Bir baskı grubu olarak TÜSİAD'ın iç ve dış politikada etkisi

Bu çalışmada siyasal alanda yaşanan gelişmelerin örgütlü sivil topluma etkisi, TÜSİAD'ın baskı grubu kategorisinde değerlendirilmesini gerekli kılan unsurlar, baskı gruplarının farklı demokrasi sistemleri içindeki yeri ve bir baskı grubu olarak TÜSİAD'ın siyasal alana katılımının iç ve dış politika üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma beş bölümden meydana gelmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde tezin temel sorunsalı, iddiası, yöntemi ve amacı ortaya konmuştur. Literatür çalışması adlı kısımda tezi, baskı grupları ve TÜSİAD hakkında yapılan diğer çalışmalardan farklı ve özgün kılan unsurlar belirtilmiştir. Çalışmada kullanılan yöntem, araştırma soruları ve bu sorulara yönelik geliştirilen hipotezler de bu bölümde yer almaktadır. İkinci bölümde sivil toplum düşüncesine ve devlet sivil toplum ilişkisine yönelik görüşler aktarılmıştır. Türkiye'de baskı gruplarının siyasal gelişmelere bağlı değişim süreci ve baskı grubu tanımlaması içinde TÜSİAD'ın yeri incelenmiştir. Bu bölümde TÜSİAD'ın neden bir baskı grubu olduğu, STÖ'lere benzeyen ve onlardan ayrışan yönleri anlatılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde liberal, temsili, çoğulcu demokrasi ve radikal demokrasiler çerçevesinde baskı gruplarının siyasal alana katılımı incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca Türkiye'de baskı gruplarının siyasal alana katılımı ele alınarak baskı gruplarına yönelik yaklaşımlar değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde TÜSİAD'ın kuruluşuna yakın dönemde Türkiye'nin siyasi ve ekonomik konjonktürü anlatılarak TÜSİAD gibi bir kuruluşun meydana gelmesini zaruri kılan siyasi ve ekonomik olgulara vurgu yapılmış, TÜSİAD'ın kurumsal yapısı anlatılmıştır. Bu bölümde TÜSİAD'ın iç politikayı etkileme gayretleri ve bu bağlamda kullandığı yöntemler, siyasal alanda oluşturduğu etki ve tepki, kronolojik sıralama ile ele alınmıştır. TÜSİAD'ın benzer yöntemler kullanarak devam ettirdiği dış politikayı etkilemeye yönelik çabaları ve bunun Türkiye'nin dış politikası üzerinde yarattığı etki ise beşinci bölümde "TÜSİAD'ın Dış Politika Üzerindeki Etkisi" başlığı altında incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde yapılan araştırmada elde edilen sonuçlar ve bu sonuçlara hangi dayanak noktalarından hareketle ulaşıldığı anlatılmaya çalışılmıştır. Araştırmadan çıkarılan sonuçlar şu şekildedir: Askeri müdahaleler, anayasa değişiklikleri, iktidar değişimleri vb siyasal alanda yaşanan tüm gelişmeler, birçok sivil örgüt gibi TÜSİAD'ı da etkilemiştir. TÜSİAD sanılanın aksine STÖ değil, bir baskı grubudur. Liberal temsili demokrasi, baskı gruplarının siyasal alana katılımına fırsat vermektedir ancak temsili sistemde yaşanan sıkıntılar nedeniyle çoğulcu yapının tehlikeye girme ihtimali söz konusudur. Bu bağlamda radikal demokrasi kuramlarının, siyasal katılıma yönelik yaklaşımları göz önünde bulundurulmalıdır. TÜSİAD'ın bir baskı grubu olarak iç politikaya katılımı tarihsel olarak değişkenlik göstermiş, geçmişte siyasi iktidarları etki altına alabilirken son dönemlerde bu etkinin erozyona uğradığı gözlemlenmiştir. TÜSİAD'ın Türkiye'nin dış politikasını etkileme gayretleri ise ticari ilişkilerini yoğun biçimde devam ettirdiği ülke ve bloklarla Türkiye'nin ilişkilerini iyi tutma anlayışıyla sürdürülmektedir. Bu bağlamda TÜSİAD'ın dış politikada ağırlıklı olarak Türkiye'nin AB ve ABD ile ilişkileri üzerinde etki kurmaya gayret gösterdiği tespit edilmiştir.