Yabancı dil olarak İngilizce sınıflarında DEHB: İlköğretim İngilizce öğretmenlerinin DEHB, sınıf yönetimi ve öğretim stratejileri hakkındaki bilgileri

Dikkat eksikliği / Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) üzerine yapılan araştırmalar, şimdiye kadar yaklaşık her sınıfta bir çocuğun DEHB' li olduğunu ortaya koymuştur. DEHB belirtileri 2-3 yaşındaki çocuklarda dahi görülmektedir; ancak, bozukluk okulun öğrenciye direttiği ağır talepler nedeniyle en sık ilkokul yıllarında gözlemlenmektedir. DEHB tanısı en sık 7 yaş grubu çocuklara konulmaktadır. Bu nedenle, ilköğretim İngilizce öğretmenlerinin bu öğrencilere daha etkili bir eğitim sunabilmesi için bozukluk hakkında gerekli bilgi donanımına sahip olmaları oldukça önemlidir. Devlet okullarında birer yabancı dil olarak İngilizce öğretmeni olan 252 ilköğretim öğretmeni demografik özelliklerini belirleyen, DEHB hakkındaki bilgilerini ölçen ve DEHB' li öğrenciler için uygulanan eğitimsel müdahalelerini ortaya koyan bir anket doldular. Ankete katılan 252 öğretmen arasından seçilen 10 İngilizce öğretmeni, çalışmanın güvenilirliğini arttırmak adına yarı yapılandırılmış bir görüşmeye tabi tutuldular. Sonuçlar öğretmenlerin Dikkat Eksikliği Bozukluğu Ölçeğinde elde ettikleri ortalama puanın 34 üzerinden 18,23 olduğunu ortaya koydu. Öğretmen Müdahale Anketi ve yarı yapılandırılmış görüşme sonuçlarına bakılacak olursa, öğretmenler bilhassa öğretim yönetimi kategorisinde başarılı oldular. Bu kategori, sınıfın fiziksel düzeni, sınıfın yapısı, çeşitli sunum ve malzeme kullanım biçimi ve ipucu, teşvik ve dikkat denetleyicilerin kullanımı stratejilerini içermekteydi. Öğretmenler token ekonomisi, tepki maliyeti, pozitif pekiştirmeye ara verme, ev tabanlı yükümlülükler ve öz yönetim stratejilerini içeren davranış yönetimi kategorisinde ise başarısız oldular. Öğretmenler davranış yönetimi kategorisine giren müdahalelerin kullanımının daha çok engel teşkil ettiğini dile getirdiler. Birçok demografik değişkenin öğretmenin DEHB bilgi düzeyiyle hiçbir ilgisinin olmadığı saptandı. Elde edilen bilgiler öğretmenlerin bozukluk hakkındaki teorik ve pratik bilgilerini arttırmak adına daha etkili eğitimlere ihtiyaç duyduklarını ortaya koydu. Bulgular dikkate alınacak olursa, rehberlik öğretmenleri ve hizmet içi eğitim gibi hizmetler sunan diğer hizmet sunucuları, öğretmenlerin DEHB ve bir takım eğitimsel müdahaleler hakkındaki bilgilerine katkıda bulunabilecek faktörleri tekrar gözden geçirmelidir. Rehberlik öğretmenleri ve hizmet sunucuları, DEHB ve eğitimsel müdahaleler konusunda öğretmenlere gerekli bilgiyi sunabilecek bir kaynak olarak görüldüğünden bu konu üzerinde bir inceleme yapılması önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), ilköğretim İngilizce öğretmenleri, devlet okulları, DEHB bilgisi, eğitimsel müdahaleler