21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir model önerisinin ortaokul öğrencilerinin bazı becerileri üzerine etkisi

21. yüzyıl becerileri, bireyin hayatının her alanında gerekli olan yeterlilik ve yetkinlikleri içermesi nedeniyle öğrenciler için kazandırılması ve geliştirilmesi önem arz eden becerilerdir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin 21. yy becerilerini geliştireceği düşünülen işbirlikli öğrenme ve çoklu zekâ kuramı ilkelerine uygun bir model sunmak ve modelin bu beceriler üzerindeki etkisini araştırmaktır. Araştırmada, geliştirilen modelin ortaokul öğrencilerinin 21. yy becerileri, bilimsel yaratıcılık, eleştirel düşünme, girişimcilik ve fen ve teknolojiye yönelik tutumları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Mevcut öğretim sürecini geliştirme amacı taşıyan araştırma, eylem araştırması biçiminde desenlenmiştir. 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Elazığ ilinin Kovancılar ilçesinde bulunan Bayramyazı Ortaokulu'ndaki 6. ve 7. Sınıfta öğrenim gören öğrenciler ile yürütülen çalışmaya 6.sınıftan 9 erkek, 12 kız öğrenci, 7. Sınıftan ise 5 erkek 10 kız öğrenci olmak üzere toplam 36 öğrenci katılmıştır. 6 haftalık bir süreçte yapılan araştırmada, hem nicel veriler hem de nitel veriler toplanmıştır. Nicel veri toplama aracı olarak; 21. Yüzyıl Beceri Testi, Bilimsel Yaratıcılık Testi, Eleştirel Düşünme Testi, Fen Tabanlı Girişimcilik Testi ve Fen ve Teknolojiye Yönelik Tutum Testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış mülakat soruları ve öğrenci günlüklerinden oluşmaktadır. Nicel verilerin analizi SPSS 23 paket programı ile yapılmış, nitel verilerin analizi ise betimsel ve içerik analizinden yararlanılarak yapılmıştır. Wilcoxon işaretli sıralar testi ile yapılan nicel veri analizi sonuçlarına göre 6. ve 7. Sınıf öğrencilerine uygulanan öğrenme modelinin, öğrencilerin 21. yy becerilerini geliştirmede etkili olduğu görülmüştür. Gerçekleştirilen uygulama, 6. ve 7. Sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık becerilerine katkı sağlamıştır. 6. Sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerine istatistiksel olarak etkisi olmamış, 7. Sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerinin gelişimine ise katkı sağlamıştır. 6. Sınıf öğrencilerinin girişimcilik becerilerinde gelişme görülmezken 7. Sınıf öğrencilerinin girişimcilik becerilerini geliştirmede etkili olmuştur. 6. Sınıf öğrencilerinin fene yönelik tutumuna katkı sağlamış ancak 7. Sınıf öğrencilerinin fene yönelik tutumlarını geliştirmede etkili olmamıştır. Nitel veri analizi sonuçlarına göre öğrenciler, uygulanan modeli eğlenceli bulduğunu, sevdiğini ve grup çalışmalarını faydalı bulduklarını ifade etmişlerdir. Yapılan çalışmalar neticesinde, 21. yy becerilerini geliştirmesi amaçlanan işbirlikli çoklu zekâ modelinin, ortaokul öğrencilerinin bazı becerilerini geliştirmede genel olarak etkili olduğu ve öğretim sürecinde bu tür uygulamalara yer verilmesinin önemli ve gerekli olduğu anlaşılmaktadır.