Akut iskemik inmede insülin direnci, koagülasyon parametreleri arası ilişki ve kliniğe yansımaları

İnsülin direnci; eksojen ve endojen insülinin etkilerine biyolojik yanıtın bozukluğu anlamına gelmekte ve tip 2 diyabet fizyopatolojisinde sebeplerden biri olarak yer almaktadır. Epidemiyolojik çalışmalarda insülin rezistansının artmış inme riski ile ilişkisi bildirilmiştir. Literatürde insülin resistansının, von willebrand faktör (vWF), fibrinojen, faktör VII, faktör VIII, faktör IX, faktör XII üzerinden hiperkoagülabiliteye neden olduğuna dair çalışmalar mevcuttur. Bu hiperkoagülasyona savunma mekanizması olarak da protein C ve protein S artışı bildirilmiştir. Günümüzde akut iskemik inmede hipergliseminin prognoza olumsuz etkileri çalışılmış olmakla birlikte insulin direncin inme akut döneminde varlığı ve kliniğe etkileri çalışılmamıştır. Nöroloji uzmanlık tezi olarak yapılan bu çalışmada amacımız insulin rezistansını akut iskemik inme seyrinde koagülasyon parametreleri üzerinden inme şiddeti üzerine olası etkilerini araştırmaktır. Çalışmaya diyabeti olmayan 40 serebral iskemik inme hastası, akut döneminin 24 saati içinde alındı. Hastaların akut inme şiddeti National Institute of Health strok skalası (NIHSS) ve Kanada strok skalaları (KSS) kullanılarak değerlendirildi. Hastaların inme risk faktörleri (cinsiyet, yaş, hipertansiyon, kardiyak aritmi, kardiyak yetmezlik) açısından değerlendirilmek üzere kaydı yapıldı ve vücut kitle indeksleri hesaplandı. Hastalardan insulin rdirencini belirlemek amacıyla açlık kan şekeri, açlık insulin düzeyi çalışılarak HOMA hesaplandı. İnsülin direnci olan (HOMA>2.7) ve olmayan, benzer iskemik inme risk faktörleri mevcut iki grup olması hedeflendi. Eş zamanlı fibrinojen, Antitrombin III, protein C, protein S, aktive protein C rezistansı, von Willebrand faktör çalışıldı. İnsulin direnci olan ve olmayan akut iskemik inmeli hastalarda koagülasyon parametreleri üzerinden faklılık olup olmadığı ve bunun iskemik inme şiddetini gösteren NIHSS ve KSS değerleri ile korelasyonunun incelenmesi değerlendirildi. Bulgularımız insulin direnci olan akut iskemik inmeli hastalarda protein C, protein S düzeylerinin daha yüksek olduğu yönündeydi. Bulduğumuz HOMA ile protein C arasındaki orta derecede anlamlı negatif korelasyona karşılık , HOMA inme şiddeti üzerine anlamlı etki göstermemekteydi. İnme şiddeti ile insülin direnci arasında da anlamlı ilişki bulamasak da düşük protein S düzeyi inme şiddetini olumsuz etkilemekteydi. Sonuç olarak akut iskemik inmede insülin direnci olan hastalarda tromboza eğilim olabileceğini destekleyen veriler elde ettik. Bu tablonun klinik şiddet üzerine etkisini açıklamaya dair daha geniş serili çalışmalara ihtiyaç vardır.