Akışkan toplum ve gençlerin dinsel yönelimleri üzerine bir araştırma

Bu araştırmanın konusunu, akışkan toplumda dinsel tezahürler veya yönelimler oluşturmaktadır. Akışkan toplum kavramsallaştırması Zygmunt Bauman'a aittir. Bauman sosyolojisinde "akışkanlık" merkezi düzeyde bir işleve sahiptir. Akışkanlık yaklaşımına göre toplumdaki tüm katı gerçeklikler, sıvı hale geçmek üzere bir devinim içerisindedir. Bu kapsamda her şeyin sıvılaştığı veya katı ve sabit olmaktan çıktığı bir toplumda dinin nasıl bir forma büründüğünü ortaya koymak son derece önem arz etmektedir. Bu kapsamda sabit inanç gerçekliklerini barındıran dinsel yönelimin, dini kimliğin ve din hayatının akışkan toplumda nasıl şekillendiğini ve akışa geçtiğini incelemek araştırmanın odaklandığı temel konuyu oluşturmaktadır. Bu tezin amacını, akışkan toplumunun yapısını/niteliklerini ve akışkan toplumda dinsel yönelimlerin nasıllığını ortaya koymaktır. Bu çalışma, literatür taramasına dayalı gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasında yaşadığımız dünyayı anlamlandırabilmek ve bu yenidünyada dinin konumunu anlamak için akışkan toplum ve din ilişkisi ele alınmıştır. Bu tez çalışmasında akışkan toplumda dinsel ilgi ve yönelim değişerek yeni şekiller alabileceği ileri sürülmüştür. Diğer bir ifade ile akışkan toplumda gençlerin din ile ilişkilerinde radikal değişmeler meydana gelmiştir. Akışkan toplumun dini değer ve kurumları da aşındırması sonucunda toplumdaki istikrarlı ve stabil dinsel yapıların çözülmelerle karşı karşıya gelmesi, dinsel ilgi ve yönelimin azalmasına neden olabilmektedir. Günümüz akışkan toplumunda gençler kalıcı ve uzun süreli ilişkiler, inanç formları ve bağlılıkları sürdürmek yerine sürekli değişkenlik arz eden bir eğilim sergileme olasılıkları artabilmektedir. Bu da dinin uzun süreli varlığı için ciddi bir tehdit oluşturacağı şeklinde düşünülmesine yol açabilmektedir. Sosyal kültürel kurallar ve dini değerlerin belirsizleşmesi, varoluşu ve gündelik hayatı anlamsızlaştıracağı ve bunun da yer yer kimlik krizlerine yol açabileceği bir gerçektir. Ancak akışkanlık özelliği nedeniyle dinsel sabitelerin kayganlaşması ve genel geçer dinsel hakikatlerin uçucu bir nitelik kazanması dinsel formları geçersiz kılmasının yanı sıra insanların genel geçer, stabil hakikat ve anlam arayışlarına olan eğilimi de tetikleyeceği bir gerçektir. Bu anlamda akışkan toplumda oluşan kimlik krizleri dine olan ilgiyi arttırabileceği gibi dinsellikten kaçışı da hızlandırabilmektedir. Bu, akışkan toplumun problemli hale getirdiği yapıların niteliği ve dinin, akışkan gelişmelerden ne düzeyde etkilendiği ve akışkan toplumun yarattığı sorunlara karşı dinin ne düzeyde yanıt verdiği ve oluşturduğu cazip tercihlere göre değişecektir. Anahtar kelimeler: Akışkan Toplum, Din, Genç, Dini Yönelim