Afganistan'ın Tahar Özbek ağzı

Bu çalışmada, Afganistan'ın kuzey bölgesinde yer alan Tahar ili ve ilçelerinde yaşamakta olan Özbek Türklerinin ağzı incelenmektedir. Türkiye'de köy, ilçe, şehir ölçeğinde birçok örneği bulunan diyalektolojik çalışmalar, Tahar ilindeki Özbek Türkleri için henüz yapılmamıştı. Dolayısıyla bu çalışma, Tahar ilindeki Özbek Türkleri ağızlarının incelendiği ilk çalışma olma özelliği taşımaktadır. Çalışma, daha çok kaynak kişilerden derleme yoluyla elde edilen ses kaydı ile sınırlı sayıdaki yazılı kaynaklara dayanmaktadır. Çalışma; tezin konusu, amacı, önemi, kapsamı, sınırlılıkları, yöntem bilgisinin yer aldığı giriş, araştırma sahası hakkında genel bilgilerin verildiği birinci bölüm, ses bilgisinin kavramları ile Tahar ilindeki ağız özelliklerinin anlatıldığı ikinci bölüm ve Tahar ilindeki ağız özelliklerinin derleme metinlerinin yer aldığı üçüncü bölüm ile sonuç ve kaynakça kısmından oluşmaktadır. Bu çalışma, dilbilimi ve ilgili diğer alanlara veri sağlamasının yanı sıra, benzer tarzdaki tezlere ışık tutacak, Afganistan'daki diğer Türk toplulukları üzerine yapılacak araştırmalara katkı sağlayacak, karşılaştırmalı çalışmalara da yarar sağlayacaktır. Tahar ili, kentleşmenin getirdiği yozlaşma ve değişimlerden çok az etkilenmiş bir yer olduğu için bölgede konuşulan Özbek Türkçesi de özgün konuşma dili özelliğini etkili bir şekilde sürdürmektedir. Bu nedenle, çalışmamız alana katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Tahar Ağzı, Özbek Türkçesi, Güney Türkistan, Afganistan.