Anne babaların ve okul öncesi grubu çocuklarının çevre bilincine sahip olma durumlarının değerlendirilmesi

Çevre bilinci, içinde doğduğumuz dünyayı bulduğumuz gibi bırakmak için kazanmak zorunda olduğumuz bir davranıştır. Tükettiğinden fazla üretmeyi amaçlayan ekonomik sistemler çevre korumaya önem vermemektedir. Hızla değişen globalleşen bir dünyayı yeterince koruyamazsak gidilecek başka bir dünya henüz bulunamamıştır. Tüm canlıların yaşamlarını sürdürebilmelerinde elverişli çevre şartları çok önemlidir. Ancak insanoğlu, içinde bulunduğu ve parçası olduğu çevrenin doğal kaynaklarını bilinçsizce kullanmaktadır. Küresel boyutta ortaya çıkan çevre sorunları gezegenimizin geleceğini tehdit etmektedir. İnsanların çevre sorunları konusunda bilinçlendirilmeleri gerekmektedir. İnsanların çevre konusunda bilinçlendirilmesine mümkün olduğunca erken başlanmalıdır. Ancak çocuğunu çevre konusunda bilinçlendirecek anne ve babanın da çevre konusunda yeterince bilinçlenmiş, çevre korumacı tutumu kazanmış olması önemlidir. Çevreyi koruyan anne babalar çocuklarına bu davranışı uygulayarak öğretecektir. Bu tezin amacı okul öncesi eğitimi alan okul öncesi öğrencileri ve onların anne ve babalarının çevre bilincine sahip olma durumlarını değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda tezde "anne babaların çevre bilincine sahip olma durumlarına ilişkin görüşleri nelerdir?", "anne babaların çocuklarının çevre bilincine sahip olma durumlarına ilişkin görüşleri nelerdir?" ve "anne babaların yaş, cinsiyet, gelir, eğitim düzeyi, çocuk sayısı, kendilerinin ve çocuklarının çevre bilinci kazanma durumlarını ne düzeyde etkilemektedir?" sorularına yanıt aranmıştır. Araştırma nicel araştırma modellerinden tarama modeline uygun olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Bartın İlinde bağımsız anaokullarında eğitim gören çocuklar ile anne ve babaları oluşturmaktadır. Örneklem grubunu Bartın Mustafa Aydede Anaokulunda (BMAA) eğitim gören öğrencilerin velileri oluşturmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu ile toplanmıştır. Anket formu üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde anne ve babaların demografik bilgilerini öğrenmeye yönelik 7 soru yer almaktadır. İkinci bölümde 28 maddeden oluşan "Okul Öncesi Öğrencilerinin Çevre Bilinci Anketi (OÖÖÇBA)" yer almaktadır. Üçüncü bölümde OÖÖÇBA'dan uyarlanarak hazırlanan "Velilerin Çevre Bilinci Ölçeği (VÇBÖ)" yer almaktadır. Anketler literatür taraması ve 2 okul öncesi öğretmeni, fen bilgisi, ölçme ve değerlendirme ile yaşam boyu öğrenme alanında uzman akademisyenlerin görüşü alınarak geliştirilmiştir. Okul öncesi öğrencilerinin çevre bilincine ilişkin durumları anne-babaların görüşlerine göre değerlendirilmiştir. Bu nedenle anne-babalardan önce kendilerini daha sonra çocuklarını değerlendirmeleri istenerek anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle BMAA'nda çocuğu eğitim gören 90 veliye doldurtulmuştur. Anketlerle elde edilen veriler SPSS 20.0 istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ölçeklerin güvenilirliği Cronbach Alfa (α) istatistiği ile ölçülmüş ve OÖÖÇBA'nın Cronbach Alfa (α) istatistiği 0,942, VÇBÖ'nün Cronbach Alfa (α) istatistiği 0,866 olarak tespit edilmiştir. Bu durumda ölçeklerin güvenilirlikleri yüksektir. Demografik bilgiler yüzde ve frekans yöntemi ile hipotez testleri İndependent T-testi ve One-Way Anova testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda araştırmaya katılan velilerin ve okul öncesi öğrencilerinin çevre bilinç düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Anne babalar yaşam boyu öğrenme içerisinde çevre eğitimine önem vermektedirler. Anne babaların ve çocuklarının demografik değişkenler ile çevre bilinçleri düzeyleri arasında istatistiki olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir. Çevre eğitiminin her yaş ve her eğitim kademesine göre çeşitlendirilmesi toplumsal çevre bilincinin arttırılması açısından gereklidir. Özellikle okul öncesi dönemde kazandırılan çevre bilinci ileri ki yıllarda da çevreye karşı olumlu tutum geliştirmek açısından önemlidir.