Acil servis hemşirelerinin öz-şefkat düzeyleri ile bakım davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Sağlık hizmetlerinde hasta memnuniyetinin en önemli belirleyicisi hemşirelik bakımıdır. Hemşirelik bakımının temeli ise şefkatli olmaktan geçer. Ancak hemşirelerin kendilerine şefkat göstermeden başkalarına şefkatli davranış göstermeleri mümkün değildir. Öz-şefkat, hemşirelik bakımını etkileyen psikolojik değişkenlerle ilişkilidir ve bakımın kalitesini etkilemektedir. Bu çalışmada acil serviste çalışan hemşirelerin öz-şefkat düzeyleri ile bakım davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 344'ü kadın 125'i erkek olmak üzere 469 hemşire oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, hemşireler için Tanıtıcı Özellikler Formu, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu ve Bakım Davranışları Ölçeği-24 kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normallik testleri sonucunda iki gruplu karşılaştırmalarda Student t testi, 3 ve daha fazla gruplu karşılaştırmalarda Anova testi kullanılmıştır. Anlamlılık seviyesi olarak 0,005 kullanılmış olup, p<0,005 olması durumunda anlamlı farklılığın olduğu, p>0,005 olması durumunda anlamlı farklılığın olmadığı belirtilmiştir. Ölçeklerden elde edilen bulgulara göre hemşirelerin öz-şefkat puanları orta düzeyde, bakım davranışları toplam puanları ise yüksek düzeyde bulunmuş olup bakım davranışları düzeyinin en yüksek yordayıcısı bilgi beceri alt boyutu puan ortalaması olarak saptanmıştır. Hemşirelerin tanıtıcı özelliklerine göre öz-şefkatleri değerlendirildiğinde; kardeşe sahip olma durumu, sosyo-ekonomik durum, meslekte çalışma yılı, acil serviste çalışma yılı, kurumda çalışma şekli ve hemşire olmaktan memnun olma durumunun öz-şefkat düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Yine hemşirelerin tanıtıcı özelliklerine göre bakım davranışları değerlendirildiğinde; medeni durum, çocuk sahibi olma durumu, kardeş sahibi olma durumu, sosyo-ekonomik durum, meslekte çalışma yılı, acil serviste çalışma yılı, kurumda çalışma şekli, hemşire olmaktan memnun olma durumu ve son beş yılda hemşirelik / hemşirelik bakımı ile ilgili herhangi bir yayın okuma durumunun hemşirelerin bakım davranışlarını istatistiksel olarak anlamlı bir düzeyde etkilediği saptanmıştır. Bu araştırmada öz-şefkat düzeyi ile bakım davranışları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Araştırma sonuçları öz-şefkatin, hemşirelerin bakım davranışlarının ve bakım davranışları alt boyutlarının (güvence, bilgi ve beceriler, saygılı olma, bağlılık) önemli bir yordayıcısı olduğunu göstermektedir. Buna göre acil serviste çalışan hemşirelerin öz-şefkat düzeyleri arttıkça bakım davranışları da artmaktadır.