Atlarda rhodococcus equi' nin tespiti ve genotiplendirilmesi

Bir toprak saprofiti olan Rhodococcus equi‟den kaynaklanan pnömoniler; dünya genelinde özellikle taylar için mortalite oranının yüksek olması, tedavi, korunma ve kontrol metotlarının yetersizliği ve buna bağlı olarak ekonomik düzeyde ciddi kayıplara yol açması sebebi ile baş edilmesi gereken önemli enfeksiyonlar arasındadır. Çalışmamızda yarış atı yetiştiriciliğinin yaygın olarak yapıldığı Malatya, Şanlıurfa, Bursa, Eskişehir ve İzmit şehirlerinde bulunan kurumsal işletmelere bağlı haralarda ve özel çiftliklerdeki taylardan alınan nazal ve fekal svaplar ile bu çiftliklerden toplanan toprak ve su örnekleri kullanıldı. Örneklerde R.equi‟nin varlığının bakteriyolojik ve moleküler yöntemlerle araştırılması ve hastalığın muhtemel risk faktörlerinin belirlenmesinin yanı sıra, elde edilen izolatlar arasındaki genetik ilişkinin Pulsed Field Gel Electrophoresis (PFGE) yöntemiyle ortaya konması ve izolatların çeşitli antibiyotiklere (ampisilin, vankomisin, eritromisin, rifampisin, klaritromisin, tetrasiklin, streptomisin ve gentamisin) duyarlılıklarının belirlenmesi amaçlandı. Yapılan bakteriyolojik ve moleküler analizler neticesinde nazal svap örneklerinde %10,04 (43/428), fekal svap örneklerinde %22,9 (98/428), toprak örneklerinde %29,4 (5/17), su örneklerinde %5,8 (1/17) oranlarında R.equi izolasyonu ve identifikasyonu gerçekleştirildi. R.equi olarak doğrulanan toplam 147 izolatın vapA genine spesifik primerlerin kullanıldığı Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) ile incelenmesi sonucunda %46,2‟si (68/147) virülent olarak tanımlandı. Saha izolatlarının antibiyotik duyarlılık profilleri incelendiğinde ise izolatların %43,5 (64/147)‟inin test edilen tüm antibiyotiklere karşı duyarlı olduğu, buna karşılık %2,72 (4/147) ‟sinin üç veya daha fazla antibiyotiğe karşı çoklu direnç gösterdiği tespit edildi. PFGE uygulanan toplam 65 adet virülent R.equi izolatında 29 farklı genotip belirlendi ve bu genotipleri içinde bulunduran 12 küme saptandı. Çalışmamızda çiftlik bilgileri ile ilgili yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda padokların mekanik temizliğinin yapılma sıklığı ile R.equi enfeksiyonlarından kaynaklı ölümlerin görülmemesi arasında pozitif korelasyon bulundu. Önceki yıllarda enfeksiyonun bildirildiği çiftliklerde virülent R.equi tespit edilirken, enfeksiyon bildirilmeyen çiftliklerden elde edilen izolatların avirülent olduğu saptandı. Sonuç olarak bu çalışma ile Türkiye‟de ilk kez R.equi izolatlarının PFGE profilleri ortaya konuldu. Özellikle virülent R.equi suşlarının izole edildiği çiftliklerde farklı genotiplerin saptanması nedeniyle bulaş kaynakları ve risk faktörlerinin daha kapsamlı bir şekilde araştırılmasına, dirençli suşların genotipik karakterlerinin ayrıntılı olarak ortaya konmasına ve taylarda bağışıklık sisteminin yetişkin atlara göre daha az gelişmiş olması nedeniyle immunizasyon tekniklerinin geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu minvalde elde edilecek verilerin R. equi enfeksiyonlarına karşı daha etkin kontrol ve korunma stratejilerinin geliştirilmesine olanak sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Pnömoni, Rhodococcus equi, vapA, PFGE, PCR, antimikrobiyal duyarlılık.