Ergonomics
78 theses under this subject heading
Türkiye'de haber sitelerinin görsel tasarım-ergonomi düzeyleri ve etkinliği
Bu çalışmada; Türkiye'de haber sitesi tasarımları ve ergonomi düzeyleri incelenerek haber sitesi kullanıcıları tarafından nasıl değerlendirildiği araştırılmıştır. Bu bağlamda öncelikle, geçmişten günümüze haber sitesi tasarımlarının nasıl bir değişim sürecinden geçtiği ve konu ile ilgili internetin tarihi gelişimi, haber sitelerinin kullanımı ve tasarımları alan yazın bölümünde açıklanmaktadır. Çalışmanın araştırma kısmında ise çoklu yöntem kullanılmıştır: Birinci aşamada, Türkçe yayın yapan haber sitelerinin tasarımlarının görsel boyutunu ortaya koymak için içerik analizi yapılmıştır. İkinci aşamada ise, haber sitesi kullanıcısı tutumunu ölçmek için genel tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda birincil olarak, haber sitelerinin görsel boyutu; Türkçe yayın yapan haber sitelerinde görsel kullanımının nasıl olduğu, görsel ve haber kullanımında tasarımının nasıl uygulandığı, haber konularına göre görsel kullanımının nasıl farklılaştığı araştırılmıştır. İkincil olarak da, haber sitesi kullanıcısının, haber sitelerini takip etme alışkanlıkları, hangi tür haberlere ilgi gösterdiği, ana sayfa tasarımlarının ve görsel kullanımının haber sitesi kullanıcısı tarafından nasıl algılandığı, kullanılan tasarım ve görselle haberin inandırıcılığı arasında kurulan ilişkinin nasıl olduğu haber sitesi kullanıcısı tutumu bağlamında ortaya konulmaktadır. Bu araştırma ile görsel tasarım içerisinde yer alan öğelerin nasıl kullanıldığı ve haber sitesi kullanıcısını ne şekilde etkilediği bu araştırmanın sonuçları arasındadır. Bu araştırmada, görselliğin günümüzde birçok alanda olduğu gibi haber sitelerinde de hedef kitleye ulaşmak için çok önemli bir unsur olduğu ortaya çıkarılmıştır. Anahtar kelimeler: Haber sitesi, online habercilik, haber sitesi tasarımı, görsel tasarım
Büro çalışanları açısından ergonomi biliminin önemi ve farkındalık düzeyi
Ülkemizde 30.06.2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği kanunu ile tüm özel sektör ve kamu çalışanlarını kapsayan kurallar ve yaptırımlar getirilmiştir. Fakat söz konusu kanunda, yönetmelik ve yaptırımların birçoğunda daha tehlikeli yerlere önem verilmiş, az tehlikeli sınıfa giren büro çalışma ortamları yeterince önemsenmemiştir. Büro çalışanlarını fazlasıyla etkilemekte olan, görülen veya gizli kalan tehlikeli durumlar ve risk unsurları olduğu unutulmamalıdır. Günü-müzde çalışanların büyük çoğunluğu zamanını büro ortamlarında geçirmektedirler. Bu sebeple çalışanların karşılaşabileceği meslek hastalıkları ve iş kazalarının ergonomi bilimi ile çok güçlü bir bağı bulunmaktadır. Ergonominin başlıca hedefi; iş hayatının ve çalışma ortamlarının kalitesini yükseltmektir. Bu açıdan değerlendirildiğinde, ergonomi biliminin önemi, kas ve iskelet sistemi sıkıntılarından psikolojik rahatsızlıklara kadar farklı sağlık problemlerinde ortaya çıkmaktadır. Bu sebeplerin bir yansıması olarak, bu çalışma kapsamında, ''A'' kurumunda görev yapan büro çalışanları üzerinden bir anket çalışması yapılmıştır. Anketin ilk kısmında kişisel bilgiler hakkında sorular sorulurken, ikinci kısımda ise ergonomi ile ilgili detaylı sorular yer almaktadır. Elde edilen sonuçlar gayet ilgi çekici olarak bulunmuş ve ''B'' kurumu büro çalışanları ile yapılan ilâve bir anket çalışması ile desteklen-miştir. Yapılan değerlendirme sonucunda büro çalışanlarının ergonomi bilimi hak-kındaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin istenilen seviyede olmadığı görülmüştür. Bununla beraber ergonomi biliminin farkındalığının uygun eğitimlerle arttırılabileceği ve dolayısıyla da ergonomiden kaynaklı sağlık problemlerinin minimum düzeye indirilebileceği tespit edilmiştir.
Bir şeker üretim tesisinde çalışanların ergonomik risk değerlendirme yöntemleri ile çalışma ve duruşlarının incelenmesi
Tarladan fabrikaya getirilen şeker pancarından şeker üretimi yapılabilmesi için tazeliğini koruması gerekmektedir. Şeker pancarının hasat edilmesi genellikle eylülün ilk haftasında başlayıp aralık ayının son haftası bitmektedir. Bu süre zarfında şeker pancarının tarladan hasat edilerek fabrikaya getirilmesi bir planlama eşliğinde yapılmaktadır. Dolayısıyla şeker fabrikaları eylül ayının başından aralık ayının sonuna kadar üretim yapmaktadır. Geri kalan zamanlarda ise şeker fabrikalarının temizlenerek bir sonraki şeker üretimine hazırlanması, fabrika bünyesinde tamir ve bakım işlerinin yapılması, üretim kalite ve verimliliğini artırmak amacıyla yatırım yapılması, çalışan kişilerin çalışma şartlarının iyileştirilmesi vb. işler yapılmaktadır. Şeker fabrikalarında şeker üretimi yapılan döneme "kampanya dönemi" şeker üretimine hazırlık yapılan döneme ise "revizyon dönemi" denilmektedir. Tezime konu olan çalışmasını yaptığım şeker fabrikasında bir kampanya döneminde günde on dört bin ton (14.000 ton), toplamda ise bir milyon iki yüz bin bin ton (1.200.000 ton) şeker pancarı işlenmektedir. Şeker fabrikalarında seri üretim yapılması fabrikada çalışan kişilerde uzun süren ve sürekli tekrar eden çalışma ve uygun olmayan vücut hareketleri şeker fabrikasında çalışan kişilerde kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları (KİSR) görülme olasılığını artırmaktadır. KİSR artması ergonomik açıdan risk değerlendirmesi yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu çalışmada değerlendirme yapılırken ergonomik risk analiz yöntemlerinden olan REBA (Rapid entire body assessment), RULA (Rapid upper limb assessment), NIOSH (National Institute of Occupational Safety and Health) risk değerlendirme yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda sürekli ve uzun süreli olarak tekrar eden işlerde (şeker istiflenmesi, küspe balyalama yapılması, parke kumu tesviyesi vb.) ve çalışma esnasında postür duruşun bozulduğu işlerde (su jeti ile şeker pancarının kanala taşınması, el ile çapa yapma, santifüj parçalarının temizlenmesi vb.) ergonomik açıdan risk seviyesinin yüksek olduğu görülmüştür. Sürekli ve uzun süreli olarak tekrar eden işlerde kişi sayısının artırılarak çalışanın kas hareketi tekrarı ve çalışma süresi azaltılmalıdır. Çalışma sırasında postür duruşun bozulduğu iş gruplarında ise uygun duruş şekillerinin belirlenerek çalışan kişinin doğru pozisyonda çalışması sağlanmalıdır.
Büro ortamlarındaki fiziksel çevre koşullarının çalışma performansına etkilerinin kamu ve özel sektör bürolarında ampirik olarak incelenmesi
Bürolar, gerek kamu gerekse özel sektörde işlerin büyük bir kısmının yapıldığı yerlerdir. Büro ortamlarında çalışma esnasında sahip olunan fiziksel çevre koşulları ile etkileşim kaçınılmazdır. Bu etkileşimin çalışma performansını etkileyeceği ve koşulların daha iyi hale getirilmesi ile çalışma performansının arttırılabileceğini ortaya koymak amaçlanmıştır.Bürolardaki aydınlatma, ısı, ışık, havalandırma, nem, gürültü, ergonomi, temizlik, yerleşim düzeni gibi kriterlerin çalışma esnasında sergilen performansı etkileyecektir. Fiziksel çevre koşullarının ortalama standartlara getirilmesiyle çalışma performansına olumlu katkı sağlanmış, çalışan sağlığı ile birlikte işletme menfaatleri de korunmuş olacaktır.Hipotezi test etmek amacıyla Kütahya ili Gediz ilçe sınırları içerisindeki kamu ve özel sektör büro çalışanlarına dönük olarak bir ampirik çalışma yapılmış, veriler anket yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırmada özel sektörde 29, kamu sektöründe 18 toplamda 47 adet kurum ve kuruluşta anket uygulamaya ilişkin olumlu görüş alınmış, özel sektörden 160, kamu sektöründen ise 240 toplamda 400 adet anket dağıtılmıştır. Cevaplanan anketlerden 283 tanesi değerlendirmeye alınmıştır. Anketlerin değerlendirilmesine frekans, güvenilirlik, One-way Anova ve T testi analiz teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, her iki sektör bürolarında da fiziksel çevre koşullarının iyi durumda olduğu ancak özel sektör bürolarının kamu bürolarına göre daha iyi koşullara sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışanlar, fiziksel çevre koşullarının çalışma performanslarını etkileyeceğini ifade ederken, olumsuzluklar giderilemese de bu yönde iyi niyetli bir çaba sergilenmesinin de performansı arttıracağı yönünde bir yaklaşım sergilemişlerdir.
Büro verimliliğinin tesis edilmesinde ergonomik tasarımın önemi
ÖZET Çalışmamızda büro yönetimi ve verimlilik ile ilgili temel kavramlar üzerinde durulmuş, ergonominin büro verimliliğine etkisi incelenmiştir. Ayrıca büroların işlevleri, işletme verimliliğini etkileyen faktörler ve fiziksel çevrenin çalışanlar üzerine etkileri konularına yer verilmiştir. Açık büro tipinin tercih edildiği bankalardaki çalışanlar üzerine bir alan araştırması yapılmıştır. Ergonomik yapının çalışanlar üzerine etkisi incelenmiştir. Bu konuda 5 tane bankada 52 çalışan üzerine anket çalışması yapılmıştır. Yapılan bu çalışma sonucunda çalışanların fiziksel çevreden etkilendikleri ortaya çıkmıştır. Bu etkilenmeye bağlı olarak verimlilik artmakta veya yükselmektedir. Gözlemler sonucu, çalışanların çok yoğun bir çalışma ortamında bulunduklarını söyleyebiliriz. Bunun üzerine fiziksel alanla ilgili ergonomik problemler eklenince, çalışma performansı düşmekte ve verim azalmaktadır. Çalışanları rahatsız eden en önemli etkenler; aydınlatma, havalandırma, gürültü ve büro mobilyalarıdır. Bunların ergonomik prensiplere göre düzenlenmesiyle, çalışanların performansı artacaktır. Büro ortamlarından kaynaklanan yorgunluk ve stres çalışanlar için zararlıdır. Kendini kötü hisseden çalışanın dikkati ve verimliliği azalacaktır. Banka şubelerinden yaşanan rahatsızlıkların temelinde yönetimin hatası vardır. İç tasarımda ve düzenlemelerde tamamen merkezi kararlar vardır. Yerel yönetimin kararı çok etkili değildir. Ayrıca bankaların çoğu bulundukları binada kiracı durumundadır. Bu durum değişiklik yapma imkânını ortadan kaldırmaktadır. Büro çalışanlarının insan olduğu ve çevreden etkilendiği unutulmamalıdır. Onların rahat, sağlıklı ve huzurlu bir ortamda çalışmalarını sağlamalıyız. Bunun sonucunda verimlilik artacak ve hedefe ulaşılmış olacaktır.
Endüstri işletmelerinde çalışma koşullarının, işgörenler üzerindeki yabancılaşma etkisi ve bir uygulama
?Endüstri sletmelerinde Çalısma Kosullarının, sgörenler Üzerindeki Yabancılasma Etkisi ve Bir Uygulama? baslıklı arastırma; özellikle fiziksel çalısma kosullarının, çalısanlar üzerindeki olumsuz etkileri ortaya koymayı ve bu etkilerin çalısanları tükenmislige ve yabancılasmaya itebilecegini göstermeyi amaçlamıstır. Arastırma; özellikle tükenmislik ve yabancılasma konularında, alandaki literatür boslugu göz önüne alındıgında önemli bir eksikligi giderme amacını da tasımaktadır. Arastırma; endüstri sektöründe görev yapan tüm mavi yakalıları kapsamakla birlikte, bu alanda yer alan çalısan sayısının çoklugu, tüm mavi yakalı çalısanların arastırmaya katılmasını imkânsız kılmıstır. Bu nedenle arastırmada sekiz isletmenin çalısanları yer almıstır. Çalısmada öncelikli olarak literatür taraması yapılmıs, fiziksel çalısma kosullarının ergonomi bilimi altında incelenme süreci detaylı olarak aktarılmıstır. Arastırmada anket ile veri toplama yöntemi tercih edilmis; bununla birlikte, arastırmacının isverenlerle, sendika temsilcileriyle ve çalısanlarla yaptıgı görüsmelerin ve gözlemlerinin sonuçlarına da yer verilmistir. Anket çalısmasına; gıda, tekstil, otomotiv, lastik gibi farklı sektörlerden sekiz isletmede çalısan iki yüz doksan dokuz çalısan katılmıstır. Anket çalısması, stanbul'un yanı sıra Bursa ve Kocaeli gibi illerde yerlesik isletmelerde gerçeklestirilmistir. Yapılan arastırmada; özellikle olumsuz fiziksel çalısma kosullarının, çalısanları ne derece etkiledigine ve sonuçlarının ölümcül olabilecegine deginilmistir. Yapılan analizlerde, çalısanların demografik özellikleri, fiziksel kosullardan memnuniyetleri, örgütlenme düzeyleri gibi faktörler ile tükenme ve yabancılasma düzeyleri arasında anlamlı iliski olup olmadıgına bakılmıstır. Arastırma; genis fakat göz ardı edilebilir bir konuyu ele aldıgından, devamlı gelistirilmesi gerektigi de çalısma dahilinde belirtilmistir. Anahtar Kelimeler : Çalısma Kosulları, Ergonomi, Tükenmislik Sendromu, Yabancılasma, Meslek Hastalıkları, s Kazaları
Yazılım ergonomisi ve bir işletme yazılımı üzerine uygulanması
Bilişsel ergonomi, insanların çeşitli iş ve çevre koşullarına ilişkin bedensel eğilimlerini, özelliklerini, yeteneklerini, sınırlılıklarını araştırarak, elde ettiği verilerle, geliştirdiği ilkeler makine sistemlerinin tasarlanması ve düzenlenmesini yapmaktadır. Bu çalışmada bu düzenlemeler, insan faktörleri bakımından değerlendirilecektir. Uygulamadaki çeşitli zorluklar ve bölgesel özellikler açısından değişkenliklerin söz konusu olmasına rağmen genel bir bilişim ergonomisi yaklaşımının ana hatları oluşturulacaktır. Anahtar Kelimeler: Yazılım Ergonomisi, Arayüz Tasarımı, Bilişim Teknolojileri.
Çocuk oyun alanlarında çocuk ergonomisi
Bu çalışma, çocuk oyun alanlarının tasarımında ergonominin önemini ve ergonomik ilkelerin uygulanma yöntemlerini ele almaktadır. Araştırmada, oyun alanlarının tasarımında dikkate alınması gereken ergonomik ölçütler, özellikle antropometrik veriler ve diğer ergonomik standartlar incelenmiştir. Çocukların fiziksel ölçüleri ve gelişimsel özellikleri göz önünde bulundurularak yapılan ergonomik tasarımın, güvenlik ve konfor açısından kritik bir öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır. Araştırma kapsamında, Ankara ilindeki çeşitli çocuk oyun alanlarında saha gözlemleri yapılmış ve CAD (Bilgisayar Destekli Tasarım) yazılımları aracılığıyla dijital analizler gerçekleştirilmiştir. Bu analizlerde, mevcut oyun alanlarının ergonomik standartlara uygunluğu değerlendirilmiş ve belirlenen tasarım eksiklikleri ile güvenlik riskleri ortaya konmuştur. Çalışma, çocuk oyun alanlarının ergonomik tasarım ilkeleri ve güvenlik standartlarına uygun şekilde geliştirilmesi için çözüm önerileri sunmaktadır. Sonuç olarak, bu tez, çocuk oyun alanlarının daha güvenli ve sağlıklı hale getirilmesi için tasarımda dikkate alınması gereken temel ölçütleri ve standartları tanımlamakta; mevcut alanların bu standartlara uygunluğunu değerlendiren veriler sağlamaktadır.
Fabrika işçilerinin ergonomiye bakışının benlik saygısı ile etkileşimi
Araştırma Gaziantep ilindeki çeşitli fabrikalarda çalışan işçilerin benlik saygısını etkileyen bazı sosyo-demografik faktörleri belirlemek, ergonomik şartları ortaya koyarak benlik saygısı ile etkileşimi açısından değerlendirilerek iş başarısını yükseltmek amaçlanmaktadır. Tanımlayıcı nitelikteki araştırmanın evrenini Gaziantep ilindeki Gürteks fabrikalarında çalışan toplam 1475 işçi oluşturmuştur Küme örneklem yöntemiyle yapılan araştırmanın örneklemini Haziran-Eylül 2014'te araştırmaya katılmayı kabul eden 755 işçi oluşturmuştur. Analizde SPSS 16.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan işçilerin sosyodemografik ve ergonomik çalışma özelliklerini belirten anket ve Rosenberg benlik saygısı ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan işçilerin %38.3'ünün 26-30 yaş aralığında, %97.2'sinin erkek, %82.8'inin evli, %70.7'sinin çocuklu, %75.2'sinin lise mezunu olduğu saptanmıştır. İşçilerin %82.3'ünün gelirinin giderinden az olduğu, %86'sının vardiyalı çalışmakta olduğu, %65.3'ünün fazla mesai yapmakta olduğu, %84.1'inin yaptığı işin değeri kadar ücret almadığı, %17.9'unun çalışma saatleri dışında ek iş yapmakta olduğu saptanmıştır. İşçilerin %40.4'ünün işyerinde sorun yaşadığı, %73.2'sinin çalışma saatleri içinde psikolojik tükenmişlik hissettiği, %30.9'unun işyerinde kas iskelet sistemi sorunları yaşadığı saptanmıştır. İşçilerin %62.3'ü iş kazalarına karşı işyerinde önlem alınmadığını, %26.6'sı iş kazasına maruz kaldığını belirtmiştir. İşçilerin %75.4'ünün ergonomik çalışma ortamının olmadığı, %43'ünün aydınlanma, %78.5'inin ısınma, %87.4'ünün gürültü ile ilgili ergonomik sorunlar yaşadığı saptanmıştır. İşçilerin %52.5'inin benlik saygısı orta seviye olduğu bulunmuştur. İşçilerin büyük bir çoğunluğu işyerinin ergonomik çalışma standartlarına uygun olmadığını, yarısından fazlası kullanılan araç ve gereçlerin ergonomik olmadığını, yarısından fazlasının benlik saygısının orta düzeyde olduğu saptanmıştır. İşçilerde ergonomi gibi benlik saygısını olumsuz etkileyen unsurların tespit edilip bu yönde gerekli olan önlemlerin alınması, çalışanların sosyal açıdan ve ergonomik açıdan desteklenerek kendine olan çalışma güveni ve benlik saygıları arttırılmalıdır. Anahtar kelimeler: İş sağlığı ve Güvenliği, Ergonomi, Benlik saygısı, İş kazası
Köpeklerin farklı pozisyonlarında ergonomik ölçümler
Amaç: Köpek türünde, her ırkın vücut ölçüleri birbirinden oldukça farklıdır. Bu çalışmada, evcil hayvan sektörünün faydalanabileceği, endüstri ve veteriner hekimlik alanında köpeklere özgü ergonomik nesneler geliştirmesinde yardımcı olabilecek, köpeklerin farklı duruş ve pozisyonlarında morfometrik verilerinin paylaşılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada farklı ırklardan 37 adet köpek kullanılmıştır. Her köpek üç farklı pozisyonda ve üç ayrı yönden toplam dokuz kez fotoğraflandırılmıştır. Bu şekilde, ayakta duruş, oturur ve yatar pozisyonlarında, yandan, önden ve arkadan fotoğraflar çekilmiştir. Ayrıca köpeklerin doğrudan tanımlayıcı ölçümleri ve canlı ağırlıkları alınmıştır. Fotoğraflar üzerinden ImageJ programı yardımıyla morfometrik vücut ölçümleri alınmıştır. Bulgular: Hayvanlardan alınan morfometrik ölçümler, öncelikle ırk özelliklerine göre gruplandırma yapılarak, sonra da tüm köpekler büyük, orta ve küçük ırk köpek olarak gruplandırılarak tablolarda sunulmuştur. Hayvanların genelinde aynı morfometrik ölçümlerin farklı pozisyonlarında farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak; bu çalışmanın verileri dikkate alındığında, köpeklere yönelik yaşam alanları, taşıma kutuları, yatak, medikal eşyalar vb. beden büyüklüğü ve şekliyle doğrudan ilişkili tasarımlar planlanırken canlı ağırlık ve ırk özellikleri yanında, hayvanların farklı pozisyonlardaki duruşları ve vücudun farklı bölümlerinden alınacak morfometrik değerlendirmelerle elde edilecek tüm konformasyon özellikleri kullanılmalıdır
Hemşirelerin kan basıncı ölçümü sırasındaki ergonomik risklerine yönelik eğitim etkinliğinin değerlendirilmesi
Hastanelerde sağlık işgücü içinde sayısal olarak büyük çoğunluğu oluşturan ve hizmet sunumunun sürekliliği açısından önemli bir grup olan hemşireler kas iskelet sistemi rahatsızlıkları açısından riskli gruptadır. Bu çalışma hemşirelerin gün içinde defalarca yaptığı tekrarlı hareket olan kan basıncı ölçümü işlemi sırasındaki ergonomik risk analizine yönelik verilen eğitimin etkinliğini değerlendirmek amacıyla Eylül 2019- Mayıs 2020 tarihleri arasında 64 hemşireyle Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde yürütülmüş, deney grubunun kontrol grubu ile aynı olduğu ön test/ son test yarı deneysel planlanmış bir araştırmadır. Çalışmada Hemşire Tanıtıcı Özellikler Formu, Hızlı Tüm Vücut Değerlendirmesi Formu (REBA), Genişletilmiş Nordic Kas-İskelet Sistemi Ağrı Sorgusu kullanılmıştır. Veriler SPSS programının 21.0 sürümü (IBM SPSS Inc Canada) kullanılarak yapılmıştır. Çalışmaya katılan hemşirelerin %82.4' ü kadın, %84.4'ü lisans mezunu olup yaş ortalamaları 35.79±5.04'tür. Hemşirelerin %64.1' inin fiziksel egzersiz yapmadığı ve tüm anatomik bölgelerinde farklı oranlarda ağrıları olduğu; fakat en sık bel ağrısı (%71.9) yaşadıkları saptanmıştır. Hemşirelere verilen eğitim öncesi REBA puan ortalamalarının 5.79±1.08 olduğu, eğitimden sonraki (1. ve 3. ay) gözlemlerinde bu ortalamanın düştüğü, eğitimin etkin olduğu bulunmuştur. REBA puan ortalamaları ile eğitim durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş, lisansüstü eğitim mezunlarının daha yüksek REBA puanı aldıkları görülmüştür (p=0.049). Hemşirelere verilecek eğitimler ile; uygun olmayan postürde çalıştıklarında, yaptıkları işe bağlı olarak kas iskelet sistemi rahatsızlıkları yaşayabilecekleri farkındalığı oluşturulmalı ve kas iskelet sistemini destekleyecek egzersiz programlarına yönlendirilmelidirler.
Bir konfeksiyon fabrikasında seçilmiş ergonomik risklerin iş sağlığı ve güvenliği kapsamında analizi ve risk değerlendirmesi
Sanayinin hızlı bir şekilde gelişmesi ile beraber çalışma hayatında iş sağlığı ve güvenliği konusu büyük öneme sahiptir. İnsanın sağlıklı, güvenli ve konforlu bir şekilde çalışma hayatını sürdürebilmesi için ergonomi bilim dalı çalışanlar açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada hazır giyim sektöründe ergonomi ve iş kazalarının oluşmasına ait ergonomik riskler değerlendirilmiştir. Risk değerlendirme metotları arasında sıkça kullanılan Fine Kinney metodu kullanılmıştır. Ergonomi alanında yapılmış araştırmalardan yola çıkarak hazır giyim işletmelerinde ergonomik risklerin olduğu tespit edilmiş ve çözüm önerileri ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, Konfeksiyon İşletmesi, Ergonomi, Ergonomik Risk Değerlendirmesi, Fine Kinney
Rekreasyonel bisikletçilerde ergonomik değişikliklerle birlikte uygulanan egzersiz eğitiminin bisiklet performansı üzerine etkisi
Rekreasyonel bisikletçilere yönelik oluşturulan egzersiz eğitimi ve ergonomik bisiklet adaptasyonunun bisiklet performansına etkisini incelemek amacıyla planlandı. Çalışmaya 18-45 yaş aralığında, 51 rekreasyonel bisikletçi dahil edildi. Katılımcılar, basit rasgele yöntem ile eğitim grubu (n= 17), ergonomi grubu (n= 17) ve kontrol grubu (n= 17) olmak üzere üç gruba ayrılarak, değerlendirmelere başlandı. Eğitim grubuna Fit Bike Elite programı ile dinamik video analizi ile sele ve gidon yüksekliği ve sele-gidon mesafesi ile bisiklet adaptasyonu yapıldıktan sonra 12 hafta 3 gün/hafta egzersiz eğitimi verildi. Ergonomi grubuna ise dinamik video analizi ile bisiklet adaptasyonu yapıldı. Kontrol grubuna rahat ettikleri şekilde bisikletlerini kendilerine göre ayarlamaları istendi. Eğitim öncesi, 12 haftalık eğitim sonrası ve altıncı ayda gruplar değerlendirildi. Bireylerin bisiklet performansları endurans için Fonksiyonel Eşik Güç (FTP), yorgunluk için Laktat Eşik Kalp Hızı (LTHR), hız için 10 Mil Hız Testi (MHT 10), güç için ise Kritik Güç (KG) testi kullanıldı. Fiziksel uygunluk parametrelerinden kas kuvveti bir maksimum tekrar (1MT), aerobik kapasite Mekik Koşu Testi, esneklik Otur Uzan Testi ve denge Y Denge Testi, kasların viskoelastik özellikleri Myotonpro ile değerlendirildi. Ağrı takibi Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Anketi ile yapıldı. Gruplar arası performans parametreleri kaşılaştırıldığında 12 haftalık eğitim sonrasında eğitim grubu lehine endurans, hız ve kritik güç değerlerinde artış bulundu (p<0,05). Yorgunluk açısından gruplar arası sonuçlar benzer olduğu bulundu (p>0,05). Fiziksel uygunluk parametreleri gruplar arası karşılaştırıldığında gövde ve alt ekstremite kas kuvvetinde, aerobik kapasite ve dengede eğitim grubu lehine fark bulundu (p<0,05). Esneklik açısından gruplar arası sonuçlar benzerdi (p>0,05). Kasların viskoelastik özellikleri açısından gruplar arasında fark bulunmadı (p>0,05). Kas iskelet sistemi ağrı sonuçları ise gruplar açısından benzer olduğu bulundu (p>0,05). Sonuç olarak, özellikle rekreasyonel bisikletçiler olmak üzere tüm bisikletçilerde sürüş performansının artırılması için alt ekstremiteye yönelik kuvvetlendirme eğitimi ile birlikte ergonomik uyumlandırmanın yapılması gerektiği görüşündeyiz.
Mühendislik öğrencilerinin antropometrik ölçülerinin teknik çizim dersindeki performanslarına etkisi ve bir uygulama
Teknik resim dersini diğer derslerden ayıran özellik, bu dersin çizim yapma gereksinimi ve üç boyutlu düşünce gerektiren bir yapısı olmasıdır. Öğrenciler için akademik başarıları üzerinde hangi faktörün daha etkili olduğuna karar verilmesi bu alandaki belirsizlikleri gidermesi beklenmektedir. Bu çalışmada, teknik resim dersi alan öğrencilerin el antropometrik, el kinetik ve el beceri ölçümlerinin, aldıkları sınav notları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, çok kriterli karar verme yöntemlerinden ELECTRE ve bulanık mantık tabanlı yeni yaklaşımlardan olan Q-ROF CoCoSo yöntemleri uygulanmış ve öğrencilerin teknik resim becerileri üzrindeki etkisi araştırılmış. Bulunan çözümün değerlendirilmesi için duyarlılık analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, ELECTRE yöntemi ile Sağ Baş ve İşaret Parmak Kuvvet değeri sınav sonuçları üzerinde daha etkili olarak bulunurken, Q-ROF CoCoSo yöntemi ile Sağ İşaret Parmak Genişliği değeri daha etkili olarak bulunmuştur. Son olarak; Kruskal-Wallis testi ve Spearman Korelasyon Analizi yapılarak veriler arasındaki ilişki düzeyi ve yönü araştırılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda Sağ Baş, İşaret ve Orta Parmak kuvvet değerinin, sınav sonuçları ile zayıf bir ilişkisi olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ergonomi, El Antropometrisi, El Becerisi, Çok Kriterli Karar Verme
Çalışanlarda işe bağlı kas-iskelet sorunları
Çalışanlarda işe bağlı kas-iskelet sorunları AMAÇ: Çalışmamızda, erişkin çalışanlarında işe bağlı kas-iskelet sistemi hastalıkları sıklığı ve risk etmenlerinin araştırılması amaçlandı. Çalışanların demografik özellikleri, çalışma ortamında olan fiziksel ve psikososyal maruziyetler ile işe bağlı kas-iskelet sistemi hastalıkları arasındaki ilişkiler incelendi. Ayrıca İKİH' ın (işe bağlı kas iskelet sistemi hastalıkları-sorunları) yaşam kalitesi üzerine etkisi araştırılacaktır. GEREÇ YÖNTEM: Çalışmaya Manisa Organize Sanayi bölgesinde buzdolabı fabrikasında çalışan 18 yaşından büyük, gece-gündüz vardiyası ve dönüşümlü çalışma alanı olan mavi yakalılar ve beyaz yakalı 250 kişi alındı. Çalışmaya katılan çalışanların demografik özellikleri, ek hastalık bilgileri, çalışma koşulları(çalışma saati, iş yerinde ve meslekte geçen süre vb) sorgulandı. Çalışanların İKİH varlığı ve vücut bölgesi dağılımını araştırmak için Standardize İskandinav Kas-İskelet Sistemi anketi uygulandı. Çalışanların maruz kaldıkları fiziksel risk düzeyini ölçmek amacıylada Hızlı Maruziyet Değerlendirme(HMD) anketinin türkçeye çevrilmiş versiyonu ve psikososyal risk etmenlerini ölçmek amacıyla İsveç iş yükü-kontrol-destek ölçeği uygulandı. Çalışanların yaşam kalitesi, yaşam kalitesini değerlendirme ölçeği(kısa form SF-36)ile değerlendirildi. Çalışmaya katılan bir hekim tarafından ve ankete katılanlar tarafından doldurulacaklardır. Anket çalışmasından elde edilen bilgiler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 15 programına kaydedilip değerlendirildi. BULGULAR: Çalışanların 208'i(%83) mavi yakalı 42'si(%17) beyaz yakalıydı. Çalışanların %85 'i erkek %15 i kadındı. Çalışmamızda İKİH(İşe Bağlı Kas İskelet Sistemi Hastalıkları-Sorunları) sıklığı %72.1(178 kişide) bulundu. En sık etkilenen bölge bel bölgesiydi(%20). Bunu boyun(%17) ve omuz(%12) bölgeleri izledi. Mavi ve beyaz yakalılar arasında İKİH sıklığı açından fark yoktu(p:0.971). İKİH sıklığı; meslek geçen süre(yıl)(p:0.000), iş yerinde geçen süre(yıl)(P:0.000), yaş(P:0.000), ek hastalık öyküsü varlığı (p:0.026), sigara kullanımı(paket yıl)(p0.007), VKİ(P:0.026), iş stresi(0.000) ve iş yükü(0.002) arttıkça artıyordu. İş kontrolü(P:0.007), eğitim durumu(P:0.001), düzenli egzersiz yapmak (p:0.017) ile İKİH varlığı arasında ters yönde ilişki vardı. HMD(Hızlı Maruziyet Değerlendirme) ölçeğine göre vücut bölgelerinde maruziyetin büyük kısmı yüksek veya çok yüksekti. HMD anketinde orta ve üstü maruziyet düzeyi risk olarak kabul edildiğinde boyun hariç tüm vücut bölgeleri yakınmaları ile maruziyet düzeyi arasında ilişkili saptandı. İşveç İş Yükü-Kontrol-Destek anketi değerlendirmesinde boyun ağrısı etkeni olarak iş stresi etkili bulundu(p:0.005). Eğitim düzeyinin artmasıyla doktora başvurma azalıyordu(p: 0.016). Mavi yakalıların beyaz yakalılara kıyasla daha fazla rapor aldıkları(p0.012) ve bunun da çoğunun kısa süreli(1-7 gün) olduğu saptandı. Raporların temel nedeni omurga ve omuz ağrıları olarak bulundu. Ağrısı olanların fiziksel komponent skoru(FKS)(p:0.000) ve mental komponent skoru(MKS)(p: 0.016) düzeyleri anlamlı olarak düşük bulundu. Çalışmamızda çalışma alanı(p:0.971), cinsiyet(p: 0.847), sigara kullanımı öyküsü(p0.052), titreşim(p:0.320) ve folkfilt (p:0.081) kullanımı ile İKİH ilişkisi bulunmadı. SONUÇ: İş sağlığı ve güvenli bakımından orta düzeyde riskli kabul edilen ancak HMD yöntemine göre yüksek veya çok yüksek(vücut bölgeleri maruziyeti) maruziyet bulunduğu iş yerinde İKİH sıklığı %72.1'di ve oldukça yüksekti. Çalışmamızda çalışanların esas kas iskelet sistemi sorunu olarak omurga şikayetleri(özellikle bel ve boyun) ön plandaydı. Bu çalışmada kişisel, fiziksel, psikososyal risk etmenleri ile İKİH arasında anlamlı ilişki saptandı. İş yerlerinde İKİH'na etken olabilecek tüm risk etmenleri araştırılmalı ve maruziyet düzeyleri belirlenip koruyucu önlemler alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: İş sağlığı, işe bağlı kas-iskelet sorunları, hızlı maruziyet değerlendirme, işveç iş yükü-kontrol-destek anketi, kısa form-36, ergonomi, çalışma alanı, beyaz eşya
Şehirlerarası otobüs yolculuklarında yolcuların ergonomik beklentilerinin belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de otobüs ile şehirlerarası yolcuk yapan kullanıcıların görüşleri doğrultusunda ergonomik beklentileri ve tercihleri belirlemek, konfor analizini yapmak, rahatsızlıkların asıl kaynağına ulaşarak tasarımcılara öneriler sunmaktır.Araştırmanın örneklemini fiziksel özrü bulunmayan 18?75 yaş aralığında, 267 erkek ve 233 bayan olmak üzere toplam 500 kişi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak veri toplama formu (anket), değerlendirilmesinde ise SPSS 15.0 programı kullanılmıştır. Verilerin frekans ve yüzde dağılımları yapılmış, ikili karşılaştırmalar için çapraz tablolar oluşturulmuş ve ki-kare testi uygulanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre koltuk yerleşim ölçülerinden ve oturma yeri genişliğinden dolayı önemli rahatsızlıklar yaşandığı belirlenmiştir. Ayrıca boyun, bel ve sırt bölgeleri en fazla rahatsızlık yaşanan vücut bölümleri olduğu, yaşanan rahatsızlıkların oturuş pozisyonu farklılıklarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Ergonomik risk değerlendirme yöntemlerinin çok ölçütlü karar verme teknikleri ile önceliklendirilmesi ve bütünleşik bir model önerisi
Ergonomi temelde işi ve işyeri şartlarını çalışanlara uygun hale getirme bilimidir. Ergonomi bilimi ile ilgili ilk çalışmalardaki amaç, çalışan insandan daha fazla verim elde etmek olmuştur. Ancak, daha sonraları gücünün üzerinde çalışan insanın yorulduğu ve bunun sonucunda da iş kazaları ve meslek hastalıklarının ortaya çıktığı belirlenmiştir. Günümüzdeki ergonomi çalışmalarındaki amaç, işyerlerinde çalışma ortamını çalışan için en uygun hale getirmek ve bunun sonucunda iş kazalarını, meslek hastalıklarını azaltmak, üretimde kalite ve verimi yükseltmektir.İşyerlerinde ergonomik prensiplere uygun olmayan düzenlerde çalışma sonucunda ortaya çıkan meslek hastalıklarının başında mesleki kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları gelmektedir. Bu rahatsızlıkların oluşumu ile ilgili olan faktörler ergonomik risk faktörleri olarak adlandırılmaktadır. İşyerlerinde, ergonomik risk değerlendirme çalışmalarını içeren etkin ergonomik programların yürütülmesi ile bu rahatsızlıkların oluşması önlenebilmektedir.Bu çalışmanın amacı; RULA, REBA ve SI gibi en çok kullanılan 3 adet ergonomik risk değerlendirme aracının, çok ölçütlü karar verme yöntemlerinden olan analitik hiyerarşi prosesi (AHP) ile ağırlıklandırılması ve bütünleşik bir model önerisinin geliştirilmesidir. Çalışmada ilk olarak alternatif ergonomik risk değerlendirme araçları araştırılmış, bu alternatifleri karşılaştırmak için kullanılacak farklı kriterler belirlenmiştir. Bu kriterlere bağlı olarak alternatif yöntemlere ilişkin belirlenen ağırlık değerleri normalleştirilmiş ve ortaya çıkan sonuç ile bütünleşik bir risk ölçüm modeli önerilmiştir.
Fatih Devlet Hastanesi laboratuvar çalışanlarının anatomik yapılarının iş ortamına uygunluğunun, işe bağlı kas-iskelet şikayetlerinin oluşumu üzerine etkisinin araştırılması
Endüstriyel toplum yapısına geçiş, buna bağlı gelişme ve eğilimler sedanter çalışma, çalışma yerlerinin uygun olmayan tasarımı, çalışmanın veya çalışma yöntemlerinin yetersiz organizasyonları, çalışma tekniklerinin yanlış oluşu statik kas çalışmasına ve postüral bozukluklara ve çeşitli sağlık sorunlarına sebep olmaktadır. Laboratuvar çalışanlarında tekrarlayıcı fiziksel hareketler, kötü postürde çalışma, stres, tekrarlayıcı ve şiddetli aktiviteler, mola vermeden uzun süreli çalışma, uzun süre ayakta kalma ve kötü ergonomik koşulları nedeniyle işle ilgili kas-iskelet sistemi hastalıkları oluşmaktadır. Bu çalışmada Fatih Devlet Hastanesi Laboratuvar çalışanlarının anatomik ölçümlerinin, çalışma ortamına uygunluğunun kas-iskelet şikayetleri ile ilişkisinin araştırılması ve ergonomik riskleri belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışma Fatih Devlet Hastanesi Laboratuvar çalışanlarında Mayıs - Haziran 2014 tarihinde gerçekleştirildi. Çalışanlar üzerinde anatomik ölçümler yapılarak, araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formları ve kas-iskelet şikayetleri değerlendirmek için Nordic anketi kullanıldı. Çalışmamızda laboratuvar çalışanları işe bağlı son 12 ayda yaşanılan kas-iskelet şikayetler bakımından en çok yakınılan bölgeler ise sırasıyla bel, boyun ve sırttır. Çalışanların kişisel bilgileri, anatomik ölçümleri ve çalışma ortamının ölçüleri ile kas-iskelet sistemi şikayetleri ilişkisinin araştırılmasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Ergonomik düzenlemelerin yapılması, ergonomi eğitimleri ve girişimlerini kapsayan ergonomi programı uygulanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.
Bir kamu kurumunda çalışanlarda bel ağrısı sıklığı ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nde çalışan personelin çalışma ortamından kaynaklanan bel ağrısı sıklığı ve ilişkili faktörlerin incelenmesi araştırmasıdır. Yüz yüze görüşme ile otuz bir adet sorudan oluşan anket formu Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Merkez teşkilatı çalışanlarına yöneltildi. Veriler SPSS 15.0 for windows istatistik paket programı ile analiz edildi ve değerler ki-kare testi ile karşılaştırıldı. Araştırma sonucunda incelenenlerde bel ağrısı görülme sıklığı; % 55.0 olarak bulunmuştur. Bel ağrısının kamu çalışanlarında sık görülen şikayet ve hastalıklarından biri olduğu görüldü. Bel ağrısını önlemek veya bel ağrısından kurtulmak için çalışanlara bel okulu gibi bir eğitim uygulanması ile yanlış duruşlardan kaçınılması, düzenli egzersizlerin yapılması, çalışma ortamının iyileştirilmesi ve bel ağrısı konusunda çalışanların bilgilendirilmesi amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Kamu çalışanları, bel ağrısı, bel egzersizi,
Dağ sporlarında kullanılan giysilerdeki kumaş ve tasarım özelliklerinin ergonomik açıdan incelenmesi
Bilimin yeni şeyleri keşfetme arzusundan dolayı; Teknolojinin sürekli kendisini yenilemeye zorlamıştır. Buna ayak uyduramayan yapılar sürekliliğini kaybetmek durumundadır. Bundan dolayı da bilgilerin sürekli güncellenmesi gerekir. Giyim endüstrisinin temeli olan tasarım ve kumaşın bu gelişmeler doğrultusunda kendini yenilemesiyle birçok alanda yeni ufuklar açmıştır. Örneğin yükseklere tırmanıp orada araştırma yapılması; denizin derinliklerine inip yeni canlıları keşfetmek gibi. Ürünlerin yapılmasına daha sağlıklı alanında yeniliklerin devam etmesine neden olmuştur.Bu gereklilikten yola çıkılarak; dağ sporlarında kullanılan giysilerin kumaş ve tasarım özeliklerinin vücuda uyumlu olup olmadığının; daha konforlu ve sağlıklı giyinme ihtiyacının önemin belirlemesi araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla tasarım ve kumaşla ilgili bilgilere ulaşılmış ve kullanıcıların dağ giysisinin özellikleriyle ilgili görüşlerini belirlemeye yönelik soruların yer aldığı anket formu hazırlanmıştır. Anket formu Türkiye'de dağ kıyafetlerini satarak faaliyet gösteren işletmeler, kulüp ve Akut üyeleri ve birebir kullanan kişiler (N= 120) ile yürütülmüştür.Araştırma sonucunda dağ giysisi kullanan ve satan kişilerin görüşlerine göre değerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda aşağıdaki bulgulara yer verilmiştir.Dağ giysisi kullanan kişilerin tasarım özellikleri ve kumaşın yapısı bilgilere hakim oldukları; sorun yaşadıkları ve yaşamadıkları yanları bildikleri tespit edilmiştir.Bulgular, dağ giysisi kullanan ve teknik özelliklerini bilen satış ekibinin verdiği bilgiler doğrultusunda, kumaşların fiziksel yapısının kullanışlı olduğunu ve istenilen performansı gösterdiği; fakat astar olarak kullanılan file kumaşın; membranlı kumaşlardaki performans kadar yüksek olmadığı belirlenmiştir.Giysilerin tasarım özelliklerinin kişiyi tatmin ettiği, giysinin moda olması yerine kullanışlı olmasının daha önemli olduğu ve ergonomik yapının bazı bölgelerde yeterli olduğu bazı bölgelerde ise sorun yaşattığı belirlenmiştir.Bu bulgular ışığında, dağ sporlarında kullanılan giysilerin, kumaş ve tasarım özelliklerinin değişmesi ile kişilerin daha rahat hareket edebilmesi adına ileride yapılacak bilimsel araştırmalara öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Dağ Sporları, Giysi, Kumaş Özelliği, Tasarım Özelliği, Ergonomi,
Hücresel imalat sistemine göre mobilya endüstrisinde ergonomik hücre tasarimi ve modellenmesi
Günümüzde tüketicilerin ekonomik, coğrafi ve kültürel farklılıkları nedeniyle ürünlere olan talepleri çeşitlilik göstermektedir. Aynı zamanda bu çeşitlilik ürün yaşam döngülerini de kısaltmıştır. Hücresel imalat (Hİ) sistemi tüketici beklentilerindeki bu çeşitlilik ve kısa ürün yaşam döngüsüne üretim sistemlerinin hızlı bir şekilde adaptasyonunu sağlayan önemli bir uygulamadır.Hİ sistem tasarımında iki önemli problem vardır. Bunlardan ilk ve en önemli olanı hücre formasyonlarının (parça aileleri, makine hücreleri) oluşturulmasıdır. İkinci problem ise Hİ sistemindeki harici elemanların (harici parça, darboğaz makine) eliminasyonudur.Hİ sistem tasarımı ile ilgili daha önce yapılan çalışmalar değerlendirildiğinde iki önemli eksiklik belirlenmiştir. Görülen ilk eksiklik harici eleman eliminasyonu için kullanılan mevcut yöntemlerde (fason imalat, hücreler arası taşıma, darboğaz makine satın alma) fazla mesaili üretim ile harici parçaların eliminasyonu alternatifinin göz önünde bulundurulmamasıdır. İkinci önemli eksiklik ise hücre formasyonunda ergonomik faktörlerin göz önünde bulundurulmamasıdır.Bu çalışmada literatürde görülen bu eksikliklerin giderilmesi amacıyla gürültü faktörlü ergonomik hücre tasarımı modeli önerilmiştir. Önerilen model harici eleman eliminasyonu maliyetlerinin minimizasyonunu amaçlayan ve harici eleman eliminasyonu ile hücre formasyonu problemlerini birlikte ele alan 0-1 karışık tamsayılı programlama modelidir.Geliştirilen modelin uygulamaya esas üretim sistemi (panel mobilya üretimi) gereksinimleri göz önünde bulundurularak genişletilmesiyle üç farklı model geliştirilmiştir. Geliştirilen modeller ve gerçek üretim sistemi verileri kullanılarak oluşturulan problemler GAMS/CPLEX 10.2 paket programı aracılığıyla çözülmüştür.Elde edilen çözüm sonuçları yorumlanmış ve uygulamaya esas sistem için uygun talep miktarları ve hücre formasyonları önerilmiştir.Önerilen modellerin, gerçek yaşamda karşılaşılabilecek bir Hİ sistem tasarımı problemi için hücre formasyonu ve harici eleman eliminasyonu problemlerinin yanı sıra ergonomik faktörleri de ele alması nedeniyle gerek mobilya endüstrisi gerekse diğer endüstri dalları için etkin ve faydalı bir araç olmaya aday olduğu gözlenmiştir.
Yeni konutlardaki mutfak tasarımının tüketicilere ergonomik açıdan uygunluğu ve tüketicilerin mutfaklarına ilişkin görüşleri
Araştırmada, yeni konutlardaki mutfak tasarımlarının tüketicilere ergonomik açıdan uygunluğu incelenmiş ve bu konutlarda yaşayan tüketicilerin konut mutfakları ile ilgili görüşleri değerlendirilmiştir.Araştırma evrenini, Altındağ, Keçiören ve Çankaya ilçelerinde 2003 - 2007 yıllarında yapılan konutlarda yaşayan tüketiciler oluşturmaktadır. Belirtilen ilçelerde yapılan konut sayılarına göre tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi ile toplam 300 örneklem alınmıştır. Araştırmada elde edilen veriler tüketicilere uygulanan anket, mutfağa ilişkin ölçülerin ve tüketicilerin antropometrik ölçülerinin alınması ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 13.0 (Windows'a uygun) paket yazılımından yararlanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya alınan tüketicilere ilişkin demografik özelliklerin, konuta ve mutfağa ilişkin genel bilgilerin mutlak ve yüzde değerlerini gösteren tabloları oluşturulmuş, varyans analizi (One-Way ANOVA), Scheffe testi ve t testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki anlamlı farklılık 0.05 ve 0.01 düzeyinde yorumlanmıştır.Araştırma sonucunda; Ankara'da son beş yılda yapılan konutlardaki mutfaklarda genellikle duvar dolabı yüksekliği, tezgah yüksekliği, tezgah uzunluğu ve mutfak aydınlatmasının ergonomik açıdan tüketicilere uygun olmadığı belirlenmiştir. Buna rağmen, tüketiciler mutfakların durumlarından genel olarak memnundurlar. Memnuniyetsizliğin en çok olduğu nokta depolama alanlarının yetersizliğidir. Tüketiciler tarafından, mutfak kullanımında en çok yapılan hatanın lokal aydınlatmanın yetersiz kullanımı, balkonların amaç dışı kullanımı ve mutfakta kazalara neden olabilecek uygulamalar yapılması olduğu belirlenmiştir. İncelenen mutfaklarda gelişen teknolojiye uyum sağlayan fonksiyonel tasarımlara çok az mutfakta rastlanmıştır. Mutfak tasarımının tüketicilere ergonomik açıdan uygun olmasının önemi göz ardı edilemeyecek bir konudur. Bu nedenle bu konu ile ilgili yapılan tüm araştırmaların ışığında ortaya konulan öneriler dikkate alınarak mutfak tasarımları geliştirilmeli ve değişimlerin takip edilmesini sağlayacak yeni çalışmalar sürekli yapılmalıdır.Anahtar Kelimeler: Tüketici, Ergonomi, Mutfak, Antropometri
Büyük bedenli genç kızların giysi tercihlerinde tasarımdan beklentileri (15-20 yaş arası)
Temel ve fizyolojik ihtiyaçlardan biri olan giyinme, vücudu iç ve dış etkenlerden koruma ve rahatlık sağlamanın yanında bireyin kendini topluma kabul ettirmesi ve beğeni kazanması açısından da önem taşımaktadır. İnsanların imkanları doğrultusunda gerçekleştirmeye çalıştıkları iyi ve özenli bir giyim, işlevsel olduğu kadar, vücuda uyum sağlayan ve güzel bir görünüm sergileyen giysilerle mümkün olmaktadır.Giysiler, bireylerin duygularının, kişilik özelliklerinin, düşüncelerinin ve yaşam tarzlarının aynasıdır.İnsan yapısı; genetik yapıları, yaşam bölgeleri, beslenme düzeyleri ve diğer sosyo-ekonomik koşulların etkisi ile toplumlara göre farklılık göstermektedir. Bu farklılıklar vücut ölçülerini etkilediği için hazır giyimle de doğrudan ilgilidir.Büyük beden giysi tasarımı, obez insanların modaya uygun işlevsel, estetik ve ergonomik özellik taşıyan giysilere yönelik talepleri hazır giyim üreticileri tarafından saptanması ile büyük gelişme göstermiştir. Aynı zamanda büyük beden giysi üretimi, tüketici talebinin karşılanması ve pazarın karlılığı bakımından önem taşımaktadır.Büyük bedene yönelik üretim yapan firmaların , tüketicilerin ihtiyaçlarına cevap verebilmek için, büyük bedendeki fiziksel farklılıkları ve farklı vücut tiplerini göz önüne alarak tasarımlarına ve tüm üretim sürecine yansıtması gerekmektedir. Taleplerin tam olarak karşılanabilmesi için büyük bedenin ergonomik yapı ve ölçülerinin iyi bilinmesi ve tasarımlarda doğru olarak kullanılmasının uygun olduğu ifade edilebilir.Bu çalışma betimsel bir araştırma olup ; ?Büyük bedenli genç kızların giysi tercihlerinde tasarımdan beklentileri ? araştırılmıştır. Büyük beden giysi tüketicisi genç kızların karşılaştıkları sorunları belirlemek amacı ile hazırlanan anket formu Ankara ilinde yaşamakta olan 15- 20 yaş arasındaki genç kızlara uygulanmıştır.Anket formundan elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS paket programında verilerin frekans ve yüzde değerleri ve alınmıştır.Sonuçlar incelendiğinde büyük beden tüketicisi genç kızların alt ve üst giysi gruplarında model ve kalıp kaynaklı problemler yaşadığı görülmektedir. Bu sorunların yaşanmaması ve sorunların asgariye indirilebilmesi için önerilerde bulunulmuştur.
Kara kuvvetleri mensubu kadın subayların eğitim elbiselerinin ergonomik kalıp formu için örnek bir uygulama
Bu arastırmada, K.K.K.lıgına baglı birimlerde görev yapan kadın subayların egitim sırasında, tabancayla ve tüfekle atıs yaparken elbiseden kaynaklanan hareket kısıtlıklarının çözümüne yönelik ve kadın subayların üzerinden tespit edilen vücut ölçülerine uygun egitim elbisesi kalıp formlarının hazırlanması amaçlanmıstır. Arastırmanın örneklemini, K.K.K.lıgı mensubu yasları 21 ile 50 arasında degisen 197 kadın subay olusturmaktadır. Bu örneklem grubundaki kadın subayların, egitim elbisesini kullanım durumları dikkate alınarak, 73'üne anket ve gözlem uygulanmıstır. Standart beden ölçü tabloları olusturmak amacıyla, örneklem grubunun tamamının (197 kisi) vücut ölçüleri alınmıstır. Arastırma sonucunda elde edilen verilere göre, mevcut egitim elbisesinin ceket ve pantolonun kadın subaylara göre uzun ve bol oldugu belirlenmistir. Anket ve gözlem formunda yer alan hareketleri yaparken kol evinde, koltuk altında, dirsek hattında gerginlik, etek kısmının fazla yukarı çıkması, gögüs çevresinde gerginlik, pantolon ag kısmında gerginlik, dizde gerginlik ve kalça hattında gerginlik problemleri ile karsılasıldıgı tespit edilmistir. Ayrıca arastırmada, kadın subayların vücutları üzerinden tespit edilen ölçüm sonuçları SPSS istatistik programına aktarılarak standart ölçü tabloları olusturulmustur. Egitim elbisesi kalıp formları, ön testte tespit edilen sikayetlere çözüm olusturacak sekilde, kadın subaylar için olusturulan ölçü tabloları esas alınarak hazırlanmıstır. Ana beden kalıbı olusturulduktan sonra, 39,42,45,48,51,54 ve 57 bedenlerin her birinin A,B,C,D,E,F ve G droplarından egitim elbisesi ölçü tablosu yapılmıstır. Her beden ve droptan birer adet olmak üzere toplam 49 adet numune dikilmistir. Örneklem grubuna yeni egitim elbisesi kalıplarının denenmesi amacıyla, dikilen numuneler giydirilerek anket uygulanmıstır (son test). Ön test-son test arasında anlamlı bir iliskinin olup olmadıgını belirlemek için Wilcoxon isaret testi uygulanmıstır. Yeni hazırlanan kalıp formları ile dikilen egitim elbisesinin kadın subayların ölçülerine büyük oranda uygun oldugu ve hareketler sırasında elbiseden kaynaklanan problemlerin önemli ölçüde azaldıgı tespit edilmistir.