Akciğer kanserinde doku ve serum VEGF, anjiopoietin-1 ve anjiopoietin-2 düzeylerinin değerlendirilmesi

Akciğer kanseri dünyadaki kansere bağlı ölümlerin en sık nedeni olup, yılda bir milyondan fazla kişi de ölüme yol açmaktadır. Solit tümörler 2-3 mm3 boyuttan sonra gerekli oksijen ve besin ihtiyacını diffüzyon ile karşılayamaz ve anjiogeneze ihtiyaç duyarlar. Tümörlerde çok sayıda anjiyogenik faktör yanı sıra anti-anjiyogenik faktör de salınmaktadır. Tümör anjiyogenezinde kritik rolü olan en önemli anjiyogenik sitokin VEGF proteinidir. Anjiopoietin-1, reseptörü TIE-2'ye bağlanır ve endotel hücreleri ile çevresindeki ekstrasellüler matriks arasındaki etkileşimi teşvik ederek damarları stabilize eder. Anjiopoietin-2 ise yarışmalı olarak TIE-2'ye bağlanır ve anjipoietin-1'in stabilize edici etkisini antagonize ederek damarlarda destabilizasyona yol açar, ancak bazı çalışmalarda Ang-2' nin etkilerinin doz-bağımlı ve değişken olabildiği belirtilmiştir.Bu çalışmanın amacı akciğer kanser hastalarının serumlarında ve tümörlü-normal eşlenik dokularında bazı anjiogenik ve antianjiogenik faktörlerin kantitatif olarak belirlenmesi; bu faktörlerin doku ve serum düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve klinikopatolojik parametreler ile karşılaştırılmasıdır.Çalışma grubunu 34 akciğer kanser hastası ve 32 sağlıklı gönüllü oluşturdu. Hastalardan operasyon öncesinde venöz kan, operasyon sırasında tümör ve eşlenik normal akciğer dokusu alındı. Kontrol grubu ve hastaların serumlarında ayrıca hastaların doku supernatanlarında VEGF, anjiopoietin-1 ve anjiopoietin-2 düzeyleri ELISA ile ölçüldü.Serum anjiopoietin-2 düzeyleri hasta serumlarında kontol grubuna göre anlamlı yüksek bulurken (p<0,001) serum VEGF ve anjiopoietin-1 düzeyleri açısından hasta ve kontrol grubu arasında fark bulunmadı. VEGF düzeyi tümör dokusunda, anjipoietin-1 ve anjiopoietin-2 düzeyleri ise normal dokuda anlamlı yüksek bulundu (p <0,001 ). Hastaların cinsiyet, yaş, tümör differansiyasyonu, histolojik tip, T (tümör), N (lenf nodu), tümör invazyonunu (perinöral, arterial, venöz ve lenfatik) içeren klinikopatolojik ölçütlere göre oluşturulan alt gruplarının serum ve doku VEGF, anjiopoietin-1 ve anjiopoietin-2 değerleri açısından yapılan karşılaştırmalarında: Serum VEGF düzeyi T3-T4 hasta grubunda T1-T2 hasta grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,042); bunun dışında serum VEGF, angiopoietin-1, angiopoietin-2'nin diğer klinikopatolojik parametrelerle anlamlı ilişkisi saptanamadı. Tümör dokusu anjiopoietin-1 düzeyi, orta- az differansiye tümörlerde iyi differansiye tümörlere göre ve 65 yaş üstü grupta, 65 yaş altı gruba göre anlamlı yüksek bulundu (sırasıyla p= 0,044; p= 0,038). Serum ve doku VEGF, anjiopoietin-1, anjiopoietin-2 düzeyleri arasındaki korelasyona bakıldığında akciğer kanserli hastaların serumlarında VEGF ve anjiopoietin-1 düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon bulundu (r= 0,446 p= 0,000). Normal eşlenik doku ile serum parametreleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, normal doku anjiopoietin-2 ile serum VEGF değerleri arasında negatif yönde anlamlı korelasyon izlenirken (r =-0,400 p= 0,019) normal doku anjiopoietin-2 ile serum anjiopoietin-2 değerleri arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı (r= 0,397 p= 0,020).Sonuç olarak bizim verilerimiz VEGF, anjiopoietin-1 ve 2'nin akciğer kanser sürecine dahil olduğunu açıkca göstermiştir. Akciğer kanserinde normal akciğer dokusunda anjiopoietin-2 düzeylerinin kantitatif olarak arttığını ve serum değerleri ile korelasyonunu ilk kez gösterdik. Bu bulgumuzun hastaların izlenmesi ve değerlendirilmesine, ayrıca tedavi statejilerinin belirlenmesine ışık tutacağı düşüncesindeyiz.