve uygulanabilirlik temalarına ilişkin görüşlerinin eğitim düzeyleri, yaşları, mesleki deneyimleri ve pozisyonlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığını, ancak cinsiyetin farkındalık değişkeni üzerindeki etkisinin anlamlı olduğunu göstermiştir. Araştırmanın bulgularından hareketle, mutfak şeflerinin, otel yöneticilerinin ve departman yöneticilerinin Türkiye'de mutfak turizminin uygulanabilir olduğuna güçlü bir biçimde inandıkları sonucu çıkarılmıştır.
Alternatif turizm türlerinden botanik turizm bağlamında botanik bahçesi kurulumuna yönelik paydaş görüşleri: Gümüşova örneği
Bu çalışmada amaç, botanik turizmi bağlamında Gümüşova ilçesine bir botanik bahçesinin kurulabilirliğine yönelik olan algıları ve bölgedeki mevcut potansiyeli katılımcıların görüşleri ile değerlendirmektir. Bu bağlamda çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Nitel araştırma dâhilinde düzenlenen görüşme formu 15 mülakat sorusu ile oluşturulmuştur. Araştırmanın örneklemini oluşturan 10 yerel yönetim birimi, 3 akademisyen, 6 yerel halk olmak üzere 19 katılımcıya görüşme tekniği dâhilinde düzenlenen görüşme formundaki 15 soru yöneltilmiştir. Görüşme sonucunda katılımcılardan elde edilen nitel veriler betimsel analize tabi tutulmuş olup, yazıya dökülen katılımcı görüşleri araştırmacının bileceği şekilde kodlama yapılarak kullanılmıştır. Bu araştırma kapsamında elde edilen verilerden çıkarılan sonuca göre, genel olarak "Alternatif Turizm Türlerinden Botanik Turizm Bağlamında Botanik Bahçesi Kurulumuna Yönelik Paydaş Görüşleri: Gümüşova Örneği" başlığına karşılık katılımcıların görüşleri bir botanik bahçesinin kurulması yönünde olmuştur. Gümüşova'nın her yönden uygun potansiyeli taşıdığı fakat konu ile ilgili detaylı peyzaj incelemesinin yapılması gerektiği belirtilmiştir. Belirli özelliklerinden dolayı uygun potansiyeli taşımadığını düşünen bir grup katılımcı ise bahçenin kurulumu için bölgenin uygun potansiyeli taşımasına yönelik fikirler sunmuştur. Bu fikirler kapsamında, botanik bahçelerinin botanik turizmi içindeki yeri konusunda toplumun bilinçlendirilerek farkındalığın oluşturulabilmesi, bu araştırmanın nicel araştırma yöntemi kullanılarak da incelenebilmesi ve sonrasında bu iki araştırma arasında kıyaslama yapılarak yeni bir araştırma konusunun çıkarılabilmesi gibi birtakım önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca yerel yönetim birimleri ve akademisyenlerin bir araya gelerek bir uyum sağlayabilmesi ve bu bağlamda botanik bahçeleri üzerine ortak çalışmalar yürütülebilmesi gibi Gümüşova'yı turizm konusunda literatüre kazandırabilecek çeşitli akademik çalışmaların yapılabilmesi şeklinde öneriler de sunulmuştur.
Etkinlik turizmi kapsamında atlı etnospor faaliyetlerinin toplumsal aidiyet yönünden değerlendirilmesi: Türkiye-Kazakistan karşılaştırması
İnsanların belirli bir yaşam kalitesine sahip olması ve hayatları içerisinde psikolojik tatmini sağlayabilmeleri açısından sosyal ihtiyaçların karşılanması son derece önemlidir. Toplumsal aidiyet duygusu da insanların ihtiyaç duyduğu önemli sosyal ihtiyaçların başında gelmektedir. Kişiler belirli bir gruba ve topluma yönelik aidiyet hissine sahip olduklarında, kendilerini çok daha güçlü ve güvenli hissederler. Böylelikle yaşam mücadelesi içerisinde kendilerine bir dayanak noktası bulmuş olurlar. Yalnız yaşamanın mümkün olmadığından hareketle, sağlıklı bir yaşam için toplumsal aidiyet duygusuna ve bu duyguyu yöneltebilecek bir topluma ihtiyaç duyulduğu söylenebilir. Kişilerin aidiyet duygusunun ortaya konması çoğunlukla belirli unsurların incelenmesi ile olur. Bu unsurlara olan bağlılık aynı zamanda topluma olan bağlılık ve aidiyet duygusunu da ortaya koyar. Kişiler yaşamsal tercihlerini yaparken aidiyet duygusuna sahip oldukları değerleri gözetirler. Bu çalışmada Türkiye'nin Bayburt ve Kazakistan'ın Almatı şehirlerinde yaşayan kişilerin turizm etkinlikleri kapsamında atlı etnospor faaliyetlerine olan eğilimleri üzerinden toplumsal aidiyet duyguları ölçülmeye çalışılmıştır. Turizm faaliyetlerinin çok çeşitli olması ve kişilere tercih şansı sunması nedeniyle kişilerin toplumsal aidiyet yönelimleriyle atlı etnospor faaliyetlerini tercih etmeleri arasında bir ilişkinin bulunabileceği öngörülmüştür. Yapılan araştırma neticesinde de her iki değişken arasında anlamlı bir ilişkinin kaç kişiye ulaşıldığı, yapılan analizler ortaya konmuştur.
Ankara kongre turizmi potansiyeli
Bu araştırmanın amacı Ankara' daki kongre turizminin mevcut ve potansiyel durumunun değerlendirilmesi ve kamu kurumlarının belirledikleri hedeflere ne kadar ulaşıldığının ortaya konmasıdır.Tarama yönteminin kullanıldığı araştırmanın materyalini Ankara'daki 5 yıldızlı 14 otel ile 200 kişinin üzerinde toplantı olanağı sunabilen 4 adet 4 yıldızlı otelin toplantı organizasyon yöneticileri, uluslararası kongre ve toplantı birliğine üye 6 adet seyahat acenta yetkilisi, 1 adet kongre ve toplantı merkezi yöneticisi ,kongre ve toplantı talebinde bulunan sivil toplum örgütü organizatörleri, özel kamu kurumları çalışanları, banka çalışanları ve akademisyenler arasından kongre turiziminde hizmet sunan ve bu hizmetlerden yararlananların eşit olarak oluşturulduğu ankete katılmayı kabul eden 51 katılımcı oluşturmaktadır.Araştırmada veri toplama aracı olarak anket görüşme formu kullanılmıştır. 1999 yılında Nevada Üniversitesi, William F. Harrah Hotel Administration yüksek lisans programında yapılan ?THE PERCEPTION OF KOREA AS A CONVENTION DESTINATION? isimli tez çalışmasında ?Sung-Ae Jung? tarafından geliştirilen anket formu Türkçe'ye çevrilerek kullanılmıştır. Cronbach's Alpha güvenilirlik testi uygulanmıştır. 0,709 ile 0,805 arası değerler elde edilmiştir. Önem-performans analizi ile soruların önemlilikleri ve Ankara' nın mevcut performansı ortaya konulmuştur.Ankara'da alışveriş olanakları ve bölgenin uygun fiyatlılığı konusu önemli olmakla beraber Ankara bu konuda yeterli değildir.Ankara için önemli olan ve Ankara' nın performansının iyi olduğu alanlar; otellerdeki servis standartları, yemek kalitesi, kişisel güvenliğin derecesi, bölgeye ulaşım imkanları, insanların konukseverliği, uluslararası standart kongre araçlarına sahip olmak ve bölgenin imajıdır.Özgün kültürel kalıntılar, doğal güzellikler ve alternatif boş zaman seçenekleri bulgulara göre önemli olmayan ve Ankara'nın performansının da düşük olduğu alanlardır.Bu bulgulara dayanarak mevcut durumları koruma ve geliştirmeye yönelik öneriler geliştirilmiştir.Anahtar kelimeler: Önem-Performans Testi, Ankara, Kongre Turizmi
Tüketicilerin alternatif turizm türlerini satın alma davranışlarını etkileyen faktörler
Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin alternatif turizm türlerini satın alma davranışlarını etkileyen faktörleri saptamak, tüketicileri alternatif turizm türleri hakkında bilgilendirmek ve aynı zamanda da işletmelere alternatif turizm tüketicilerinin ihtiyaç ve isteklerini en iyi şekilde karşılayacak hizmet sunumlarına katkıda bulunmaktır.Çalışma kapsamına İstanbul ili sınırları içerisinde gerçekleştirilen Kültür, Kongre, Botanik, İnanç, Deniz, Kuş Gözlemciliği, Hava Sporları, Golf, Sağlık ve Termal Turizmi türlerini gerçekleştiren 405 tüketici alınmış ve araştırmacı tarafından daha önceden hazırlanmış olan görüşme formları uygulanmıştır.Araştırma sonunda, genç ve orta düzeyde gelire sahip olan tüketicilerin Botanik, Kongre ve Kültür Turizmini; 40 yaş altında, orta düzeyde gelire sahip tüketicilerin Kuş Gözlemciliği ve Hava Sporları Turizmini, 40 yaşından küçük, yüksek düzeyde gelire sahip olan tüketicilerin Yat Turizmini, 40 yaşından büyük düşük düzeyde gelire sahip olan tüketicilerin Sağlık ve Termal Turizmi ile İnanç Turizmini; 50 yaşından büyük, yüksek düzeyde gelire sahip olan tüketicilerin ise Golf Turizmini gerçekleştirdikleri bulunmuştur. Diğer taraftan, tüketicilerin alternatif turizm türlerini gerçekleştirmeleri üzerinde en fazla etkili olan faktörün tüm alternatif turizm türleri için ?Merak ve Öğrenme? olduğu, Golf, Hava Sporları, Kongre, Kültür ve Yat Turizmi katılımcıları için ?Kendini İyi Hissetme?nin ikinci dereceden önemli ve ?Farklılık? faktörünün ise en az önemli olduğu bulunmuştur. Bu durumun aksine, Botanik, İnanç, Kuş Gözlemciliği ile Sağlık ve Termal Turizmi katılımcıları için ise ?Farklılık? faktörünün ikinci dereceden önemli faktörken ?Kendini İyi Hissetme?nin en az önemli olan faktör olduğu saptanmıştır.Çalışma sonunda tüketicilere kendi özellikleri, ihtiyaç ve isteklerine uygun olan alternatif turizm türleriyle ilgili; işletmelere ise alternatif turizm türlerine ilişkin talebi yöneltmek için uygulanabilecek stratejiler hakkında önerilerde bulunulmuştur.
Alternatif turizm için sürdürülebilir dengeli skor kartın permakültür ekolojik köy ve çiftliklerinde uygulanması: Pastoral Vadi örneği
Son yıllarda gelecek nesillerin de ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için sürdürülebilirliğe ve sürdürülebilir kalkınmaya verilen önem artmaktadır. Bu nedenle her sektörde ve alanda sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma için hedefler belirlenmekte ve bu hedefler için stratejiler geliştirilmektedir. Turizm sektöründe ise kitle turizmin yıkıcı, zarar verici ve kültürel erozyona sebep olan etkilerini önlemek için alternatif turizm çeşitlerinden sürdürülebilir yaşam alanları tasarlayan permakültüre yönlenilmektedir. Fakat hem ilgili yazında hem de permakültürün uygulamasında faaliyet gösteren işletmelerde sürdürülebilirlik için geliştirilen hedeflerin ve amaçların nasıl bir performans değerlendirme sistemi ile değerlendirileceği konusunda bir raporlama sistemi bulunmamaktadır. Bu yüzden bu çalışmanın amacı; Sürdürülebilir Dengeli Skor Kartı (SDSK) bir planlama aracı olarak ele almak, permakültür etik kuralları ve ilkeleri ile bütünleştirmek, sürdürülebilirliğin ekonomik, sosyal ve çevresel hedefler boyutları arasındaki nedensellikleri nasıl ortaya çıkarabileceğini açıklayan bir referans çerçevesi sunmaktır. Bu araştırma, alternatif turizm için SDSK'nın permakültür etik kuralları ve ilkeleri ile birleştirilerek nasıl bir sürdürülebilir raporlama oluşturulabilir sorusuna cevap aramaktadır. Bu araştırma için nitel araştırma yöntemi, durum (örnek olay) analizi seçilmiştir. Durum analizi, Fethiye ilinde alternatif turizm kapsamında ekolojik yaşam çiftliği olarak 2000 yılında kurulan sürdürülebilir yaşam alanı oluşturmayı amaçlayan "Pastoral Vadi" işletmesinde yapılmıştır. Araştırma sonucunda bir işletme her ne kadar ekonomik, ekolojik ve toplumsal boyutlarla ilgili bir çalışma içerisinde bulunsa da SDSK gibi bir performans değerlendirme aracı kullanılmadığı için işletmelerin misafir ve diğer paydaşlara amaçlarını net bir şekilde ifade edemediği ve performanslarını değerlendirmede özellikle ekolojik boyutta kısıtlamaların olduğu gözlemlenmiştir. SDSK ve permakültürün kendi sürdürülebilirlik stratejisi birleştirilerek bu sorunun çözümlenmiş olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Permakültür, Sürdürülebilir Kalkınma, Sürdürülebilir Dengeli Skor Kart, Sürdürülebilir Odaklı Temel Strateji
Burdur ili alternatif turizm potansiyeli ve yerel halkın turizm algısı
Turizm sürekli değişen bir sektör olma özelliğini taşımaktadır. Bu nedenle insanlar artık değişen sektörde yeni akımlar ve arayışların içerisine girmişlerdir. Böylelikle bireyler alternatif turizm türlerine yönelmiş ve alternatif turizm türleri gelişmeye başlamıştır. Doğal güzellikler, tarihi dokular, yeni kültürler vb. insanların yeni çekim unsuru olma özelliğini taşımaktadır Bir bölgede turizmin ve alternatif turizme konu olan potansiyellerin hızlı gelişimi ve sürekliliği için yerel halk ve yerel halkın turizm algısı önemli etkenlerdendir. Son dönemde yerel halkların yörelerindeki turizm ile ilgili algılarını ortaya çıkaran çalışmalar artmaktadır. Genellikle ortaya çıkan sonuçlar, yerel halkın bölge turizminde ve turistlerin memnuniyeti üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada Burdur'un genel özellikleri, mevcut turizm potansiyeli ve alternatif turizm kaynakları incelenmiştir. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi seçilmiştir. Kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak toplamda 450 kişi üzerinde anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Burdur halkının turizm algısı ölçülmüştür. Bulgular, tamamlayıcı istatistiki bulgular ve algı farklılıklarını ortaya çıkaran bulgular olmak üzere iki başlık altında toplanmıştır. Burdur halkının turizme karşı olumlu bir tutuma sahip olduğu görülmüştür. Turizm ile birlikte ekonominin ve kültürün gelişeceğine, insanların birbiri ile kaynaşmasının artacağına, kültürel ve tarihi değerlerin koruncağına inanılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Algı, alternatif turizm, yerel halk, Burdur
Ayder (Rize) termal ve yayla turizm bölgesinin termal koruma ve turizm gelişimi açısından değerlendirilmesi
Son yıllarda ülkemizin Doğu Karadeniz bölümü ve bölümde yer alan Rize İli sahip olduğu doğal ve kültürel çekicilikler nedeniyle doğaya dayalı çeşitli rekreasyonel ve turistik etkinliklerin yapılabildiği bir alan konumundadır. Özellikle Rize İli'ne bağlı Çamlıhemşin İlçesi sınırları içerisinde yer alan Ayder Turizm Koruma ve Gelişme Bölgesi, gerek sahip olduğu termal tesislerle ve gerekse yayla yerleşimi ile iç turizm bakımından giderek artan bir ziyaretçi talebiyle karşı karşıyadır.Çalışma kapsamında termal turizm ve yayla turizmi kavramı, termal suların özellikleri ve sınıflandırılması hakkında bilgi verildikten sonra Dünya'da ve Türkiye'de sıcak ve şifalı su kaynakları ile sağlık turizmi konularında mevcut durum incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde yörenin iklimsel özellikleriyle doğal ve kültürel kaynak değerlerine ilişkin konular incelenerek analiz edilmiş, bölgede yer alan rekreasyonel ve turizm alanları tanımlanarak çalışma alanında planlamaya dönük çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca halkın ve ziyaretçilerin rekreatif ve turistik davranışları incelenmiş, bu etkinliklerden ve planlama kararlarının doğurduğu sonuçlardan kaynaklanan sorunların neler oldukları ortaya konulmuştur.Bu ön etütlerden elde edilen bilgilerin ışığında hazırlanan anket formları yerli ziyaretçilere uygulanmış ve ayrıca hazırlanan görüşme kılavuzları ise, kamu kurum ve kuruluşları yöneticileri, yerel yöneticiler, özel ilgi grupları, sivil toplum örgütleri, medya temsilcileri gibi çok farklı sosyal gruplara uygulanarak işletme yetkilileri ile yüz yüze görüşmeler yapılmış olup bunun sonucunda veriler toplanmaya çalışılmıştır.
Sürdürülebilir turizm kapsamında ortaya çıkan stratejiler
Sürdürülebilir turizm, turizm literatüründe her geçen gün daha yoğun bir şekilde tartışılan bir konudur. Sürdürülebilir turizmle ilgili yapılan ilk tanımların sürdürülebilir turizmi kitle turizmine bir çözüm olarak açıkladığı iddia edilmektedir. Bu nedenle, son yıllarda çeşitli araştırmacılar tarafından sürdürülebilir turizm için birçok strateji öne sürülmüştür ve katılımın önemi ve ayrıca toplumun desteği önemle vurgulanmıştır. Bu tez alternatif turizm, ekoturizm, sorumlu turizm ve toplum turizmi gibi sürdürülebilir turizmin yeni stratejilerinden bazılarını ele alarak bunların başarısını ya da başarısızlığını etkileyen faktörlere odaklanmayı amaçlamaktadır. Bu araştırma aynı zamanda öne sürülen stratejiler arasından hangi stratejinin en çok uygulandığını ve dünyanın hangi kısımlarında uygulandığını göstermeyi hedeflemektedir. İkinci olarak bu çalışma sürdürülebilir turizme ulaşmak için başarılı bir katılımı ve toplum desteğini etkileyen faktörleri de ele almayı amaçlamaktadır. Bu tezde son 30 yılda uluslararası yayınlarda yer alan hem nicel hem de nitel veriler dahil olmak üzere araştırma makalesi türündeki ikincil veriler kullanılmıştır. Bu tez, verilerin sürdürülebilir turizm, ekoturizm, alternatif turizm, toplum turizmi ve sorumlu turizm gibi kilit araştırma kelimeleri kullanılarak ve internetteki akademik arama motorlarından faydalanan katmanlı bir yapı içerisinde toplandığı sistematik bir taramadır. Veriler Microsoft Excel yazılımındaki basit çapraz tablolar kullanılarak analiz edilmiş ve seçilen makalelerden elde edilen araştırma bulguları kategorize edilmiş, özetlenmiş ve sunulmuştur. Bulgulara göre stratejilerin büyük bir kısmı genel olarak devlet kurumları ile işbirliği, düzgün organizasyon, yönetim ve belirli ilkelere uygunluk gibi başarı faktörlerini ön plana çıkarmaktadır. En yaygın başarısızlık faktörleri arasında ise siyasi istikrarsızlık, devlet desteğinin olmaması ve merkezi politik sistemler bulunmaktadır. Bulgulara göre katılım faktörünün sürdürülebilir turizm konseptlerinin başarısını kolaylaştıran etkin bir kavram olduğu görülmektedir. Sonuçlar göstermektedir ki sürdürülebilir turizme katılan toplumlar doğal kaynaklarından fayda sağlamaktadır ve bazı makalelerde toplumun ilgisi bir başarı faktörü olarak belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Turizm, Ekoturizm, Alternatif Turizm, Toplum Turizmi, Sorumlu Turizmi, katılım
Gastronomi ve turizm bütünleşmesinde izlenilen stratejik süreç üzerine nitel bir araştırma: Kapadokya örneği
Bu araştırmanın amacını gastronomi ve turizm bütünleşmesinde izlenen stratejik sürecin tespiti oluşturmaktadır. Araştırmanın alanı Uçhisar, Göreme, Avanos, Ürgüp, Derinkuyu, Kaymaklı, Ihlara ve çevresini içeren Kayalık Kapadokya Bölgesi olarak belirlenmiştir. Araştırma konusuna ilişkin yeterli sayıda çalışmanın bulunmaması ve bu nedenle katılımcılardan gelen derinlemesine bilgiye daha fazla ihtiyaç duyulması nedeni ile nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Böylece gastronomi ve turizm bütünleşmesinde izlenen stratejik sürece ilişkin ilgili paydaşlarla yapılan görüşmeler doğrultusunda daha zengin bir veri kaynağına ulaşılacağı ve bu yaklaşımın konunun doğru bir biçimde kavramsallaştırılmasına yardımcı olacağı düşünülmüştür. Araştırmada veri toplama teknikleri doküman analizi ve yüz yüze derinlemesine yapılan görüşmeler olmak üzere iki bileşenden oluşmaktadır. Bu kapsamda görüşmeler 10-30 Temmuz 2015 tarihleri arasında gönüllülük esasına göre seçilen 30 turizm paydaşı ile gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde kullanılan yarı yapılandırılmış soru formu, konuya ilişkin yapılan doküman analizi doğrultusunda oluşturulmuştur. Bulgular sonucu elde edilen sekiz ana temayı gastronomik turizm ürünleri, gastronomik kimlik, paydaşlar ve yönetimi, paydaşların görüşleri, restoranlar, eylemler, turist davranışı ve pazarlar oluşturmaktadır. Gastronomik turizm ürünleri ana teması altında yöresel yemekler, yerel şarap, yarışmalar, yemek turları, şarap tadımı, festivaller; gastronomik kimlik ana teması altında coğrafya ve kültür; paydaşlar ve yönetimi ana teması altında paydaş grupları ve işbirliği, bireysel girişimler; paydaşların görüşleri ana teması altında gastronomik vizyon, durum değerlendirmesi; restoranlar ana teması altında restoranların konumu, restoranlarda işgörenler, restoranlarda atmosfer, restoranlarda sunulan yöresel yemeklerin otantizmi; eylemler ana teması altında keşif-envanter ve eğitim, turist davranışı ana teması altında ise turist davranışı ve motivasyonu; pazarlar ana teması altında gastronomi pazarı ve gastronomi turizm tanıtım politikaları yer almaktadır. Araştırma sonucunda bölgede gastronomi ve turizm bütünleşmesine ilişkin bir vizyon olsa da belirgin bir strateji olmadığı, turizm bağlamında gastronomiden daha iyi faydalanabilmek için açık ve ölçülebilir hedefler konmadığı ve dolayısıyla bu hedeflere ulaştıracak eylemlere ilişkin tanımlamaların yapılmamış olduğu, paydaşlar arası işbirliği ve koordinasyonda hissedilir düzeyde eksiklikler olduğuna ilişkin elde edilen bulgular gastronomi ve turizm bütünleşmesinde stratejik planlama yaklaşımından bahsedilemeyeceğine işaret etmektedir. Öte yandan, bölgede turistlerin taleplerine yanıt olarak gelişen ve gastronomi turizmi alanında ortaya çıkmakta olan ve stratejinin ilk uygulamaları olarak değerlendirilebilecek yerel restoran örnekleri ve şarap tadımı örnekleri, bölgenin gastronomik açıdan bir potansiyele sahip olması, paydaşların büyük bir bölümünün gastronomi turizmine ilişkin taşıdıkları farkındalık, bölge için öngördükleri gastronomik vizyon ve bölgede gastronomi turizmine ilişkin bireysel girişimlerde bulunulması stratejik planlamadan ziyade ortaya çıkan stratejinin geçerli bir model olduğunu destekler niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Gastronomi ve Turizm Bütünleşmesinde İzlenen Strateji,Gastronomik Kimlik, Ortaya Çıkan Strateji, Nitel Araştırma, Kapadokya
Kongre ve toplantı pazarında faaliyet gösteren işletmelerin rekabet stratejileri: İzmir ili örneği
Alternatif turizm çeşitleri içerisinde sahip olduğu payı gün geçtikçe arttıran kongre turizmi, gerek yarattığı ekonomik değer, gerekse sahip olduğu özgün nitelikler bakımından ülkeler ve şehirler açısından oldukça önemlidir. Özellikle sahip olduğu ekonomik potansiyel açısından kongre turizmi, işletmeler bazında yeni rekabet stratejileri oluşturulmasını zorunlu kılmakla kalmayıp, aynı zamanda oluşturulan bu stratejilerin, pazar koşulları göz önünde bulundurularak etkin bir biçimde kullanılması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır.Konaklama İşletmelerinin gelişen kongre pazarında faaliyette bulunmaları ve bu pazardaki paylarını arttırmaları ekonomik anlamda bir tercih olmaktan çıkıp bir zorunluluk haline dönüşmektedir. Bu noktada işletmeler adına pazarlara giriş stratejilerinin doğru tanımlanması ve uygun stratejinin seçimi ön plana çıkmaktadır.Belirlenecek rekabet stratejilerinin sektörün ve işletmenin yapısıyla uyumlu olması maliyet, kalite unsurları, hizmet süresi gibi rekabet gücünü doğrudan etkileyen faktörlerin, işletmeye rekabet avantajı sağlama konusundaki etkinliğini artırma açısından önem taşımaktadır.Bu çalışmada, kongre, kongre turizmi, rekabet ve rekabet gücü kavramları açıklanarak; İzmir ilinde kongre faaliyetlerinde bulunan konaklama işletmelerinin kongre pazarındaki paylarını artırmak adına uyguladıkları rekabet stratejileri araştırılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kongre, Kongre Turizmi, Rekabet Gücü, Rekabet Stratejileri, Hizmet Sektöründe Rekabet.
Doğa yürüyüş parkurlarının turizm amaçlı değerlendirilmesi: Antalya Beydağları örneği
Bu tez çalışmanın amacı; doğa yürüyüşü amaçlı gerçekleştirilen turizm ve rekreasyon faaliyetlerinin durumunu incelemek, bu etkinliklere katılan kişilerin parkurlara ait tercihlerini ve beklentilerini belirlemek, uzman görüşlerine dayalı olarak Antalya ilinde bulunan turizm amaçlı kullanılabilecek yürüyüş parkurlarını belirleyerek, kullanıcı beklentileri doğrultusunda bu parkurların turizm ve rekreasyonel amaçlı kullanılmasına yönelik öneriler getirmektir. Bu amaçla, 2012-2013 yılında, doğa yürüyüşü etkinlikleri düzenleyen seyahat acentaları ve kulüp/dernek yetkililerine, doğa yürüyüşü etkinliklerine katılan kişilere anket uygulaması yapılmış, kaynak kişiler belirlenerek yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve belirlenen örnek parkurlar Küresel Konumlama Sistemi ile işaretlenerek dijital haritaya aktarılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ve anket formları içerisinde bulunan açık uçlu sorulara verilen yanıtlar nitel veri analiz yöntemleri kullanılarak, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin parkur tercih nedenleri ile ilgili anketten elde edilen veriler ise SPSS 18 (Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı) kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi aşamasında, frekans (f) yüzde (%) ortalama ( ) ve standart sapma (Ss) gibi tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Değişkenlerin ikili karşılaştırmaları Ki-kare (Pearson Chi-Square ) değeri p<0,05 düzeyinde önemlilik arz eden ilişkiler belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, doğa yürüyüşü etkinliklerinin mevcut durumu, bu etkinlikler karşısındaki problemler, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin parkura yönelik tercihleri ve Antalya da yoğun kullanılan doğa yürüyüşü parkurları belirlenmiştir. Doğa yürüyüşü etkinlikleri ile ilgili mevcut durumun çoğunlukla problemlerden meydana geldiği görülmektedir. Bu problemlerin genel turizm yapısındaki problemlere benzer olduğu tespit edilmiştir. Doğa yürüyüşü etkinlikleri karşısındaki en önemli sorunun, bu etkinlikleri kontrol eden ve yöneten bir sistemin olmamasıdır. Bu nedenle, doğa yürüyüşü etkinlikleriyle ilgili bir yönetim sisteminin geliştirilmesi, bu etkinlikleri daha sürdürülebilir hale getirebilir. Günümüze kadar yapılan parkur düzenleme çalışmaları çoğunlukla arz odaklıdır. Bu nedenle yapılan çalışma da, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin, bu etkinliklere ve parkurlara yönelik tercihleri belirlenmiştir. Doğa yürüyüşü etkinliklerine katılan bireyler çoğunlukla bu etkinliklere yönelik düzenlemelerin yapılması görüşündedir. Ayrıca, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin demografik özellikleri ve doğa yürüyüşü konusundaki deneyimleri bireylerin parkur tercihlerini farklılaştırmaktadır. Bu nedenle, yapılacak olan düzenleme çalışmaların da, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin tercihlerinin de göz önünde bulundurulması önerilmektedir.
Medikal turizmde hizmet kalitesi, müşteri memnuniyeti ve müşteri sadakatinin değerlendirilmesi
ÖZET İnsanların tatilleri süresince dinlenme, egzersiz yapma, kaplıcalara gitme sayesinde daha sağlıklı olma girişimleri, beraberinde turizm endüstrisi içerisinde 'medikal turizm' şeklinde yeni ve farklı bir turizm türünün ortaya çıkmasını sağlamıştır. Medikal turizm kapsamında, insanlar sağlıklarını yeniden kazanmak, korumak ve yaşam kalitelerini arttırmak amacıyla sürekli ikamet ettikleri yer dışında farklı ülkelere seyahat etmektedir. Hızla artan rekabet ortamında ülkeler ve sağlık hizmeti sunucuları medikal turizmden daha fazla pay alabilmek için yoğun çabalara girmektedir. Bu da sunulan hizmetin kalitesi ve müşteri memnuniyeti ile doğrudan ilişkilidir. Buradan hareketle bu araştırmada medikal turizmde hizmet kalitesini ölçmek, mevcut durumu ortaya çıkarmak ve önerilerde bulunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda özellikle sağlık sektöründe sıklıkla kullanılan servqual ölçeği temel alınmış ve medikal turizm kapsamında Türkiye'ye seyahat eden 223 yabancı katılımcıya anket uygulaması yapılmıştır. Uygulanan ankette 22 değişken ve 5 boyut için hipotezler test edilmiş, yabancı hastaların hizmet kalitesi beklentilerinin ne kadar karşılandığı ortaya çıkarılmıştır. Bu kapsamda katılımcıların en çok önem verdiği hizmet kalitesi boyutunun güvenilirlik boyutu olduğu, beklentileri karşılamaya en uzak boyutun duyarlılık boyutu olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte algılanan hizmet kalitesi ile müşteri memnuniyeti arasında olumlu yönde ilişki olduğu, müşteri sadakatinin sağlanmasında müşteri memnuniyetinin aracı bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık Turizmi, Medikal Turizm, Servqual, Hizmet Kalitesi, Yapısal Eşitlik Modeli
İzmir'in inanç turizmi potansiyelinin seyahat acentaları açısından değerlendirilmesi
Alternatif turizm çeşitleri kapsamında İzmir'in inanç turizmin potansiyeli ve Kuşadası'ndaki seyahat acentalarının konuya bakış açılarının değerlendirilmesi isimli bu yüksek lisans tezi çalışmasının amacı, İzmir'in inanç turizmi bakımından uluslararası turizm hareketliliğini sağlayacak yeterli turizm arzına sahip olup olmadığının araştırılması ve Kuşadası'nda bulunan seyahat acentalarının konuya bakış açılarının değerlendirilmesidir.Çalışmanın birinci bölümünde alternatif turizm kavramı, çeşitleri ve bir alternatif turizm çeşidi olarak inanç turizmi hakkında, ikinci bölümünde İzmir'in inanç turizmi potansiyeli hakkında bilgiler verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Kuşadası'nda bulunan seyahat acentalarının konuya bakış açılarının değerlendirilmesi için anket çalışması yapılmıştır.
Sakarya ili ekoturizm potansiyelinin belirlenmesi
Günümüzde kırdan kente göç ile birlikte kentsel alanlarda hızla artan nüfus, insanların dar alanlarda yoğun nüfus baskısı altında yaşamalarına neden olmaktadır. Bu durum şehir alanlarında birçok mekânsal sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu sorunlardan birisini de kişi başına düşen yeşil alanların azlığı ve insanların rekreatif faaliyetlerindeki meydana gelen kısıtlılıklar oluşturmaktadır. Covid 19 salgını esnasında bu durum tüm büyükşehirde de bir kez daha kendisini göstermiş insanların doğaya ve kırsal alanlara olan ilgisi artmıştır. Doğal kaynakların korunmasına ve kırsal kalkınmaya katkıda bulunan, turizm endüstrisinin en çekici alt kümesi Ekoturizm'e gösterilen ilgi ise bu dönemde katlanarak artışına devam etmiştir. Ekoturizm; artan dünya nüfusunun çevreye vermiş olduğu tahribatı en aza indirgemek ve doğal alanları gelecek nesillere de en iyi şekilde aktarabilmek amacıyla hızla yayılış gösteren bir alternatif turizm çeşidi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ekoturizm ayrıca, kültürel değerlere sahip çıkmayı, yerel halkın da yapılan faaliyete destek vermesini ve uyum sağlayarak bölgenin tanıtımında ve gelişiminde rol almasını sağlamaktadır. Çalışma sahamız olan Sakarya ili coğrafi konumu ve doğal güzelliklerindeki çeşitlilik ile son yıllarda ekoturizm faaliyetlerinin canlanmaya başlaması ile dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Sakarya ilindeki potansiyel ekoturizm alanlarını Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) kullanarak belirlenmesidir. Bu amaçla ekoturizmin gelişimine etki eden coğrafi faktörler belirlenmiş, ağırlıklı çakıştırma analizi kullanılarak sonuca ulaşılmıştır.
Sakarya'da doğa sporları turizmi
Sanayi devrimi sonrasında genel olarak büyük kitlelerin hareketliliğine, yüksek tüketim ve yoğun kaynak israfına dayalı olarak gelişen kitle turizmi, bugün gelinen noktada turizmdeki önemli bir payını, alternatif turizme bırakmaya başlamıştır. Sorumluluk bilincine dayalı, kaynak israfının en aza indirildiği, çevreye ve kültürel yapıya duyarlı, sürdürülebilirlik odaklı ve yerel kalkınmaya dayalı alternatif turizm çeşitlerinden bir tanesi de doğa sporları turizmidir. Çalışmamızda bu alternatif turizm çeşitlerinden birisi olan doğa sporları turizmi Sakarya ili özelinde ele alınmıştır. Sakarya ili, sahip olduğu coğrafi özelliklerinin sunmuş olduğu fırsatlar ile doğa sporları turizmi açısından önemli bir potansiyel barındırmaktadır. İlin sahip olduğu bu potansiyel ve mevcut imkanlar dikkate alınarak, doğa sporları turizminin geliştirilebileceği alanlar ve bu alanlarda yapılabilecek doğa sporları çeşitlerinin tespiti çalışmanın ana eksenini oluşturmaktadır. Büyük oranda arazi çalışmaları ve uygulamaları ile elde edilen veriler ışığında, ilde doğa sporları faaliyetleri için uygun olan on (10) ayrı mekânsal alan oluşturulmuştur. Bu alanların her biri için yapılabilecek doğa sporu türleri, yapılan arazi çalışmaları ile tespit edilerek, elde edilen mekansal veriler, GPS kayıtları ile birleştirilmiş, ArcMap 10 ve Google Earth Pro yazılımları ile haritalar ve şekiller üzerine aktarılmıştır.Yine çalışma kapsamında küçük bir örneklem (106 kişi) grubuna yapılan anket çalışması ile belirlenen doğa ve doğa sporu alanlarının, yerel halk tarafından tanınırlığı ölçülmeye çalışılmış ve bu alanların büyük oranda yerel halk tarafından tanınırlığının düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Tüm bu sonuçlar ışığında Sakarya'nın doğa sporları açısından tanınırlığı düşük fakat potansiyeli yüksek bir özelliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Sakarya ili, İstanbul, Bursa, Ankara gibi büyükşehirlere yakınlığı ile ulaşılabilir turist potansiyeli açısından önemli bir avantaja sahiptir. Belirlediğimiz doğa sporları alanlarının sürdürülebilir bir anlayış ve çevreci planlamalarla değerlendirildiğinde, başta ilin kırsal alanlarının kalkınması olmak üzere, bölgesel kalkınmaya önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Bunun için yerel halkın, politika üreticilerinin, konu ile ilgili faaliyet gösteren STK'larında içerisinde yer aldığı, Sakarya doğa sporu turizmine yönelik turizm eylem planlarının oluşturulması ve bu alanların tanınırlığının artırılarak, alanın gerçek sahipleri olan kırsal nüfusun kalkınmasının merkeze alındığı, sürdürülebilir bir anlayışla, yönetilmesi gerekmektedir.
Botan Vadisi Milli Parkı'nın alternatif turizm açısından analizi
Alternatif turizm, başarılı bir şekilde yönetildiğinde destinasyona katkı sağlayacak bir turizm türü olmakla birlikte, doğal alanların yanlış kullanılması ile tahribat ve kültürel yozlaşma gibi olumsuz sonuçlara da neden olabilir. Bu çalışmanın amacı, Siirt ilinin sahip olduğu turizm potansiyeli kapsamında Botan Vadisi Milli Parkı'nın bu potansiyel içindeki yerinin ve öneminin saptanması ve il turizmine katkılarının araştırılmasıdır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır ve veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Araştırmanın amacına uygun olarak kamu kurumları ve özel sektör olmak üzere toplamda 9 kişi ile yüz yüze görüşme sağlanmıştır. Katılımcılara sorulan 10 soruluk görüşme formu kapsamında verilen cevaplar betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Botan Vadisi Milli Parkı'nın, alternatif turizm açısından önemli bir yer olduğu, farklı turizm ürünlerine sahip olduğu ve bu durumun il turizmi için çok önemli avantajlar sağlayacağı saptanmıştır. Bununla birlikte bu potansiyeli değerlendirmek ve alandaki turistik faaliyetleri arttırmak için kamu kurum ve kuruluşlarının, sivil toplum örgütlerinin daha yoğun ve etkili tanıtıcı ve teşvik edici çalışmalar yürütmesi gerektiği tespiti yapılmış ve bu bağlamda öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Alternatif Turizm, Botan Vadisi, Milli Park, Siirt, Turizm
Edebiyat turizmi alanında Türkiye'de yapılmış çalışmaların bibliyometrik analizi
Edebiyat turizmi, edebi eserler ve yazarlarıyla ilgili şehirleri ve yerleri ziyaret etme pratiğidir. Edebiyatı seyahat ve kültürel deneyimlerle birleştiren edebiyat turizmi, kesinlikle yeni bir olay değildir ve birkaç yüzyıldır uygulanmaktadır. Yazarlar ve şairlerle veya edebi eserlerle ilişkili yerleri görmek, deneyimlemek amacıyla yapılan seyahatlere olan ilgi 19. yüzyılda artmıştır. Edebiyat turizmi turistlerin yerel kültürü derinlemesine hissetmelerine olanak sağlamakta, aynı zamanda yazara ve edebiyata ilişkin bilgilerini arttırmaktadırlar. Edebiyat turizmi hem turizmin sürdürülebilir kılınmasına katkıda bulunmakta hem de kültürel mirasın korunmasında önemli bir rol almaktadır. Çalışmamızın amacı, edebiyat turizmi alanında Türkiye'de 2000 ve 2022 yılları arasında yapılmış yayınları tarama ve içerik analizi yoluyla inceleyerek ilgili alanda ülkemizdeki çalışmaların düzeyini, eğilimlerini ve elde edilen sonuçları tespit edip çalışmaların genel durumunu ortaya koymaktır. Tespit edilen çalışmalar yayın yılları, yazarları, yayın başlıkları, yayın yerleri, yayın dilleri, yayın türleri, konuları, amaçları, yöntemleri ve sonuçları olmak üzere belirli bibliyometrik parametrelere göre incelenmiştir. Belirlenen değişkenlere göre çalışmalar hakkında benzerlikler, farklılıklar, genellemeler yapılmaya çalışılmış ve çeşitli tespitlerde bulunulmuştur.
Asya Pasifik turizm pazarının Türkiye açısından analizi
Turizm endüstrisi tüm dünyada hızla büyüyen ve gelişen bir endüstri konumundadır. Bu büyüme ile birlikte dünya genelinde seyahat eden kişi sayısı da sürekli artmaktadır. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü'ne göre 2016 yılında dünya genelinde seyahat eden kişi sayısı 1 milyar 235 milyon kişiye ulaşmıştır. Turist sayısındaki artış gelecek yıllarda tüm dünyada devam etmesi beklenmekle birlikte, özellikle Asya Pasifik Bölgesinde önemli ölçüde artışların olacağı tahmin edilmektedir. Türkiye'nin alternatif turizm pazarlarına ihtiyaç duyduğu sıkça dile getirilen bir konudur. Buradan hareketle Asya Pasifik Bölgesinde yer alan pek çok ülkenin Türkiye için alternatif birer turizm pazarı konumunda olduğu düşünülmektedir. Bu düşünceden yola çıkılarak yapılan bu araştırmanın temel amacı, Asya Pasifik ülkelerinden gelen turistlerin profilini, seyahat motivasyonlarını belirlemek ve seyahat motivasyonlarının tatmin, tavsiye ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerine etkilerini açıklamaktır. Bu kapsamda çalışmada turist potansiyeli bakımından öne çıkan on Asya Pasifik ülkesi ele alınmaktadır. Yapılan bu araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde turizm pazarlaması ve tüketici davranışlarına ilişkin temel kavramlar açıklanmıştır. İkinci bölümde uluslararası turizm talebi ele alınmış, turizm talebini etkileyen unsurlara değinilerek Türkiye ve İstanbul'un turizm pazar yapılarına yer verilmiştir. Araştırmanın üçüncü bölümünde, Asya Pasifik turizm pazarının genel özellikleri aktarılmış ve ardından seçilmiş on ülkenin temel sosyo-ekonomik yapıları ile turizm potansiyelleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise ilgili ülkelerden gelen 500 turist üzerine yapılan alan araştırmasının yöntemine ve bulgularına yer almıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde ele alınan ülkelerin turizm potansiyeli bakımından incelenmesi sonucunda pek çok ülkenin Türkiye için önemli birer turizm pazarı konumunda oldukları anlaşılmaktadır. Yapılan alan araştırması sonucunda ise Asya Pasifik ülkelerinden gelen turistlerin profili ve seyahat motivasyonlarına ilişkin itici ve çekici faktörlerin boyutları belirlenmiş, ardından bu boyutların tatmin, tekrar ziyaret ve tavsiye niyeti üzerine etkileri ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular seyahat motivasyonlarının turistlerin tatmini, tavsiye niyeti ve tekrar ziyaret etme niyeti üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Turistlerin Türkiye'ye seyahatleri sonrasında Türkiye ve İstanbul imajının olumlu yönde değiştiğini, turistlerin tekrar gelme ve tavsiye etme düşüncelerinin yüksek olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Asya Pasifik Turizm Pazarı, Seyahat Motivasyonları, Turizm Pazarlaması, Turizm
Şalpazarı ilçesinin özel ilgi turizm potansiyelinin belirlenmesine yönelik bir alan araştırması
Dünyadaki teknolojik ve ekonomik gelişmelere, insanların değişen istek, beklentilerine ve ihtiyaçlarına bağlı olarak özel ilgi turizmi, her geçen gün giderek önemi artan bir şekilde yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu bağlamda, ilk olarak alternatif turizm ve özel ilgi turizm kavramının tanımı ve farklılıklarına açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Daha sonra araştırmanın amacı kapsamında, Şalpazarı ilçesinin özel ilgi turizm potansiyeli yerel halkın görüşleri aracılığıyla belirlenmeye çalışılmıştır. Tezin amacına yönelik olarak yerel halktan 30 kişiyle görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulardan ilçenin özel ilgi turizmi potansiyeli konusunda SWOT analizi oluşturulmaya çalışılmış ve TOWS matrisiyle de stratejiler geliştirilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonuçlara göre, Şalpazarı ilçesinde özel ilgi turizm potansiyelinin yüksek olduğu, fakat bu potansiyelden istenilen düzeyde faydalanılamadığı anlaşılmıştır. İlçede potansiyeli en yüksek turizm türlerinin; dağ turizmi, eko-turizm, etkinlik turizmi, gastronomi turizmi, kamp ve karavan turizmi, kırsal turizm, macera turizmi, kış turizmi, sağlık turizmi, doğa ve hava temelli spor turizmi, yavaş turizm ve yayla turizmi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Şalpazarı ilçesinde özel ilgi turizm türlerinin bulunması halinde bölgeye birçok katkı sağlayabileceği sonucuna da ulaşılmıştır. Şalpazarı ilçesinin önemli değerlerinden bazıları; yaylaları, giyim-kuşamı, Ağasar balı, Acısu, Sis Dağı, şenlikler, alabalık, ahşap ve el işi işçilikleridir. Araştırma sonucunda, TOWS matrisi dikkate alınarak turizm girişimcilerine, bu alanda gelecekte çalışmayı düşünen akademisyenlere ve son olarak da yerel halka uygulamaya dönük öneriler sunulmuştur.