Arpa genotiplerinde (Hordeum vulgare L.) verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu araştırma CIMMYT tarafından geliştirilen bazı arpa hatları ve tescilli arpa çeşitlerinin verim ve verim unsurları yönünden performaslarını belirlenmesi amacıyla Diyarbakır ekolojik koşullarında, tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre arpa hat ve çeşitleri arasında çiçeklenme gün sayısı, başaklanma gün sayısı, başaklanma dönemi SPAD değeri, başaklanma dönemi LAI değeri, bitki boyu, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, tane verimi, bin tane ağırlığı ve protein içeriği bakımından istatistiki olarak önemli (P≤0.01) farklılıklar görülürken, çiçeklenme dönemi ve başaklanma dönemi NDVI değeri bakımından farklılık görülmemiştir. İncelenen arpa materyalleri arasında Şahin-91 çeşidi çiçeklenme gün sayısı (151 gün) ve başaklanma gün sayısı (146 gün) yönünden en geççi çeşit olurken, Mutant hat-1 olarak kodlanan hat en erkenci bulunmuştur. En yüksek başaklanma dönemi SPAD değeri TBT16-15 hattında (51.80), başaklanma dönemi LAI değeri ise Önder çeşidinde (6.33) tespit edilmiştir. Çiçeklenme döneminde NDVI değeri 0.64-0.72, başaklanma dönemi NDVI değeri ise 0.72-0.78 olarak ölçülmüştür. Bitki boyu yönünden Keçiburcu çeşidi (110.78 cm), başak uzunluğu yönünden Sur-93 çeşidi (8.63 cm), başakta tane sayısı yönünden Altıkat çeşidi (42.90), başakta tane ağırlığı yönünden DZ7-08 hattı (1.60 g) ve Hevsel çeşidi (1.61 g), tane verimi yönünden Kendal çeşidi (564.33 kg/da), bin tane ağırlığı yönünden Mutant hat-1 hattı (43.22 g) ve protein içeriği yönünden Şahin-91 çeşidi (%13.06) en üstün performaslar göstermiştir. Sonuç olarak araştırmada yer alan hatlardan incelenen özellikler açısından yüksek performans gösteren hatlar seçilerek ıslah çalışmalarında kullanılmak üzere bir sonraki kademeye aktarılacaktır.