Acil serviste girişimsel sedasyon ve analjezi uygulanan hastalarda sedasyon derinliğini ölçmede EEG monitörizasyonu (Bispectral Index TM) ile Ramsey Sedasyon Skalası'nın uyumluluğunun değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Girişimsel sedasyon ve analjezi (GSA), acil servislerde ağrılı işlemlerde sık tercih edilen bir uygulamadır. GSA uygulanan hastalarda sedasyon derinliği takip edilmelidir. Sedasyon derinliği klinik skalaların yanı sıra 'Bispectral Index' gibi digital EEG monitorizasyonu ile de yapılabilmektedir. Çalışmamızda birincil sonlanım noktası olarak acil serviste ekstremite kırık veya çıkığı nedeniyle GSA uygulanan hastalarda sedasyon derinliğini takip etmede EEG monitörizasyonu (Bispectral Index™) ile 'Ramsey Sedasyon Skalası'nın uyumluluğunu, ikincil sonlanım noktası olarak gelişebilecek komplikasyonları erken tanımada kullanılabilirliğini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Prospektif, analitik çalışmamıza, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisi'ne 01.12.2014-01.05.2015 tarihleri arasında başvuran ardışık 54 hasta alındı. Olguların sosyodemografik verileri, GSA öncesi, işlem başlangıcı (girişim başlama anı) ve sonrasında 5, 10, 15, 20. dakikalardaki vital bulguları, GKS, BIS ve RSS değerleri kayıt edildi. BIS ve RSS değerlerinin uyumluluğu değerlendirildi. Komplikasyon görülen ve görülmeyen olguların BIS değerleri karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 54 hastanın yaş ortalaması 57.4±15.7, kadın/erkek oranı 1.8 idi. En düşük ortalama BIS ölçümleri işlem başlangıcı (82.9±11.2) ve 5. dk'da (82.1±8.9) gelişti, sonrasında ise 10-15-20. dk'larda (85.1±9.8, 87.8±10.1 ve 91.8±7.8) olarak ölçüldü. Olguların bazal BIS ve RSS değerlerine bakıldığında aralarında anlamlı bir korelasyon yoktu (r:0.336, p:0.016). İşlem başlangıcı, 5.dk ve 15.dk BIS ve RSS değerleri arasında orta derecede negatif korelasyon saptanırken (r:-0.634, r:-0.637 ve r:-0,665) 10. ve 20.dk'larda ise iki değer arasında yüksek dereceli korelasyon saptandı (r:-0.748 ve r:-0.774) Tüm zaman dilimlerindeki BIS ve RSS değerlerinin ortalamaları karşılaştırıldığında ise aralarında yüksek derecede korelasyon saptandı (r:-0.989, p<0.001). Toplam 16 hastada (%29.6) komplikasyon gelişti. Hipoventilasyon/apne işlem başlangıcında iki hastada, 5.dk'da altı hastada ve 10.dk'da iki hastada gelişirken, hipotansiyon 10.dk'da ve 15.dk'da birer hastada gelişti. Komplikasyon görülen olgularda işlem başlangıcı esnasındaki BIS değerleri arasında istatistiksel anlamlı bir fark vardı (p:0.018). Tüm ölçüm zamanlarında da BIS değerlerinin daha düşük ölçüldüğü görüldü. Olgular BIS değerlerine göre <70 ve ≥70 olarak iki gruba ayrıldı. BIS değeri <70 olan grupta daha fazla komplikasyon görüldüğü bulundu (p:0.037). Sonuç: Acil serviste GSA yapılan hastalarda RSS ve BIS monitörizasyonu arasında yüksek derecede korelasyon saptandı. BIS monitörizasyonu, acil serviste GSA takibinde rutin kullanılan ve kişi bağımlı olan klinik skalalara alternatif objektif bir ölçüm skalası olarak güvenle kullanılabilir.