Acil cerrahi gerektiren abdominal onkolojik patolojiler

ÖZETBu çalışma; acil cerrahi girişim gerektiren abdominal onkolojik patolojilerin belirlenmesi,morbidite, komplikasyon ve mortaliteyi etkileyen risk faktörlerinin araştırılarak yaşamkalitesini artırılması ve en iyi sağ kalımı elde etmek için yapılması gereken uygun tedavişekillerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi.Çalışmamız, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Kliniğinde Ocak-1996 yıllarıile Temmuz-2006 yılları arasında acil cerrahi gerektiren, abdominal onkolojik patolojisi olan203 hastanın dosya ve ameliyat verilerinin retrospektif olarak incelenmesi ile yapıldı.Hastaların yaşı, cinsiyeti, preoperatif hematokrit ve albümin değerleri, acile başvurusebebi, tanı zamanı, cerrahi müdahale öncesi uygulanan konservatif, onkolojik ve cerrahitedaviler kayıtlarından araştırıldı. ASA ve Goldman skorları, yandaş hastalıkları kayıtedildi.Ameliyat esnasında hangi organda patoloji olduğu, çevre dokulara yayılım ve karaciğermetastazları, peritonit hali, yapılan ameliyatın tipi(palyatif, definitif) ameliyat kayıtlarındantesbit edildi. Postoperatif dönemde hastaların hastanede yatış süreleri, morbidite ve mortaliteile ilgili bilgileri ve histopatolojik tanıları derlendi ve hazırlanan formlara kayıt edildi. Eldeedilen veriler tek değişkenli ve çok değişkenli analizlerle istatistiksel olarak değerlendirildi.Çalışmada yer alan olguların 115'i(%56,7) erkek ve 88'i(%43.3) kadındı,yaş ortalaması48,9 ±17,22 idi. Abdominal onkolojik patolojilere bağlı gelişen ileus (%61), perforasyon(%30), kanama (%2.4) en sık görülen acil cerrahi endikasyonlardı. İleus kolorektalkanserlerde sık görülürken perforasyon mide kanserlerinde ön planda idi. Abdominalonkolojik patolojiler nedeni ile acil cerrahi uygulanan vakaların %97'sinde ileri evre(Evre3,4) tümörler mevcuttu. İki yüz üç hastanın 127'sine(%63) palyatif, 76'sına( %37) definitifcerrahi girişimler uygulandı. Genel komplikasyon oranı % 32 olarak bulundu ve olgularda ensık gelişen postoperatif komplikasyon yara yeri enfeksiyonu idi..Tek değişkenli analizlerde tümör yerleşim yeri, peritonit varlığı, yüksek ASA ve Goldmanskorları morbiditeye eşlik ederken, binary lojistik analizlerde sadece peritonit varlığı veyüksek ASA skoru istatistiksel olarak morbidite ile ilişkili bulunduGenel mortalite oranımız % 14,2'idi. Tek değişkenli analizlerde peritonit varlığı, yandaşhastalık, Hct düşüklüğü, komplikasyon varlığı ve yüksek ASA ve Goldman skorlarımortaliteye eşlik ederken, binary lojistik analizde Hct düşüklüğü ve yüksek ASA skoruistatistiksel olarak mortaliteye etkili bulundu.Ortalama hastanede yatış süresi 13.17±11.24 gün idi. Morbidite ve mortalite gelişenhastalarda hastanede kalış süresinin istatistiksel olarak daha uzun olduğu saptandı.Tanısal yöntem ve görüntülemelerdeki gelişmelere rağmen, abdominal onkolojikpatolojilere bağlı acil cerrahi gereksinimleri halen yüksek oranlardadır. Serimizde on yıllıksüreçte bu oran % 19 idi ve acil cerrahi gerektiren onkolojik patolojilerde morbidite vemortalite; ASA skoru yüksek hastalarda artmıştı. Peritonit varlığı ve Hct düşüklüğünün demorbidite ve moratlitede etkili olduğu saptandı. Bu nedenle onkolojik patolojilerin erkentanısı ve tedavisi yanında, onkolojik patolojilere bağlı meydana gelen ve acil cerrahigerektiren komplikasyonların da zamanında tanınması önemlidir. İleri ASA skorunun, Hctdüşüklüğünün ve peritonit varlığının morbidite ve mortaliteyi artırıcı etkilerinin bilinmesi vebu risk grubundaki hastalarda daha fazla özen ve destek tedavilerle en iyi sağ kalımı eldeetmek ve yaşam kalitesini artırmak mümkün olabilir.