Akciğer kanseri olgularında C-reaktif protein yüksekliği kemoterapi kürünü ertelemek için dikkate alınmalı mı?

AMAÇ: Akciğer kanseri hastaları, morbidite ve mortalite nedeni olan enfeksiyonla sıklıkla karşı karşıya kalırlar. Bu hastalarda zaten var olan klinik, laboratuvar ve radyolojik bulgular nedeniyle yeni bir enfeksiyonun ayırt edilmesi zordur. C-reaktif protein (CRP) yüksekliği, enfeksiyon göstergesi olarak kabul edildiğinde, akciğer kanserli hastalarda kemoterapi kürlerinin aksamasına ve hastalığın kontrolünün bozulmasına yol açabilmektedir. Çünkü bu hastalarda CRP değeri genellikle yüksektir ve CRP'yi yükseltebilecek başka patolojiler de sıklıkla eşlik edebilmektedir. CRP yüksekliğinin kemoterapiye engel bir enfeksiyonu gösterip göstermediğinin kesin olarak bilinebilmesi, kemoterapi kürünün planlandığı zamanda yapılması veya ertelenmesi kararı için gereklidir. Bu çalışmada CRP yüksekliğinin hangi durumlarda kemoterapi uygulanmasına engel teşkil eden bir enfeksiyon bulgusu olarak kabul edileceği ya da edilmeyeceği araştırılmış ve enfeksiyonu öngörebilecek bir cut-off değer bulunması amaçlanmıştır. METOT: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nda, Mayıs 2018 ile Aralık 2019 tarihleri arasındaki akciğer kanserli, CRP değeri yüksek olan hastalar prospektif olarak çalışmaya alındı. Hastaların klinik özellikleri, laboratuvar ve radyolojik bulguları değerlendirildi. Takip eden hekiminin nihayi kararı ile hastalar enfeksiyöz ve non-enfeksiyöz olarak iki gruba ayrıldı. Her iki grup arasında klinik, laboratuvar ve radyolojik özellikler açısından karşılaştırma yapıldı. Enfeksiyonu öngörebilecek CRP cut-off değeri hesaplandı. BULGULAR: Çalışmadaki 180 hastanın 171'i (%95) erkek, 9'u (%5) kadındı, ortalama yaş 63.3±7.4 olarak saptandı. Hastaların CRP değeri, başvuru anında ortalama 4.5 mg/dL idi. Hekim kararı ile 23 hastada (%12.8) enfeksiyon olduğu kanaatine varıldı. Enfeksiyöz kabul edilen 23 hastanın ortalama başvuru CRP değeri 13.0 mg/dL, non-enfeksiyöz kabul edilen 157 hastanın ise 3.3 mg/dl olarak saptandı. Enfekte kabul edilen hastaların ortalama CRP değeri, enfekte kabul edilmeyen hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.0001). Prokalsitonin, lökosit sayısı, PNL/Lökosit oranı, sedimentasyon değerleri enfekte grupta daha yüksek bulundu. Enfekte kabul edilerek antibiyotik verilen 23 hastanın başvuru CRP ortalaması ve tedavi sonrası CRP ortalaması sırası ile 12.79 mg/dl, 5.4 mg/dl olarak saptandı. Aradaki 7.35 birimlik fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p<0.0001). Enfeksiyon düşünülerek antibiyoterapi verilen hastalarda tedavi sonrası CRP düzeyinde anlamlı düşüş saptandı. Enfeksiyon düşünülmeyerek kemoterapi verilen, sonrasında kontrol amaçlı başvuran hastaların genelinde herhangi bir enfeksiyon bulgusuna rastlanmadı. Tüm hastalarda ve özellikli gruplarda enfeksiyonu öngörebilecek cut-off değerleri belirlendi. Tüm hastalarda kemoterapi almayı engelleyecek enfeksiyonu öngörmede başvuru CRP düzeyi için cut-off değeri %91.3 sensitivite, %86.6 spesifite, %50 pozitif prediktif değer ve %98.6 negatif prediktif değer ile ≥6.74 mg/dl olarak saptandı (p<0.001). Tüm hastalarda kemoterapi almayı engelleyecek enfeksiyonu öngörmede bir önceki CRP düzeyine göre artış için cut-off değeri %73.6 sensitivite , %94.3 spesifite, %63.6 pozitif prediktif değer ve %96.4 negatif prediktif değer ile ≥4.04 mg/dl olarak saptandı (p<0.001). SONUÇ: Çalışmamızda kemoterapi kürü için başvuran ve CRP değeri yüksek bulunan hastalarda enfeksiyonu, CRP'yi yükseltebilecek diğer nedenlerden ayırtedebilen cut-off değerleri bulundu. Bulunan cut-off değerlerinin kullanımı ile CRP düzeyi yüksek olan non-enfeksiyöz hastaların enfekte gibi kabul edilerek kemoterapi kürünün gereksiz yere ertelenmesi önlenebilir.