Astımlı hastaların ailelerindeki siberkondri düzeyleri ve etkileyen faktörler

Giriş: Astım çocukluk çağında en sık görülen kronik hastalıklardan biridir. Siberkondri terimi ise artan sıkıntı veya kaygı ile ilişkili aşırı çevrimiçi sağlık araştırmalarını vurgulamaktadır. Bu çalışmada, astımlı çocukların ailelerindeki siberkondri düzeyi ile bu düzeyi etkileyen faktörler incelendi. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda hastanemiz 'Çocuk Alerji ve İmmünoloji Polikliniği'nde 14.04.2022-01.01.2023 tarihleri arasında astım tanısı ile takipli olan, yaşları 1-18 yaş arasında değişmekte olan 60 astım hastası ve ebeveyni dahil edildi. Ayrıca 60 kronik sağlıklı çocukların ebeveynleri kontrol grubu olarak belirlendi. Her iki grubun ebeveynlerinin siberkondri düzeyleri ölçüldü ve karşılaştırıldı. Bulgular: Astım grubunun median yaşı yedi idi. Hastaların %46,6'sı erkekti. Anketi dolduran ebeveynlerin hasta ve kontrol grubunda yaş ortalaması sırasıyla 35,8±6,05 ve 35±6,1 idi. Anne ve baba eğitim düzeyi, aylık kazanç, aile tipi gibi sosyodemografik faktörler açısından gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Hasta grubun katılımcılarının siberkondri şiddet ölçeği puanına ilişkin ortalama puanının, kontrol grubu katılımcılarının siberkondri şiddet ölçeği puanına göre istatiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha yüksek olduğu saptandı (p=0,02). Siberkondri şiddeti ile haftalık internete girme sıklığı arasında düşük-orta derecede anlamlı ilişki saptandı (p=0,009, r=0,35). Ayrıca anne eğitim seviyesi arasında düşük derecede (p=0,02, r=0,21), baba eğitim seviyesi arasında düşük derecede (p=0,04, r=0,19) pozitif anlamlı ilişki saptandı. Kronik hastalığa sahip babaların siberkondri şiddetinin, kronik hastalığı olmayanlara göre daha yüksek olduğu saptandı (p=0,05). Hasta grubunda siberkondri düzeyini etkileyebilecek diğer faktörler değerlendirildiğinde hekim önerisi dışında tıbbi tetkik yaptırmak isteyen grupta siberkondri şiddeti daha fazla saptandı (p=0,005). SONUÇ: Siberkondri şiddeti yüksek olan ebeveynler çocuklarının hastalıklarının tanı ve tedavisi sürecinde daha fazla sıkıntı yaşamaktadırlar. Ebeveynlerin siberkondri şiddetleri zamanında değerlendirilip belirlenebilirse gerekli psikososyal destek ile kaygı düzeyleri azaltılabilir. Böylelikle hekime olan güven ve tedavi sürecine uyum arttırılabilir. Bu nedenle özellikle kronik hastalığı olan, tedavi süresi uzun olan çocukların aileleri için uygulanabilecek bir ölçekle ailelerin siberkondri düzeyleri belirlenip gerekli psikososyal destek sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Astım, çocuk, internet, siberkondri, ebeveyn