Ailelerin bakış açısı ile Tunceli ilindeki öğrencilerin TEOG başarılarını etkileyen faktörler

Eğitim; öğretmen, öğrenci ve veli üçgeninden oluşan oldukça büyük bir platformdur. Öğrencilerin akademik başarılarının altında yatan önemli bir etkende ebeveynlerin, çocuklarının eğitimlerine nasıl bir yaklaşım sergiledikleridir. Anne – babaların eğitim sürecini algılayışları, bu sürece katılımları, öğrenciye yönelik beklentileri, öğretmenle olan ilişkileri, sosyo-ekonomik durumları gibi pek çok durum, öğrencilerin akademik başarılarını olumlu veya olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, TEOG başarı sıralamasında, Türkiye birincisi olan Tunceli'de, ailelerin bakış açısı ile öğrencilerin TEOG başarılarını etkileyen değişkenlerin saptanması ve ebeveynlerin bu başarıya olan katkısının incelenmesidir. TEOG sınavını konu edinen araştırmanın evrenini, Tunceli illinde TEOG sınavına giren öğrencilerin, anne – babaları oluşturmaktadır. Bu kişiler, Tunceli'de devlet ortaokullarında ve özel ortaokulda okuyan ve 2016-2017 yılında TEOG sınavına girmiş öğrencilerin anne – babalarıdır. Araştırmada, TEOG sınavında, başarılı olmuş ve bir eğitim kurumuna yerleşmiş öğrencilerin ailelerine, 69 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Anketin içeriği, öğrenciler ile ilgili bazı kişisel bilgileri, onların TEOG başarılarına ilişkin bilgileri ve öğrencilerin TEOG başarılarını belirleyen değişkenleri ortaya çıkartmayı amaçlayan soruları kapsamaktadır. Bu çalışma, tarama modelinde yapılan niceliksel türde, betimsel bir araştırmadır. Tunceli son üç yıldır liselere yerleştirme için kullanılan Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sınavlarında Türkiye birincisi olmuş bir ildir. İl ayrıca, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK, 2016) İllerde Yaşam Endeksi Araştırması'na göre de eğitimde en başarılı ildir. Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sınavlarında, Türkiye'de önemli dereceler kazanan ve başarısı ile birçok kurum ve kişinin dikkatini üzerine çeken Tunceli'de yapılan bu araştırmanın bulguları şunlardır. Ebeveynlere göre, çocukların, akademik kariyerlerine nasıl yön verdikleri, hangi önlemleri, ne derecede aldıkları, rehber edindikleri davranış kalıpları, motivasyon ve kaygı düzeyleri ve ders çalışma alışkanlıklarına sahip olma düzeyleri onları TEOG'da, başarıya ve başarısızlığa götüren stratejilerdir. Aile boyutu ile demokratik bir anne baba tutumuna sahip olma, çocukların sosyal, kültürel ve psikolojik taleplerine cevap verme, akademik yaşantısını önemseme ve hayatlarında gerekli yardım ve düzenlemelerde bulunma gibi özellikler, öğrencilerin TEOG başarısını olumlu etkilemektedir. Ailelere göre, öğretmenlerin öğrencilere yönelik tutumu, sınıf yönetimi, ders anlatım tarzı, ilgisi, onları sınava ve derse motive etme beceresi de TEOG başarısını etkilemektedir. Benzer şekilde, ebeveynler için; okulun sahip olduğu fiziksel, sosyal ve kültürel imkânlar, okul yönetiminin öğrenciye yaklaşımı, idarenin sahip olduğu özellikler, etkili ve ulaşılabilir bir rehberlik servisine sahip olma durumu da çocuğun TEOG başarısında etkili bir başka değişkendir. Son olarak, öğretim programının içeriği, TEOG sınav sistemi ile örtüşüp örtüşmediği ve nasıl uygulandığı aynı şekilde çocuklarının TEOG başarılarında belirleyici değişkenlerden birisi olarak aileler tarafından dile getirilmiştir. Eğitim sisteminin önemli bir bileşeni olan ailelerin, çocuklarına ait TEOG başarılarının altında yatan nedenlere ilişkin görüşlerini merkeze alan bu araştırma, alan yazında önemli bir eksikliği gidermeye yönelik bir çalışmadır.