5. 6. 7. ve 8. sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alan değerlendirme sorularının yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim 5. 6. 7. ve 8. Sınıf Milli Eğitim Fen Bilimleri kitaplarında yer alan ünite değerlendirme sorularını Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilgi ve bilişsel süreç boyutlarına göre incelenmesidir. Türkiye Cumhuriyeti, Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından, 2018 yılı eğitim programı reformu çerçevesinde Fen Bilimleri Dersi Öğretim programı hazırlanmıştır. Toplam 847 sorunun Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilgi ve bilişsel boyutu göz önüne alınarak tablo oluşturulup sınıflandırılması yapılmıştır. Öğretimin planlanmasında, taksonomi tablosunun kullanılmasıyla, öğrenme, öğretme, değerlendirme öğeleri arasındaki tutarlılıkların görülmesi de sağlanmaya çalışılmaktadır. Araştırmanın verileri nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi ile verilerin elde edilme süreci içerisinde olan dokümanlara ulaşma, orijinalliği kontrol etme, dokümanları anlama, verileri analiz etme ve veriyi kullanma şeklinde yapılmıştır. Yapılan araştırmanın dış güvenirliliği güvenirlik katsayısı Cohen Kappa Katsayısı ile hesaplanış ve K= 0,92 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İç geçerlilik ise Miles ve Huberman formülü kullanılarak 0,95 olarak hesaplanıştır. İncelenen soruların sınıflandırılması araştırmacı tarafından, Anderson ve çalışma arkadaşlarının 2001 yılında yazdıkları Özçelik,2010 tarafından Türkçeye çevrilmiş [A Taxonomy for learning, teaching and Assesing] kitabındaki ölçütlere ve bu alanda çalışan uzmanların çalışmaları göz önüne alınarak oluşturulmuş tablolara göre yapılmıştır. Elde edilen bulguların yüzde ve frekansları alınarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Bulgular neticesinde adı geçen öğretim programında; alt düzey bilişsel alan basamaklarında yer alan soruların fazla olduğu, üst düzey bilişsel alan basamaklarında yer alan soruların ise az olduğu tespit edilmiştir. 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (ASFBDK) ünite değerlendirme sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel basamağına göre değerlendirildiğinde toplam 192 sorudan 89' u hatırlama basamağına ait olup ayrıca bilgi boyutuna göre bakıldığında yine 192 sorudan 89'u olgusal bilgi basamağından oluşmaktadır. 5. Sınıf ünitelerini genel değerlendirdiğimizde soruların çoğunluğunun altbilişsel alan basamaklarına ait olduğu ve YBT' nin bilgi boyutuna göre baktığımızda soruların çoğunluğu olgusal bilgi basamağına ait olduğu görülmektedir.6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı ( ASFBDK) ünite değerlendirme sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel basamağına göre değerlendirildiğinde değerlendirildiğinde toplam 130 sorudan60' ı hatırlama basamağına ait olup ayrıca bilgi boyutuna göre bakıldığında yine 130 sorudan60'ı olgusal bilgi basamağından oluşmaktadır. 6. Sınıf ünitelerini genel değerlendirdiğimizde soruların çoğunluğunun alt bilişsel alan basamaklarına ait olduğu ve YBT'nin bilgi boyutuna göre baktığımızda soruların çoğunluğu olgusal bilgi basamağına ait olduğu görülmektedir. 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (YSFBDK) ünite değerlendirme sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel basamağına göre değerlendirildiğinde toplam 220 sorudan 85' u hatırlama basamağına ait olup ayrıca bilgi boyutuna göre bakıldığında yine 220 sorudan 85 adedi olgusal bilgi basamağından oluşmaktadır. 7. Sınıf ünitelerini genel değerlendirdiğimizde soruların çoğunluğunun alt bilişsel alan basamaklarına ait olduğu ve YBT' nin bilgi boyutuna göre baktığımızda soruların çoğunluğu olgusal bilgi basamağına ait olduğu görülmektedir.8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (SSFBDK) ünite değerlendirme sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilişsel basamağına göre değerlendirildiğinde toplam 306 sorudan 157'si hatırlama basamağına ait olup ayrıca bilgi boyutuna göre bakıldığında yine 306 sorudan 157'si olgusal bilgi basamağından oluşmaktadır. 8. Sınıf ünitelerini genel değerlendirdiğimizde soruların çoğunluğunun alt bilişsel alan basamaklarına ait olduğu ve YBT' nin bilgi boyutuna göre baktığımızda soruların çoğunluğu olgusal bilgi basamağına ait olduğu görülmektedir. İlköğretim 5, 6, 7 ve 8. Sınıf MEB ünite sonu değerlendirme sorularının YBT'nin üst bilişsel alan basamağına göre soru sayısının daha fazla sorulması gerektiği önerilebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri, Öğretim Programı, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi, Ünite Değerlendirme Soruları.