Akdeniz üniversitesi acil servis COVID-19 biriminde COVID-19 PCR testi pozitif saptanan hastaların aşılanma durumlarının hastane yatış ve ölüm üzerine etkisi

Giriş: Koronavirüs, 2019 yılında saptanan ve sonrasında dünya genelinde etkisini göstererek bir pandemi meydana getiren, viral bir etkenin meydana getirdiği solunum yolu enfeksiyonudur. Sağlık bakanlığı tarafından ülkemizdeki salgının kontrolü için planlamalar gerçekleştirilmiş, maske, kısıtlamalar ve aşı protokolleri ile hastalık kontrol altına alınmaya çalışılmıştır. Bu süreç içerisinde, acil durumların ve ilk başvurunun gerçekleştiği en önemli yer acil servisler olmuştur. Hastalarda meydana gelen akut semptomların giderilmesi için acil servisler aktif olarak çalışmıştır. Bu çalışmada, acil servise başvuran COVİD-19 olduğu PCR testi ile tanımlanmış hastalarda aşılanma durumu ve aşılanmanın hastaların sonlanımı üzerine etkisi incelendi. Materyal ve Metot: Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisinde 1 Haziran 2021 ile 31 Agustos 2021 tarihleri arasında başvuran COVİD- 19 tanısı PCR testi ile onaylanmış 18 yaşının üzerinde hastalar üzerinde gerçekleşti. Bu süreçte başvuran hastaların demografik verileri, komorbit hastalıkları, hastane yatış durumları ve mortaliteleri ile aşı öyküleri kayıt altına alınarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza 2963 hasta dahil edildi, 1504(%50,76)'sını kadınlar oluşturmaktaydı, hastaların yaş ortalaması 38,08±15,26 olarak saptandı. En sık saptanan ek hastalık %13,84 oranla hipertansiyon olarak gözlendi. Hastaların %90,62'si acil servisten taburcu edilirken, ilk 1 aylık mortalite %2,23, ilk 6 aylık mortalite %2,93 olarak saptandı. Hastaların %51,77'si aşısız olarak tespit edildi. Hastaların yaşları arttıkça mortalitenin 1 ve 6 aylık süreçte anlamlı şekilde arttığı gözlendi (p<0,0001). Ek hastalıklar ile hastaların 1 aylık ve 6 aylık mortaliteleri arasında anlamlı bir ilişki saptandı. Tam doz aşılanmış hastalara göre, aşısız hastaların hastane yatış oranı 1,51 kat, 1 aylık mortaliteleri 2,71 ve 6 aylık mortaliteyi 2,73 kat arttırdığı saptandı. 2 veya daha fazla dozda aşılı olan hastaların, aşısız veya 1 aşılı hastalarda 1 aylık 46 mortalite 0,167 kat, 6 aylık mortalite 0,17 kat ve hastane yatış gerekliliği 0,33 kat olarak saptandı. Aşı türleri arasındaki karşılaştırmada, tam doz Sinovac olan hastaların tam doz Biontech uygulanan hastalara göre 1 aylık mortaliteleri 1,7 kat, 6 aylık mortaliteleri 2,16 kat ve hastanede takip gereksinimi 3,59 kat artmış saptandı. Sonuçlar: Hastalara uygulanan mRNA aşısı ve inaktif aşılar literatürde de gösterildiği gibi mortalite üzerine 1 ve 6 aylık dönemde koruma sağlamakta ve hastane takibi gereksinimini azaltmaktadır. mRNA aşısı uygulanan hastaların ise inaktif aşı uygulanan hastalara göre daha etkin korunduğu gözlenmektedir. Anahtar Kelimeler: COVİD-19, Acil Servis, Aşı