Aşı olgularında demografik veriler ve yoğun bakım bulgularının incelenmesi

Amaç: Ası genellikle suisid amaçlı yapılan yöntemlerden biri olup en ölümcül intihar girişimlerinden biridir. Vücudun ani düşüş ve sallanmasına, boyun basısına bağlı olarak serebral yaralanmalar, boyun yapılarına ait yaralanmalar, damar yaralanmaları, solunum yetmezliği ve akciğer komplikasyonları görülebilir. Ası yoğun bakım tedavisi gerektiren bir durumdur. Bu çalışmada Ocak 2006-Aralık 2012 tarihlerinde hastanemizde ası nedeniyle yoğun bakımda takip edilen hastaların demografik, klinik, labaratuar, yoğun bakım verileri incelenerek mortalite ve sağ kalım üzerine etkileri retrospektif olarak çalışıldı. Materyal ve Metod: Çalışmaya ocak 2006-aralık 2012 tarihlerinde ası nedeniyle DÜTF yoğun bakımlarında takip edilen hastalar dahil edildi. Çalışmaya alınan 43 hastanın epikriz dosyalarından demografik verileri, olguların ilk başvuru anındaki fizik muayene bulguları (glaskow koma skalası, ışık refleksi, babinski refleksi, ortalama arteryal tansiyon, solunum sayısı, oksijen saturasyonu), kan gazı, tam kan, biyokimyasal değerler kaydedildi. Boyun asısına bağlı olarak gelişen komplikasyonlar (beyin ödemi, beyin kanaması, laringeal ödem, servikal vertebra fraktürü/dislokasyonu, pulmoner ödem, pnömotoraks) kaydedildi. Olguların yoğun bakim takiplerinde entübasyon gereksinimi, entübasyon süresi, yoğun bakım süresi, beyin koruyucu tedavi, akciğer komplikasyonları, akciğer dışı komplikasyonlar incelenerek bu bulguların mortalite ve sağ kalım ilişkisi incelendi. Çalışmanın istatistikleri Ki-kare, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon testi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmada incelenilen 43 hastanın 28?i(%65) erkek, 15?i(%35) kadın olarak bulundu. Olguların yaş ortalaması 21,4±6,8 olarak bulundu. Tahmini ası süresi ortalama 25±12dk tespit edildi. GKS ortalama 6±2,9 olarak değerlendirildi. Hastaların %70 GKS?7 olarak bulundu. Yoğun bakımda takip edilen 43 hastadan 38(%88) hasta entübe edildi. Hastaların ortalama yoğun bakımda kalış süresi 8,3±19 gün olarak tespit edildi. Hastaların kraniyal görüntülemesinde 12 hastada(%27,6) beyin ödemi veya kanama görüldü. Hastalardan 6(%14) servikal vertebra fraktürü/dislokasyonu tespit edildi.. Hastalardan 7?inde(%16,3) yoğun bakıma alınmadan önce kardiyak arrest gelişimi nedeniyle kardiyopulmoner resusitasyon uygulandı. Boyunda oluşan komplikasyonlar; larinks yaralanması 8(%18,5) hastada, trakea yaralanması 3(%7) hastada görüldü. 3 hastada pnömotoraks görülmüştür. 26 (%60) hastada laringeal ödem bulundu. Olguların geliş GKS düşüklüğü, ası süresi, ışık refleksi, babinski refleksi, ortalama tansiyon değeri, saturasyon düzeyi, solunum sayısı ile mortalite arasında anlamlı ilişki bulundu. Olguların labaratuar değerlerinden kan gazında pH, HCO3, sO2 ile mortalite arasında anlamlı ilişki saptandı. Biyokimyasal parametrelerden üre, kreatinin, AST,ALT, K, Ca değerleri ile mortalite arasında anlamlı ilişki bulundu. Yoğun bakımda takip edilen olguların entübasyon varlığı, entübasyon süresi, yoğun bakım süresi, beyin ödemi/kanaması, akciğer dışı komplikasyon, elektrolit düzensizliği olanlar ile mortalite arasında anlamlı ilişki bulundu. Sonuç: Ası mortalitesi yüksek bir tablo olup ası süresi, GKS, asidoz varlığı, serebral komplikasyonlar mortalite için prognostik faktörlerdir. Ası olgularının erken fark edilmesi, solunum yolunun rahatlatılması, asidozun düzeltilmesi, dikkatli sıvı elektrolit tedavisi ile mortalitenin azaltılabileceğini düşünüyoruz.