Acil servise başvuran sepsis hastalarında mpw, pdw ve trombosit değerlerinin prognoz ve mortalite üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Sepsis, bir çok sistemi tutan, özellikle hemodinamik değişikliklere yol açan, şok, organ fonksiyon bozukluğu ve organ yetmezliğine kadar giden öldürücü bir enfeksiyon hastalığıdır. Sepsis; acil servis, klinik ve yoğun bakım hastalarının en önemli morbidite ve mortalite nedenlerindendir. Destekleyici tedaviler ve etkili antibiyotiklere rağmen hastalarda %30-70 oranında ölüm ile sonuçlanmaktadır. Sepsis ,organların fonksiyon bozukluklarını tetikleyen ve tüm vücudun ,kan dolaşımı enfeksiyonuna verdiği iltihabi bir reaksiyon olup, sıklıkla öldürücü bir hastalıktır. Sepsis erişkin yaş grubunda önemli bir ölüm nedeni olarak ortaya çıkmakta olup, her yıl yüzlerce erişkin septik tablolar nedeniyle acil servislere başvurmaktadır. Dünyada yaklaşık 1 dakikada 14 kişi sepsis nedeniyle ölmektedir. Sepsis, hem bakteriler hem de mantarlar dahil olmak üzere, çeşitli enfeksiyon ajanlarına bağlı olarak ortaya çıkabilir. Enfeksiyonla savaşmak üzere harekete geçen bağışıklık sistemi, septik semptomlara sebep olan hasarı ortaya çıkarır. Nötrofil ve Trombositlerdeki aşırı derecede etkileşmenin yanı sıra mikrovasküler yapıdaki yaralanma, en sonunda organ yetmezliğine yol açar. Bu çalışmada 1 Ocak 2012 – 31 Aralık 2014 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servis birimine sepsis nedeniyle başvuran hastalar (yaş≥18) retrospektif olarak değerlendirilecektir. Olguların başvuru özellikleri, klinik özellikleri, yapılan tetkikleri (laboratuvar, görüntüleme ve kültür), konsültasyonları ve sonuçları, yatış ve mortaliteleri retrospektif olarak incelendi. Öncelikle acil poliklinik defteri taranarak sepsis nedeniyle başvuran hastaların isimleri ve acil servis poliklinik protokolleri çıkarıldı. Bu isim ve protokol numaraları kullanılarak arşivden acil servis hasta muayene kartları çıkarıldı ve önceden belirlenen kriterlere uygun hastalar çalışmaya dahil edildi. Hasta muayene kartlarından yaş, cinsiyet, başvuru şikâyet şekli (ateş, bulantı, halsizlik, mental durum değişikliği, nefes darlığı), hastaların özgeçmişinde kronik hastalık (diyabet, hipertansiyon, böbrek yetmezliği… vs.) varlığı, hastaların başvuru vitalleri (ateş, sistolik ve diyastolik tansiyon değerleri, nabız ve solunum sayıları), hastaların başvuru laboratuvar sonuçları (wbc, platelet, pdw, mpw, glukoz, ast, alt. vs.) hastaların akciğer görüntüleme sonuçları (normal, infiltratif) , hastaların yatış durumu, kültür sonuçları, yatış sonrası hastanede kalış süreleri ve mortalite durumları incelenerek her hasta için ayrı ayrı oluşturulan formlara not edildi. Çalışmaya 24 aylık dönemde toplam 2390 hasta alınmıştır. Çalışmamızda a) yaş<18 b)aktif GİS kanaması c)İdıyopatik tromsitopenik purpura, trombotik tombositopenik purpura ve esansiyel trombositoz tanısı olanlar, sonuç ve bilgilere ulaşılamayan hastalar çalışmamız dışı bırakıldı. Kriterleri sağlamayan hastalar dışlanınca 330 hasta ile çalışma tamamlandı. Çalışmaya alınan hastaların yaş, cinsiyet, başvuru şikâyeti, eşlik eden komorbid durum, acil servise başvuru sırasındaki belirti ve bulgula¬r (bulantı-kusma, ateş, mental durum değişikliği)ve laboratuvar inceleme sonuçları, yatış gün sayıları ve mortaliteleri değerlendi¬rildi. Sonuç olarak sağlık kuruluşlarına başvuran sepsis hastalarında hemen hepsinde ucuz ve kolay ulaşılabilir olan mpv, pdv ve trombosit sayısı mortaliteyi öngörmede kullanılabilir. Bu nedenle erken dönem bakılacak hemogramlarda mpv, pdv ve trombosit sayılarının mortalite ve prognoz açısından etkinliğini incelemek istedik. Anahtar Kelimeler: Sepsis, mpw, pdw, trombosit