Antalya'da lösemi, lenfoma ve primer santral sinir sistemi tümörü tanısı alan çocukların yaşadıkları konutlardaki elektromanyetik alan düzeyi ile bu kanserlerin ilişkisi

Bu araştırmada, lösemi, lenfoma ve primer santral sinir sistemi tümörü tanısı alan, Antalya il merkezinde yaşayan çocukların, yaşadıkları konutlarda elektromanyetik alan düzeylerinin belirlenmesi, lösemi, lenfoma ve primer santral sinir sistemi tümörü ile elektromanyetik alan ve diğer değişkenler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, olgu-kontrol araştırması olarak planlanmıştır. Antalya'daki iki hastanede, 2012-2014 yılları arasında lösemi, lenfoma ve primer santral sinir sistemi tümörü (SSS) tanısı alan 18 yaş ve altı, 48'i lösemi, 14'ü lenfoma, 10'u SSS tümörü olan toplam 72 çocuk olgu grubunu oluşturmuştur. Kontrol grubu ise; toplum tabanlı seçilmiştir. Bu seçimde basit rasgele tekniği kullanılmıştır. Kontrol grubu için yaş ve cinsiyet dağılımı olgu grubuyla uyumlu, bilinen onkolojik bir hastalığı olmayan 144 çocuk çalışmaya alınmıştır. Araştırma verileri, anket formu ve elektromanyetik alan ölçüm cihazı kullanılarak toplanmıştır. Ankette katılımcıların sosyodemografik özellikleri, doğum, büyüme ve aile öyküsü sorgulanmıştır. Çocukların yaşadıkları konutlarda anlık elektromanyetik alan ölçümler yapılmıştır. SPSS 18.0 paket programı kullanılmıştır. Analizlerde Ki-kare testi, student's t-testi, One-Way ANOVA ve lojistik regresyon kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan bağımlı değişkenler; kanser (lösemi, lenfoma ve SSS tümörü), lösemi, lenfoma ve SSS tümörü varlığıdır. Bu çalışmaya göre kanser olma riski, anne eğitimi ilkokul ve altında olanlarda 4,30 kat, annesi gebeliğinde sigaraya içen ve /veya sigara dumanına maruz kalanlarda 3,75 kat, annesi gebeliğinde vitamin ve /veya demir almayanlarda 5,11 kat, ailede kanser öyküsü olan çocuklarda 5,85 kat daha fazladır. Bu çalışmaya göre lösemi olma riski, aile geliri giderinden az olanlarda 2,59 kat, annesi gebeliğinde vitamin ve /veya demir almayanlarda 4,86 kat, ailede kanser öyküsü olan çocuklarda 8,75 kat daha fazladır. Bu çalışmaya göre lenfoma olma riski, ilk çocuk olanlarda 4,00 kat, anne eğitimi ilkokul ve altında olanlarda 36,00 kat, baba eğitimi ilkokul ve altında olanlarda 8,00 kat, annesi gebeliğinde vitamin ve /veya demir almayanlarda 12,67 kat, ailede kanser öyküsü olanlarda 6,00 kat daha fazladır. Bu çalışmaya göre SSS tümörü olma riski, anne eğitimi ilkokul ve altında olanlarda 21,00 kat, annesi gebeliğinde vitamin ve /veya demir almayanlarda 7,43 kat daha fazladır. Çocukların yaşadıkları konutlarda ölçülen elektromanyetik alan değerleri karşılaştırıldığında; tüm olgular içinde kanseri nüks edenlerde ortalama elektromanyetik alan değerleri 0,098 ± 0,108 µT iken, kontrol grubunda 0,062 ± 0,035 µT'dir (p<0,05). Kanseri nüks edenlerin yaşadıkları konutlarda ELF bandından (50 Hz) kaynaklanan ortalama elektromanyetik alan (EMA) değerleri kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur. SSS tümörü olanların yaşadıkları evlerde ölçülen manyetik alan değerleri (0,112 ± 0,072 µT), hem kontrol grubuna (0,062 ± 0,035 µT), hem lösemilere (0,066 ± 0,065 µT), hem de lenfomalara (0,062 ± 0,032 µT) göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). SSS tümörü olma olasılığı, tüm evde ölçülen ELF bandından kaynaklanan ortalama EMA değerleri 0,1µT ve üzerinde olanlarda, 0,1µT altında olanlara göre 19 kat daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak bu çalışma SSS tümörleri ile ELF bandından kaynaklanan EMA düzeyleri arasındaki ilişkiyi göstermiştir. Ancak olgu sayısının az olması nedeniyle aynı ilişki lösemi ve lenfoma ile gösterilememiştir. Daha sonraki çalışmalar açısından; bu ilişkinin gösterilebilmesi için daha fazla olgu sayısıyla çalışma yapılması gerekmektedir.