Bir "yeni toplumsal hareket" olarak ekoloji hareketinin gelişimi ve ideolojik yönelimleri

Bu çalışmanın konusu, 1970'li yıllardan başlayarak Batı Avrupa'da ve Kuzey Amerika'da serpilip gelişen ekoloji hareketidir. Ekoloji hareketi burada, yeni toplumsal hareketlerin teorik çerçevesi içinde ele alınmaktadır. Ekolojik sorun ile toplumsal teori arasında bir bağ kurulmaya çalışılmaktadır. Çalışma giriş ve sonuç bölümleri dışında üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ilk olarak çalışmaya yön veren temel kavramlar üzerinde durulmaktadır. İkinci olarak, ekolojik sorun, modernite ile ilişkilendirilmekte ve modernliğin getirdiği toplumsal, kültürel ve siyasal dönüşümlerle ekolojik sorunlar arasındaki bağlantının tespitine gayret gösterilmektedir. Birinci bölüm, çalışmaya teorik bir zemin oluşturması amacıyla yeni toplumsal hareketlere ayrılmıştır. Ekoloji hareketini de içeren yeni toplumsal hareketlerin doğuşuna yol açan toplumsal dönüşümler ile eski ve yeni hareketler arasındaki farklılıklar ele alındıktan sonra, toplumsal hareketlere yönelik yaklaşımlar genel hatlarıyla değerlendirilmektedir. Kuzey Amerika kökenli Kaynak Seferberliği Teorisi ve Batı Avrupa kaynaklı Yeni Toplumsal Hareketler Teorisi toplumsal hareketlerin incelenmesine getirdikleri yenilikler bağlamında ele alınmaktadır. İkinci bölüm, ekoloji hareketinin tarihsel gelişimine ve hareketin partileşme sürecine ayrılmıştır. 1970'li yıllarla birlikte ekolojik bilincin yükselmesine ve ekolojik muhalefetin radikalleşerek kitleselleşmesine yol açan toplumsal ve fikri gelişmeler ana hatlarıyla değerlendirilmektedir. Daha sonra Almanya, İngiltere ve Fransa örneklerinde ekoloji hareketinin yaşadığı partileşme süreci analiz edilmektedir. Genelde yeni toplumsal hareketlerin, özelde ise yeşil partilerin Batı Avrupa siyasetinde yarattığı dönüşümleri ifade etmek için kullanılan "yeni siyaset" kavramı üzerinde durularak yeşil siyasetin geleceğine ilişkin değerlendirmeler yapılmaktadır.173 Üçüncü bölümde, radikal ekolojik düşünce içindeki ana akımlardan "derin ekoloji" ve "toplumsal ekoloji" incelenmektedir. Ekolojik düşüncenin kapsamlılığı ve kendi içindeki farklılaşması, bir bütün olarak ekolojik düşüncenin değerlendirilmesini neredeyse imkansız kılmaktadır. Bu iki akımın tercih edilmesinin nedeni, ekolojik düşünce içindeki bu farklılaşmayı göstermek bakımından işlevsel olmalarıdır. Çünkü derin ekoloji, daha çok bireyin iç dünyasına yönelen bir yaklaşıma sahipken, toplumsal ekoloji, ekolojik sorunu daha çok toplumsal örgütlenme tarzıyla ilişkili görmektedir.