Music art
50 theses under this subject heading
Osmanlı barok dönemindeki keman repertuarı ile Avrupa barok dönemindeki keman repertuarı arasındaki farklılıklar
Bu çalışma Osmanlı ve Avrupa Barok dönemini kapsayan 1600-1750 yılları arasındaki 150 yıllık bir zaman dilimi içerisinde yer alıyor. Bu dönemde keman çalgısının taşıdığı nitelikleri biçimsel, dönemsel özellikleri incelenmiştir. Avrupa ve Osmanlı Barok keman repertuarı teknik ve yapım konusunda araştırılması amaç edinmiştir. Ayrıca Avrupa ve Osmanlı'da çalgı yapımcılığı üzerine önemli ustaların tanıtılması amaçlanmıştır. Barok dönem müziği bilinenin aksine, yalnızca Avrupa klasik müziğine ait bir dönem değildir. Özellikle bu dönemde Avrupa'dan İstanbul'a çeşitli nedenlerle gelen besteci ve müzisyenler o dönemde Osmanlı topraklarında yaşayan müzisyenlerle etkileşim halinde bulunmuştur. Bunun sonucunda eserlerde ortak noktaların var olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Barok, Keman, Ayaklı Keman, Osmanlı Barok, Avrupa Barok.
Türk halk müziğinde bir uzun hava türü olan "Maya"nın müzikal açıdan incelenmesi
Bu araştırmada, Türk Halk Müziği'nde bir seslendirme geleneği olarak görülen "maya" uzun hava türünün, tüm yönleriyle incelenmesi sonucunda verileri sınıflandırarak, maya türünün daha anlaşılır biçimde incelenmesine odaklanılmıştır. İlk bölümde; Türk Halk Müziği ve türleri, yurdumuzda görülen uzun hava türleri ve maya uzun hava açıklanmıştır. İkinci bölümde; "maya"nın kelime anlamı ve kelime kökeni, halk edebiyatındaki yeri, konuları bakımından, hece ölçüsü bakımından ve söyleme geleneği olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde "maya"nın Türk Halk Müziği'ndeki yeri, dizi özellikleri, ezgisel ve ritmik yapısı, icra edildiği bölgeler, icrasında kullanılan çalgılar ve bilinen icracıları araştırılmıştır. Sonuç bölümünde ise, yapılan araştırma sonunda elde edilen maya türünün özellikleri ile birlikte, daha önceki yapılan araştırmalar göz önünde bulundurularak, icracılara türün yapısal ve müzikal özellikleri bakımından rehberlik etmesi amaçlanmıştır. Bunun için seçilmiş eserlerden analiz örnekleri sunulmaktadır. "Maya" türünü öğrenme ve öğretmeye olanak sağlaması amaçlanan bu çalışmanın, Türk Halk Müziği'nin daha anlaşılır olması hedefine de hizmet edeceği düşünülmüştür.
Rahmi Bey'in hayatı ve yirmi iki eserinin müzikal açıdan incelenmesi
Bu çalışmada, Rahmi Bey'in musiki harici ve sanat hayatı ile birlikte her bir makamdan birer adet olmak suretiyle seçilmiş yirmi iki eserinin makam ve form analizleri yer almaktadır. Rahmi Bey'in musiki harici hayatında devletin çeşitli kurum ve kademelerinde önemli görevlerde bulunduğu; bu görevleri de musikide göstermiş olduğu üstün başarı, incelik ve hassasiyetle tamamladığı taranan kaynaklar vasıtasıyla ortaya konulmuştur. Rahmi Bey'in sanat hayatı boyunca otuz sekiz adet eser bestelediği tespit edilmiştir. Bu otuz sekiz adet eser, makam, usûl, form ve güftekâr adına göre tablo ve sayı grafiği halinde gösterilmiştir. Rahmi Bey'in otuz sekiz eserinde yirmi iki ayrı makam kullandığı tespit edilmiş her bir makamdan birer adet eser seçilerek seçilen bu eserlerin makam ve form analizleri yapılmıştır. Seçilen yirmi iki adet eserin makam ve form analizleri yapılırken Prof. Mutlu Torun'un ders notlarındaki "Türk Müziği Makamlarına Analitik Yaklaşım" ve "Eser Analizi" yöntemleri kullanılmıştır. İncelenmek üzere seçilen yirmi iki eserin öncelikle makam analizi yapılarak, kullanılan çeşniler ve çeşnileri oluşturan melodik çekirdekler tespit edilmiş ve şekiller yöntemi ile gösterilmiştir. Bu eserlerin form analizleri de incelenmek suretiyle eserlerin form biçimi ve yapısı ayrıntılı olmak üzere şekiller yöntemi ile gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Rahmi Bey, Form Analizi, Makam Analizi.
Çağdaş müzikal öğelerinin değerlendirilmesi ve bir örnek olarak Kabare Müzikali
Müzikli tiyatronun tarihi azımsanmayacak derecede eskiye dayanır. Müzikli tiyatronun ilk örnekleri Antik Yunan'da ve Roma'da görülmektedir. Tarihsel süreç içinde Avrupa'da operalardan sonra revüler, operetler, varyete ve müzikhol eğlenceleri gibi türlerle müzikal türünün gelişimi devam etmiştir ve bir çok müzikli tiyatro türlerinden oluşan mega müzikaller olarak lanse edilen büyük prodüksiyonlu yapıtlar ortaya çıkmıştır. Bu müzikallerde insan yaşamlarının konu edindiği görülmektedir. Bu dönemdeki müzikallerin önde gelen mekanını ise Broadway oluşturmaktadır. 19. Yüzyılda Avrupa'da sergilenen müzikli komedi oyunu olan Broadway'i bir müzikal merkezi haline getirmiştir. Araştırmada öncelikle müzikli sahne sanatları olarak opera ve operet tanıtılmaktadır. Devam eden bölümde ise müzikalin tanımı ve tarihsel gelişimi incelenmektedir. Bununla birlikte çağdaş müzikalin müzik, oyun ve dans bağlamında öğelerine değinilmektedir. Araştırmamın son bölümünde ise Cabaret müzikali incelenmektedir. Bu araştırmanın amacı müzik, dans, oyun gibi çağdaş müzikali oluşturan öğelerin tarihsel süreç içersindeki gelişimini müzikli tiyatro türleri içinde incelemek ve önemli bir çağdaş müzikal olan ''Cabaret'' örneğinde değerlendirmektir. Anahtar Kelimeler: Dans, Müzik, Müzikal, Sanat.
Neyzen Ulvi Erguner'in musiki çalışmaları ve ney taksimlerinin değerlendirilmesi
Neyzen Ulvi Erguner (1924-1974), İstanbul Fatih, Sultanselim semtinde doğmuştur. 20. yüzyılın üstad neyzenlerinden aynı zamanda hafız ve bestekâr Süleyman Erguner (1902-1953)'in en büyük çocuğudur. Küçük yaşlardan itibaren ney üflemeyi ve ilk musiki bilgilerini babasından almıştır. Ortaokul ve liseyi askeri okulda okumuştur. Kara Harp Okulu'ndan mezun olduktan sonra levazım subayı olarak Türk Silahlı Kuvvetleri'nde çalışmaya başlamıştır. Askerlik mesleğini yurt içinde ve 1958 yılından itibaren bir yıl süreyle Kore'de yerine getirirken ney ve musiki ile de meşgul olmuştur. 1964 yılında yarbay rütbesinde iken kendi isteğiyle emekliye ayrılmış; 1964 yılından 1967 yılına kadar TRT İstanbul Radyosu'nda akitli ney sanatçısı olarak çalışmıştır. TRT'nin teklifi üzerine emekliliğini sonlandırarak 1967 yılından itibaren İstanbul Radyosu'na 'Modal Tek Sesli Müzikler Müdürü' olarak atanmıştır. Bu görevi sırasında yaptığı sanatsal ve idari çalışmalar 'TRT ve Türk Müziği Tarihi' açısından büyük önem arzetmektedir. Ulvi Erguner'in TRT İstanbul ve Ankara Radyosu arşivlerinde ve diğer arşivlerde, dijital sosyal paylaşım platformlarında yaptığı birçok taksim ve ney ile eşlik ettiği icraları bulunmaktadır. Bununla beraber İstanbul Radyosu'nda hazırlayıp yönettiği 'Tarihi Türk Musikisi' koro programlarının kayıtları musiki tarihimize geçen önemli ve örnek koro kayıtları olması bakımından bu çalışmamızda yer verilmiştir. Ulvi Erguner'in ney taksimleri ve musiki çalışmaları üzerinde akademik ve sanatsal olarak günümüze kadar bir çalışma yapılmamış olması bu çalışmanın gerçekleşmesine sebep olmuştur. Bu nedenle önce Ulvi Erguner'in ilk ney ve musiki meşklerini aldığı dönemlerden itibaren babası ve dönemin üstadlarıyla gerçekleştirdiği musiki faaliyetleri ele alınmıştır. Ardından özellikle ney taksimlerinin tespiti, notaya alınması, incelenmesi yapılmıştır. Elde edilen verilerden hareketle 'Erguner Tavrı'ndaki neyzenliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunlardan başka Ulvi Erguner'in Türk musikisi tarihi, kültürü ve sanatı açısından yaptığı çalışmalarına da ayrıca yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ulvi Erguner, Ney, Neyzen, Taksim
Geçmişle geleceği karıştırmak: Elektronik müzik bağlamında post-modern çağın kültürünü anlamak
Bu çalışma, müziğin üretildiği zamanın ruhunu ve tanımlayıcı özelliklerinin bir ürünü olduğu gerçeğinden yola çıkarak içerisinde yerel ve nostaljik şarkılardan sample (ses örneği) kullanılan elektronik müziğin, yaşadığımız postmodern dönemle ilişkisi sorgulanmaktadır. Bu bağlamda içinde Türkçe nostaljik şarkılardan ve türkülerden ses örnekleri kullanılan elektronik müziğin postmodern dönemin ruhu ile ilişkisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda 15 dinleyici ve bu müziği üreten 3 müzik prodüktörü ve DJ ile bu müziği üretme motivasyonları ve elektronik müzikle nasıl ilişkilendiklerini anlamak için derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elektronik müzik her şeyden önce yaşadığımız dönemde çoğunlukla genç müzik dinleyicilerinin eğlenip, dans ettiği, sıklıkla gece kulüplerinde, sokak partilerinde icra edilen global ve teknolojik bir müzik türüdür. Ancak yaşadığımız postmodern dönemde dinleyicilerin bu müziği yalnızca eğlenmek için dinlemediğini, bu müzikle bir bağ kurduklarını ortaya çıkartmıştır. Elektronik müzik gibi teknolojik ve global bir müzik türünde, bu coğrafyaya ait tanıdık sesleri duyan dinleyiciler bu müzikleri 'zamanın ruhuna uygun, köklerini hatırlatan ama aynı zamanda da gündelik yaşamın ritmine ayak uydurabilecekleri' müzikler olarak adlandırmışlardır. Eski-yeninin, küresel-yerelin bir karışımını sunan bu müzikler yaşadığımız postmodern dönemin sentez ruhuna uymaktadır. Dinleyiciler kendi kültürleriyle müzik aracılığıyla bir bağ kurmaya çalışmaktadırlar. Eski şarkılar ve türküleri oldukça önemli, unutulmaması gereken şarkılar olarak görmektedirler. Dinleyiciler bu müzik onlar için eğlenceli olduğu kadar evde hissettirmektedir. Müzik üreticileriyse 'kültürel miras' olarak gördükleri eski şarkı ve türküleri elektronik müzikle onlara sunarak köprü görevi görmektedir.
Çorum âşık müziğindeki müzik bileşenleri
Anadolu'nun birçok yöresinde olduğu gibi Çorum'da da zengin bir halk müziği birikimi görülmektedir. Çorum yöresi hem anonim Orta Anadolu türkülerine hem de âşık müziğine ev sahipliği yapmaktadır. Âşık müziği, çok eski çağlardan günümüze kadar taşınan sözlü kültürün bir kolu olup, usta çırak ilişkisiyle gelecek nesillere aktarılan geleneksel bir müziktir. Genel yapısı itibarıyla benzer biçimsel özellikler gösterse de yöreden yöreye farklılıklar da arz etmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde kültür, halk müziği ve âşık müziği genel çerçevede özetlenmiştir. İkinci bölümde çalışmanın yöresi olan Çorum'a dair bilgiler verilmiş ve çalışmanın ana konusunu oluşturan âşık müziği incelenmiştir. Çorum yöresinde yetişmiş on adet âşığa ait üçer eser; şiir, makâm, seyir, ölçü gibi alt başlıklarla analiz edilmiştir. Bu analizler sonucunda, Çorum âşık müziğinde kullanılan ortak ögeler belirlenmeye çalışılmış, yöreye ait müzik unsurları ortaya konmuştur. Aynı coğrafyada yetişen âşıkların birbirlerinden etkilendiği, müzikal anlamda benzer özellikler içeren eserler ortaya koydukları tespit edilmiştir.
Anadolu müzik hafızasını Orta Anadolu abdalları üzerinden anlamak: Muharrem Ertaş icralarının çok katmanlı makamsal analizi
Sözlü kültürümüzün günümüze taşınabilmesini sağlayan aşıklık geleneğinin, yazılı ve sözlü kaynaklara göre kökleri 11. Yüzyıl'a dayanan en eski unsurlarından biri olan Abdal Âşık geleneği, Anadolu tarihinde müzik yoluyla kültür aktarımının önemli bir unsuru olarak değerlendirilebilir. Abdal Âşıkların, ileri beste, icra ve epik şiir becerileriyle bütünleşen karmaşık şiir ve müzik yapılarının çok özel bir bileşimine dayanan çok ayrıntılı bir sözlü aktarım biçimini temsil ettiğini belirtmek gerekir. Bu anlamda Muharrem Ertaş, hem geleneğin en çok kayıt altına alınan icracısı ve geleneğin "arşivlenmiş" en eski bestekâr-hikâye anlatıcısı olarak tanınan bir şair olması hem de "Horasan" ve "Anadolu" âşık geleneklerinin icra tarzlarını birleştiren bir müzik ustası olarak öne çıkması nedeniyle bu gelenek içinde çok değerli bir "somut" kaynak olarak tanımlanabilir. Bu çalışmada Muharrem Ertaş'ın melismatik, aritmik ve doğaçlama temelli bozlak "formu"ndaki sekiz kaydındaki "motif" temelli makam özellikleri "ezgi çekirdeği" yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler yoluyla Abdal Âşıkların "sözel aktarım" sürecinin arkasındaki ana "ezgisel motifler" incelenecek ve bu "motiflerin" Anadolu müziğindeki ana makam yapılarının inşasındaki işlevi tartışılacaktır. Anahtar sözcükler: Abdal Aşıklar, Muharrem Ertaş, Bozlak, Ezgi Çekirdeği, Müzik Folkloru
Olivier Messiaen'ın "Kuş Kataloğu" adlı eserinin incelenmesi
Fransız besteci, orgcu, öğretmen ve kuş bilimci olan Olivier Messiaen, 20. yüzyıl müziğinin en önemli figürlerinden biri olmasının yanı sıra, hayatının büyük bir kısmını kuşlara adamıştır. Bestecinin ornitoloji çalışmalarının en büyük yansıması olan Kuş Kataloğu (Catalogue d'Oiseaux) adlı eseri ise modern müzik çevrelerinde büyük yankı uyandırmıştır. Kuş Kataloğu'nun müziğinin yazımı Ekim 1956'da başlamış ve 1 Eylül 1958'de tamamlanmıştır. Bestecinin kuşları incelemek, seslerini daha ayrıntılı olarak betimleyebilmek adına Fransa'dan Kuzey Afrika'ya uzanan yolcuğu iki yıl sürmüştür. Bu incelemede, eserin yedi kitap ve on üç bölümü üzerinde gerçekleştirilen ayrıntılı bir araştırmanın Türkçe kaynak olarak literatüre kazandırılması amaçlanmıştır. İcracıların ve dinleyicilerin bölümler ile ilgili daha kapsamlı bilgi edinmeleri açılarından da önem taşımaktadır. Çalışmada, eser içerisinde tespit edilen yetmiş yedi kuş araştırılmış ve tanımlarına yer verilmiştir. Her bölüm için karakter analizleri yapılmış, bahsedilen kuşlar, kuşlar haricinde betimlenen canlılar, manzaralar, doğa tasvirleri, bölgeler ve kullanılan renklerin yerleri tespit edilmiştir. Bölümler içerisindeki önemli teknik ayrıntılar ve bölümlerin karakter analizleri tablolarla pekiştirilmiştir. Messiaen'ın sinestezi yetisi müziği renkler ile duymasını sağlamıştır. Besteci katalogda neredeyse her bölümde renklere yer vermiştir. Bölümdeki renklerin saptanması da dinleyici ve icracı için eserin daha iyi anlaşılabilmesi açısından önemli bir yer teşkil etmektedir. Bunların yanı sıra Kuş Kataloğu'ndaki bölümlere isimlerini veren kuşların sesleri iki ayrı teknikle incelenmiştir. Birincisinden notaların belirlenmesi, ikincisinden ise ses şiddetinin saptanması için yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda kuşların gerçek sesleri ile eser içerisinde bulunan kuşların müziği arasında büyük oranda benzerlik bulunduğu tespit edilmiştir.
13.-18. yüzyıllar arasında makamsal müzik teorisi anlayışının değişimi
Günümüzde her biri kendine mahsus bir isme sahip olan "perdeler", güncel "makamsal müzik teorisi" sisteminin belkemiğini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, standart perde isimlerinin henüz mevcut olmadığı dönemlerde yazılmış olan teori eserlerine odaklanılarak, makamsal müzik teorisinin, en eski dönemlerden günümüze gelene kadar nasıl bir değişim/dönüşüm sürecinden geçtiği ana hatlarıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, ebced notasının altında yatan temel prensibin ne olduğuna ve özel perde isimlerinin neden ve nasıl ortaya çıktığına ilişkin yeni bir bakış açısı öne sürülmüştür.
Beethoven'ın Op. 57 "Appassionata" başlıklı piyano sonatına analitik bakış
Alman besteci Ludwig van Beethoven'in (1770-1827) müzik yaşamında orta dönemine rastlayan başlıca klavye eserleri arasında yer alan Op. 57 Fa minör "Appassionata" piyano sonatının, bestecinin, kompozisyon konusundaki yaratıcılığını etkileyen toplumsal dönüşümler, müziğe getirdiği yenilikler, besteleme yöntemi açısından özel bir yere sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada; kapsamlı bir araştırma yapılarak, piyano literatürünün çok sevilen ve çok çalınan söz konusu eserin form analizi, piyano tekniği ve karakteri açısından incelenerek, piyanistlerin yorumlarına analitik bakış getirilerek eserin daha nitelikli icrasına katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Türk saz müziğinde usta icracılık
Geleneksel Türk müziği eğitimi ve öğretimi meşk sistemi ile aktarılmıştır, günümüzde de nota kullanımının yanı sıra sistematik yapısı gereği bu şekilde devam etmektedir. Gelenekte, meşk sistemi ile birlikte sözlü müzik icrası, saz müziği icrasına göre musıki mecmuaları ve usul kalıpları sayesinde daha kolay öğrenilip icra edilmiştir. Saz müziğinin öğrenim ve aktarımı ise meşk geleneğine göre tamamen hafıza unsuru ile gelişebilmiştir. 19. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle batı notasının Türk müziğinde yer etmesiyle birlikte, saz icracılığı daha fazla ilgi görmeye başlamış, teknik zorlukları ön plana çıkan eserler bestelenmiştir. Tüm bunlar da saz icracılarında bireyselleşme olgusuna zemin hazırlamıştır. Böylelikle Batı müziğinde virtüözite olarak kullanılan kavram, Türk müziğinde usta icracı olarak karşımıza çıkmıştır. Batılı müzisyenler virtüöz tanımına sahip olmak için belirli bir metot eğitimini bitirmiş ve çeşitli kriterleri sağlamış olmak zorundadırlar. Geleneksel Türk saz müziği icracılığının Batı müziğinden bu noktada farkı, usta icracı tanımına sahip olabilmenin ön koşullarının neler olduğu, usta icracıların bu tanıma sahip olabilmek için neler yapması gerektiği, alanında usta icracı olarak adlandırılan yirmi beş uzman kişinin görüşleri doğrultusunda sonuçlanmıştır.
Cevdet Çağla (Hayatı, keman icracılığı, besteciliği)
Tezin giriş kısmında; müzik analizinden ve niçin bu analize ihtiyaç duyulduğundan bahsedilmiştir. "Kapsam ve Yöntem" başlığı altında çalışmanın içeriği, izlenilen yöntemler ve yapılan incelemeler ele alınmıştır. Birinci bölümde; kemani bestekâr Cevdet Çağla'nın hayatı, musiki eğitimi, çalıştığı kurumlar, icra ortamları, çalışma arkadaşları kaynaklar doğrultusunda ele alınmıştır. Bestekârın üslûbu ve sanatsal tavrı üzerinde etkisi olduğu düşünülen bu konular, eserler incelenmeden önce araştırılmıştır. Cevdet Çağla'nın nasıl bir musiki ortamında sanatını icra ettiği, musiki alanında kimlerden ve nelerden etkilendiği sorgulanmıştır. İkinci bölümde; "Eser Analizleri" başlığı altında Cevdet Çağla'nın TRT Türk Sanat Musikisi Repertuvarı'nda kayıtlı olan elli sekiz adet eseri, yeniden notaya alınarak incelenmiştir. Bu başlık altında, Cevdet Çağla'nın kullandığı makamsal ögeler üzerinde durulmuş, eserlerine yansıttığı nazariyat bilgisinin önemi vurgulanmıştır. Sonuç bölümünde elde edilen veriler ışığında yorumlar yapılmıştır.
İstanbul ortaokullarındaki 11-14 yaş arası çocukların müzik beğenisi
Günümüzde kültürel yaşamı etkileyen en önemli unsurların başında müzik gelmektedir. Müzik gerek sosyal yaşamı gerek kültürel yaşamı biçimleyen özelliklere sahiptir. Bunun yanı sıra yaşanılan bölgedeki kültür de müzik beğenisini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada da 11-14 yaş aralığındaki gençlerin müzik ve sosyal hayat arasındaki bağı irdelenmiştir. Müzik türlerinin yaşanılan bölge ve müzik eğitimi arasındaki ilişkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır. Günümüz gençliğinin tercih ettiği müziklerin, popüler müzik ve popüler kültür gibi kavramların açıklanmaya açıklandığı çalışmada, ülkemizde icra edilen müzik türleri gözden geçirilmiştir. Genel olarak popüler müzik hakkında bilgi verilmiş ve yeni neslin müzik tercihleri arasındaki ilişkisi incelenmiş, müzik beğenisini belirleme sürecindeki popüler müzik uygulamaları irdelenmiş ve bu süreçte çeşitli önerilerde bulunularak değerlendirmeler yapılmıştır. Buna ek olarak; müzik, insanda zihinsel bir aktivite gerektirdiği için, sosyal araştırmaların bir konusu olarak komplike bir tarihe sahiptir. Karmaşık bir insan aktivitesi olarak müzik algısı, doğal olarak özellikle sosyoloji için bir ilgi alanı olmuştur. Bu durum, dinleyicinin sosyal ve bireysel farklarının göz önüne alınması gerektiğini gösterir. Öğrencilere yapılan çalışmanın içerisinde kültür ve gelir düzeyi gibi farklılıkların olmasının yanı sıra cinsiyet farkı da sonuçlara etki edecek önemli bir unsur olarak göze çarpmaktadır. Söz konusu yaştaki bireylerin müzik zevkleri çevresel şartlar, aile yapısı, kültür yapısı gibi birçok sebeple farklılaşmakla birlikte bu farklılığın içinde de cinsiyet gibi birtakım değişkenler bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, müziğin sınıflandırıcı etkileri, toplumsal sınıfların tüm bireylerini içine alır. Öyle ki bölgeden bölgeye değişen popüler kavramlar ya da beğenilerin farklılığı o bölge anlayışı hakkında fikir sahibi olmamıza ön ayak olabilir. Burada asıl tartışılması gereken çok az dinlenilen müzik dallarının hangi bölgelerde ortalamanın üstünde veya altında olduğudur. Ortalamanın altında ve üstünde olan okulların özellikleri göz önüne alındığında sonucu etkileyebilecek birçok değişkenin olduğu söylenebilir. Genel olarak ele aldığımızda; Öğrencilerinin kitle iletişim araçları ve öğrenim hayatı yoluyla yönlendirilme sürecinde, müzik beğenisi, popüler kültür ve popüler müzik ile ilgili görüşlerinin neler olduğunu, bölgesel ve ailevi değişkenliklerini de göz önünde bulundurarak açıklamak, derinlemesine analiz etmek, yorumlamak ve aynı zamanda bir şehrin yaşam standartları farklı bölgelerinde yaşayan genç bireylerin müziğe bakışının nasıl değiştiğini bulmak, düzeltilmesi gereken sorunlara ışık tutabilmek çalışmanın temelidir.
İbn Hurdâzbeh'in mûsikî risâleleri üstüne mukayeseli bir çalışma
İbn Hurdâzbeh'in Mûsikî Risâleleri Üstüne Mukayeseli Bir Çalışma adıyla yaptığımız bu araştırma, Giriş, Üç Bölüm ve Sonuç'tan oluşmaktadır. Giriş'te araştırmanın önemi ve amacı, İbn Hurdazbeh hakkındaki çalışmaların panoraması, çalışmamızın muhtevası ve incelemede izlenen metot ele alınmıştır. Son olarak İbn Hurdazbeh'in düşünce dünyasına bir nebze ışık tutulmaya çalışılmıştır. Birinci Bölümde, İbn Hurdazbeh'in hayatı, ilmi kişiliği, üstlendiği görevler, devrin hükümdarı el-Mu'temid'in nezdinde kazandığı değer ve eserleri ele alınmıştır. İkinci Bölümde, İbn Hurdazbeh'in tezimizin merkezine aldığımız el-Muhtâr min Kitâbi'l-Lehvi ve'l-Melâhî adlı eseri muhteva açısından analize tabi tutulmuş ve çözümlenmiştir. Bu minval üzere İbn Hurdazbeh'in anlatım üslubu, müziğe olumlu yaklaşırken kullandığı argümanlar, felsefeciler ile büyük devlet adamlarının mûsikîye (semâ', gına, tarab vb.) yönelik takdirkâr tutumları, gınanın önemine ilişkin deliller sergilenmiştir. Ayrıca mûsikî aletlerini ilk icat edenler, Arabistan, Hind, Yunan ve Bizans gibi ülkelerde ne tür mûsikî aletlerinin kullanıldığı, mûsikînin insan aklı ve gönlü üzerindeki tesirleri, hayvanlar ve hastalar üzerindeki olumlu etkileri, îkâ ve çeşitleri ile muğannilerin haberleri ve kadın müzisyenlere ayırdığı bölüm tahlil edilmiştir. Üçüncü Bölümde iki karşılaştırma yapılmıştır: Birinci kısımda el-Mufaddal b. Seleme'nin (v.290 ila 300) Kitâb el-Melâhî ve Esmâihâ min Kibeli'l-Mûsîkâ adlı eseri ile İbn Hurdâzbeh'in (v.280 ila 300) el-Muhtâr min Kitâbi'l-Lehvi ve'l-Melâhî ismini taşıyan eseri muhteva açısından karşılaştırılmış, örtüşen ve farlılık arz eden konularına dikkat çekilmiştir. İkinci kısımda ise, İbn Hurdâzbeh'in el-Mes'ûdî tarafından nakledilen el-Mu'temid'le muhâveresi ile el-Muhtâr min Kitâbi'l-Lehvi ve'l-Melâhî'sinin muhteva ve hacim açısından karşılaştırılmıştır ve bu iki eserin farklı şeyler olduğu ortaya konmuştur. Sonuç'ta ise, bu araştırmada elde edilen sonuçlar ve ulaşılan kanaatler hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Çizgi film müziklerinin yapısal olarak incelenmesi ve değerlendirilmesi
Bu araştırma, `Çizgi film müziklerinin yapısal olarak incelenmesi ve bu doğrultuda elde edilecek verilerin `sosyo-kültürel' ve `psiko-sosyal' bakımdan çok yönlü olarak değerlendirilmesi' amacıyla hazırlanmıştır.Araştırmanın ilk aşamasında, literatür taraması yapılarak, çizgi film ve çizgi film müziği alanındaki mevcut kaynaklar incelenmiştir. Araştırma sınırlılıkları içerisinde bulunan 81 adet çizgi film anket yoluyla farklı yaş, cins ve sosyo-kültürel yaşam seviyelerindeki izleyicilerin beğenisine sunulmuş ve en çok beğeni alan ?50 adet? çizgi film, araştırma kapsamında incelenmek üzere belirlenmiştir.Araştırmanın ikinci aşamasında, örneklem grubunu oluşturan çizgi filmlerin objektif bir değerlendirmeye tabi tutulması amacıyla ?derecelendirilme ölçeğine? ihtiyaç duyulmuştur. Çizgi film müziklerinin ?30? farklı soru ile değerlendirildiği bu ölçek, alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda hazırlanmıştır.Araştırmanın bu bölümünde ayrıca, ?50 adet? çizgi film müziğinin ana tema melodileri notaya alınmış ve her çizgi film için; ana tema ezgisinin notası, tanıtıcı resmi ve genel özelliklerini içeren bir tanıtım kartı oluşturulmuştur.Araştırmanın son aşamasında, ?50 adet? çizgi film müziği alan uzmanları tarafından notaları, ses kayıtları ve video örnekleri incelenerek sırayla değerlendirme ölçeğine tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler istatistik programlar yardımı ile sayısal değerlere ve görsel grafiklere dönüştürülmüştür.Yapılan araştırmada: Çizgi film müziklerinin işitsel anlamda önemli bir yardımcı ifade formu olduğu, çizgi filme faklı anlamlar ve ifadeler katabildiği, hedef alınan yaş ve cinsiyet kitlesine göre yapısal farklılıklar gösterdiği, psikoloji yasalarının ve geçmişten gelen kültürel öğelerin bir devamı olarak bestelenmekte ya da seçilmekte olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: Çizgi Film Müziği, Müzik, Psiko-Sosyal Durum, Sosyo Kültürel Durum, Yapısal Analiz.
Müziğin resim sanatında tarihsel süreci 20.yy sanatına etkisi ve yansıması
Sanat tarihinin başlangıcı, insanlık tarihinin başlangıcına kadar uzanmaktadır.Müzik, şiir ve resim, farklı elemanlara sahip olmalarına rağmen, onları ortak kılanbağlara da sahiptir. İnsanoğlu belki de `iz' bıraktığını görebildiğinden bu yana , birbaşka anlatımla; fiziki varlığının izini gördüğünden itibaren, duyduğunu, sezdiğini ifadeetme yollarını aramıştır. İnsanoğlu ilk izi kalıcı kılmak, daha sonra görünmeyenvarlığını görünür `iz'e dönüştürmek ve bunu tekrar kendine, kendisi için olmasıgerekene mal etmek uğraşına girmiştir. Bu uğraş önce elinin izinin, sonra sesinin izininkalıcı olması çabası olmuştur.İnsan kendi varlığı ile varolabilmenin yollarını bulduğundan bu yana, sanatdenilen olguyla bütünleşmiştir. Seslerdeki, sözlerdeki ve çizgilerdeki; uyum, denge gibiortaklık bugün de haz kaynağı olabilmektedir. Sesler, çizgiler ve sözler, kendi içindekideğerlerle yansımakta, insan ise bunları bir şekilde ilişkilendirme çabası içinegirebilmektedir.Ne kadar geriye gidersek gidelim resimle ve müzikle mutlaka karşılaşırız. Cilalıtaş devri resimleri karşısında tarih öncesi sanatıyla aracısız olarak karşı karşıyagelebiliriz. Ama seslerin kalıcı olamaması nedeniyle çok yakın çağlar için bile ancakvarsayımlar yapabiliriz. Bunun nedeni resmin somut olması, buna karşın müzik yakınbir geçmişe kadar kayıt altına alınamasıdır. İlk çağlardan bu yana, resim ve müzikiiibirbirini etkilemiştir. Daha doğrusu sanatçılar usta oldukları sanat disiplininin dışındadiğer sanat dallarından esinlenmişler ve bunun etkilerini de eserlerine yansıtmışlardır.Tez kapsamında resim sanatı, mağara duvar resimlerinden başlayarak 20. yyresmine kadar dinsel, düşünsel ve kavramsal boyutuyla ele alınmıştır. 20. yy resmi isegenel hatlarıyla irdelenmiş; daha sonra resimsel çözümlemeye gidilmiş ve inceleenmiştir
Ligeti'nin üçüncü kitap piyano etütleri ve yorum kılavuzu
Bu çalışma Ligeti'nin genel bestecilik stilini, etütlerinde kullandığı yapı materyallerini inceleyerek, üçüncü kitap etütlerin daha fazla tanınmasına yardımcı olmayı amaçlar. Ligeti'nin diğer etütlerine oranla daha az çalınan üçüncü kitap piyano etütlerini piyanistik açıdan da inceleyerek, bir performans kılavuzu yaratmak ve bu sayede etütlerin daha rahat ve daha sık çalınmasına katkıda bulunmak hedeflenmiştir. Bu çalışma ile Türkiye'de az tanınan Ligeti piyano etütlerinin nasıl çalışılabileceği konusunda yorumcuya gerekli ipuçlarının verilebilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yirminci Yüzyıl Müziği, György Ligeti, Ligeti Piyano Etütleri
Nasyonalizmin Béla Bartók'un müziğine etkisi
Bu çalışmada müzik tarihine önemli etkisi olan ulusalcılık akımının incelemesi ve Macar nasyonalist besteci Béla Bartók'un müziğine etkisi üzerine araştırmalar ve sunular bulunmaktadır. Béla Bartók'un halk müziğine ilgi duymasıyla pek çok farklı ülkede başlayan serüveni Türkiye'ye kadar ulaşmıştır. Ülkemizde önemli çalışmalarını gerçekleştiren Béla Bartók, Anadolu'nun kırsal kesimlerine, köylere gitmiş ve türkü derlemelerinde bulunarak halk müziğini incelemiştir. Bu incelemeleri ve derlemeleri sonucunda Türk ve Macar halk müziklerinin armonik, ritmik, melodik ve daha pek çok çeşitli benzerlikleri olduğu sonucuna ulaşmıştır. Çalışmanın ilk kısmında ulusalcılık akımının tanımı yapılmış, anlamı ve gelişim süreci üzerinde durularak sanattaki karşılığı incelenmiş, bunun sonucunda farklı ülkelerde ulusal müziğe değinilmiştir. İkinci kısımda Béla Bartók'un hayatı ve müzik stili incelenmiştir. Üçüncü kısımda ise ulusalcılık akımının Béla Bartók'un müziğine etkisi ve bu etki altındaki eserlerin analizleri yapılmış ve son olarak dördüncü kısımda da Béla Bartók'un Anadolu'da yaptığı Türk müziği derlemeleri ve Türk ve Macar müziğinin benzerlikleri açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: Nasyonalizm, Halk müziği, Béla Bartók, Béla Bartók'un müzik stili, Béla Bartok'un halk müziği derlemeleri, Béla Bartók ve Nasyonalizm.
Henryk Wieniawski'nin besteci-kemancı kimliği ve keman-piyano eserlerinin incelenmesi
Henryk Wieniawski, keman tarihinde köklü yenilikler yaparak romantik dönemin önde gelen keman virtüözleri arasında yer almıştır. Ayrıca besteci kimliği ile de çok önemli yapıtlar ortaya koymuştur. Wieniawski, Paris'te eğitim aldıktan sonra Rusya'ya giderek farklı keman teknikleri üzerinde çalışmıştır. Fransız – Belçika ve Rus Keman Okulu tekniklerini harmanlayarak farklı bir anlayış yaratmış ve keman tekniğine yeni bir soluk getirmiştir. Ortaya çıkardığı bu yenilikler, zamanla uluslararası alanda kabul görerek kullanılmaya başlanmıştır. Besteci eserlerinde bu teknikleri sıkça kullanmıştır. Bu çalışmada, Polonyalı keman virtüözü ve besteci Wieniawski'nin hayatına değinilmiş, keman ve piyano için yazdığı eserler teknik ve müzikal olarak analiz edilmiştir. Ayrıca Wieniawski'nin yaşadığı ve konserleri için bulunduğu bölgelerdeki keman ekollerine olan etkileri anlatılmıştır.
Art leadership in Turkey: A case study through Pozitif grubu
This thesis tries to discover, a style of leadership in arts organizations in Turkey, for the first time, that supports creative outcomes most effectively. This is done using ideas from leadership theories that appear in Chap 2. Pozitif Grubu,a well-established, for-profit company based in Istanbul, is analyzed as an art leader in two aspects: (1) bringing together music and masses using contemporary methods for the last 25 years;y; (2) as a record producer and distributer that successfully fuses Turkish music with world music so that "modernity evolves from local culture" as in Göle's book Engineers and Ideology. Since this is an empirical study on political leaders in Turkey that have come to power mainly because they were well-educated English-speaking engineers, I noticed a perfect match between them and the founders of Pozitif. The Case Study method that was utilized to analyze Pozitif includes: (i) summarizing interviews (published previously in the press) with the three engineer co-founders of Pozitif (ii) doing a face-to-face interview with Pozitif co-founder Ahmet Uluğ (iii) doing an Association Rule Discovery Experiment based on surveys filled out by 8 top executives. This experiment produced answers which could not have been attained by asking direct questions to respondents. Using an association rule discovery algorithm to find answers to questions that could not have been directly asked to respondents is a novelty that this thesis puts forward. Finally, Pozitif's leaders were assessed using the criteria of artistic excellence, international recognition, innovation and distinction, community ownership (of Pozitif's values), and financial stability. It was decided that Pozitif's leaders deserve top "grades" in all of these aspects.
Claude Debussy Keman ve Piyano Sonatı'nın incelenmesi
Fransız besteci Claude Debussy, eserlerindeki yenilikler ile devrim yaratarak müzikte izlenimcilik akımının öncüsü olmuştur. 19. yüzyılda resim ve edebiyat dallarında görülen yeniliklerin etkileri bestecinin müzikal dilinin oluşmasında önemli rol oynamıştır. Gelenekten ayrılma olgusu, klasik armoni ve form yapısından uzaklaşarak biçimsel kaygı taşımadan renk ve tını faktörünü ön planda tutması, Debussy'nin eserlerinde en dikkat çeken özelliklerdendir. C. Debussy'nin Birinci Dünya Savaşı sırasında yazdığı "Keman ve Piyano Sonatı" keman repertuvarında önemli bir yere sahiptir. Konser ve sınav programlarında sıkça seslendirilen bu eserin Türkiye'de akademik çalışmalarda tek başına yer almamış olması bu çalışmanın konusunun seçimindeki en önemli etkendir. Çalışmanın birinci bölümünde bestecinin hayatına ve öncüsü olduğu izlenimci müziğin özelliklerine yer verilmiş, izlenimci ressam ve sembolist şairlerden söz edilmiş, bu akımların Debussy'nin müzikal kimliğine nasıl yön verdiğine değinilmiştir. İkinci bölümde bestecinin "Keman ve Piyano Sonatı" hakkında bilgi verilmiş ve eser yapısal olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmaya konu olan eserde kullanılan keman tekniklerine yönelik çalışma önerileri getirilmiştir. Metin çalışmasının, Debussy'nin müziğini araştıran ve eserlerini seslendiren sanatçı ve sanatçı adaylarına kaynak oluşturabileceği düşünülmektedir.
Uygur 12 makam repertuvarındaki "Rak, çebbeyat ve müşavirek" makamlarının Türk müziği ses sistemine aktarılması ve incelenmesi
Uygur 12 Makamı, Uygurlar için kültürel bir kimlik ve tarihsel süreç ile birlikte sahip oldukları kültürel birikimi yansıtan bir olgudur. Çalışmada, Uygur 12 Makamı repertuvarındaki Rak, Çebbeyat ve Müşavirek makamlarındaki eserler Türk müziği ses sistemine aktarılmış ve transpoze edilmiştir. Bu işlem sonrasında eserlerin müzikal incelemesi yapılarak benzerlik gösterdikleri Türk müziği makam dizileri, seyir özellikleri, güçlü ve karar sesleri tablo halinde belirtilmiştir. Uygur 12 Makamındaki Rak, Çebbeyat ve Müşavirek makamlarının sahip olduğu müzikal özellikler değerlendirildiğinde, Uygur geleneksel müziğinin tampereman sistemi temel alan bir ses sitemi olmasına rağmen; icra özelinde müzikal duyum ve dörtlü, beşli yapıları bağlamında geleneksel Türk müziğine benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. Bu inceleme sonucunda, geleneksel Uygur müziği ile geleneksel Türk müziği arasında var olan benzerlik ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Uygur makamlarının Türk müziği sisteminde kullanılan makamlara göre transpoze edilmiş olmasının, Uygur makamlarının Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde daha kolay icra edilebilmesini ve Uygur klasik müziği yapısının daha anlaşılabilir olmasını sağlayacağı düşünülmektedir.
Koro dizilişlerinin müziksel sonuçlara etkisi
Bu araştırmanın temel amacı, klasik ve karma düzen söyleme biçimleri sonucunda geleneksel ve farklı yapıda oluşturulan ?koro dizilişlerinin? seslendirilmedeki müziksel sonuçlara etkisi bakımından, korolardaki sanatsal başarı ölçütlerine ne derecede etkisi olduğunun incelenmesidir.Koro dizilişleri üzerine teknik yapıda uygulamaların azca yapılması, ayrıca bilimsel bir yayın olarak da incelenmemiş olmasından dolayı, araştırmanın ayrı bir önem, değer ve sorumluluk taşıdığı düşünülmektedir.Araştırma kapsamında, 2004 yılından bu yana teknik anlamda klasik ve karma biçimde söylemelerle ÇOMÜ Eğitim Fakültesi G.S. E.B Müzik Eğitimi A.B.D Korosu ile koral yapıda ?Dertli Kaval? eseri ile ses ? video kaydı ve fotoğraf çekimleri yapılmıştır. Kayıtlarda müziksel sonuçları etkilememek için akustik anlamda etkili olmayan bir salon tercih edilmiştir. Kayıtlar ortalama beş saat içinde tamamlanmış ve hiç tekrar edilmeden kayıtlar gerçekleştirilmiştir.Kayıtlarda, amaçları birbirinden farklı yapıda altı çeşit koro dizilişi ile seslendirme yapılmış, dizilişlerin fotoğrafları çekilmiştir. Elde edilen kayıtlar ve fotoğraflar, değerlendirmeler için altı uzman koro şefine bire bir görüşmeyle dinletme ve fotoğraf incelemeleri yaptırılmıştır. Değerlendirmede, koro şefleri birinci bölümde yer alan altı çeşit diziliş biçimlerini bilmeden, ikinci bölümde dizilişleri video ve fotoğraf kayıtlarını inceleyerek toplam on üç başlık altında sanatsal başarı ölçütlerine etkisi bakımından puanlamış, ayrıca görüş bildirmişlerdir.Elde edilen veriler doğrultusunda, klasik ve karma yapıda söyleme biçimleriyle oluşturulan koro dizilişlerinin, seslendirmede müziksel sonuçlara etkisinin mutlak olduğu ortaya çıkmıştır. Elde edilen veriler ışığında, karma biçimdeki dizilişlerde, klasik biçim dizilişlerine göre daha başarılı seslendirmeler elde edildiği ortaya çıkmıştır.Bundan dolayı karma biçimde teknik açıdan başarılı seslendirmeler elde edebilen koraların, farklı yapıda dizilişler elde edebileceği belirlenmiştir. Böylece yaygın olarak geleneksel anlamda ?klasik koro diziliş? modelinden daha etkili olacak olan, koro müziğinin sahne üzerinde sunumunu zenginleştirmede dinleyici üzerinde de daha etkili olacak olan; eser türlerine, akustik ve konser türlerine göre görsel - estetik biçimde dizilişler elde edilebileceği ve koroların her tür dizilişteki yerleşim düzenlerinde sanatsal anlamda da başarılı seslendirmeler yapılabileceği ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Koro, Koro Dizilişleri, Klasik Düzen, Karma Düzen