Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin uyguladıkları liderlik stillerinin öğrencilerin spor karakterleri üzerine etkisinin incelenmesi

Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin uyguladıkları liderlik stillerinin öğrencilerin spor karakterleri üzerine etkisinin incelenmesine yönelik yapılan bu çalışma, karma yöntem modellerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılarak ortaya konulmuştur. Araştırmanın nicel kısmında; çalışma evrenini, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Antalya merkez ilçeleri (Kepez, Muratpaşa, Konyaaltı, Aksu, Döşemealtı) özel ve devlet ilköğretim kurumlarında eğitim-öğretime katılan öğrenciler ve beden eğitimi ve spor öğretmenleri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Antalya merkez ilçelerinde özel ve devlet ilköğretim kurumlarında eğitim-öğretime katılan 1929 (n=1001 kadın, n=928 erkek) öğrenci ve 224 (n=104 kadın, n=120 erkek) beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nicel verilerin toplanması için; öğretmen ve öğrencilerden kişisel bilgi formu, öğretmenlerden Öğretmen Liderlik Stilleri Ölçeği ve öğrencilerden Spor Karakter Ölçeğinden yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizi yapılmadan önce verilere normal dağılım testi uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren iki bağımsız değişken için parametrik testlerden T testi ve ikiden fazla bağımsız değişken için ise tek yönlü varyans analizi Anova testlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada oluşturulan modellerin test edilebilmesi içinde yapısal eşitlik modellemesi (YEM)' den faydalanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise, çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Antalya merkez ilçeleri özel ve devlet ilköğretim kurumlarında eğitim-öğretime katılan 224 (n=104 kadın, n=120 erkek) beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma gurubu, amaçlı örnekleme yaklaşımlarından ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın nitel verilerine yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile ulaşılmıştır. Çalışmada nitel verilerden çıkarımlar yapılmak üzere içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Genel olarak; beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin uyguladıkları liderlik stillerinin öğrenci spor karakterleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmamasının yanı sıra, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin farklı liderlik stilleri öğrencilerin spor karakterlerini farklı şekillerde etkilemektedir. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin, öğrenciler üzerinde spor karakteri oluşturmada en etkili ve en etkisiz liderlik stili durumu da öğrencilerin özelliklerine bağlı olarak değişmektedir. Bu noktadan hareket edildiğinde beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin sabit bir liderlik stili yerine mevcut durumlara (öğrenci ve eğitim durumları) göre liderlik stilleri belirlemesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Diğer yandan, otoriter liderlik stilinden uzak durması gerekmektedir. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin kullanacakları liderlik tarzını belirlemekte tereddüt etmeleri halinde, beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin yarı demokratik liderlik stilini tercih etmeleri sonucunda öğrencilerin spor karakterleri üzerinde daha olumlu sonuçlar elde edebilecekleri sonucuna varılmıştır.