Bîrûnî'nin coğrafya alanındaki çalışmalarının incelenmesi

Bu çalışmada Bîrûnî ele alınmıştır.Tez kapsamında Bîrûnî'nin günümüze kadar ulaşan ve Türkçe'ye çevrilen beş eseri analiz edilmiştir. Araştırmanın yöntemi doküman analizidir. Bu eserler, daha önce listelenen coğrafyanın temel kavramları kullanılarak taranmıştır. İçerik analizi ile elde edilen veriler sınıflandırılmış ve frekans tabloları oluşturulmuştur. Buna göre Bîrûnî'nin eserlerinde hangi kavramlara ne sıklıkta yer verdiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda Bîrûnî'nin coğrafyanın neredeyse her alanında bilgisinin olduğu ve ilgili alanlara dair kavramlardan sıklıkla bahsettiği tespit edilmiştir. Bulgulara göre Bîrûnî'nin incelenen eserlerinde önemli derecede coğrafi bilgi verildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca fosil oluşumu, tortulanma, geodezik ölçüm ve hesaplamalar, kıta hareketleri, Amerika kıtasının varlığı gibi birçok coğrafi bilgiyi ilk kez onun eserlerinde bulmak mümkündür.