Cari açık ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye ve Brezilya örneği (1980-2015)

Birbiriyle ilişkili olan, cari açık ve ekonomik büyüme kavramları, bir ülkenin ekonomik yapısı hakkında bilgi veren en önemli makroekonomik göstergeler arasında sayılır. Küreselleşme süreci ile beraber özellikle son yıllarda oluşan yüksek büyüme oranları, üretimde ara mallarına olan ihtiyacı arttırarak, bunların ithalat yolu karşılanmasına böylece, cari işlemler hesabında açık oluşmasına neden olmaktadır. Artan cari açıklar ise, ülke riskini çoğaltarak büyüme sürecini negatif etkilemekte, krizlerin çıkabileceğini işaret etmekte, ayrıca yerli ve yabancı yatırımcıların, gelecekle ilgili kısa ve uzun vadeli planlarını etkilemektedir. Çalışmanın amacı, cari açık ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi Türkiye ve Brezilya için araştırmaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; ödemeler bilançosu, cari açık ve ekonomik büyüme kavramları ile ilgili teorik bilgiler sunulmuştur. İkinci bölümde; Türkiye ve Brezilya ekonomisinde cari açık ve ekonomik büyümenin 1980-2015 dönemindeki gelişimi anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise; Türkiye ve Brezilya ekonomisinde cari açık ve ekonomik büyümenin ekonometrik analizi yapılmıştır. Uygulamada, 1980-2015 dönemini kapsayan yıllık veriler kullanılarak, hem Türkiye hem de Brezilya ekonomisi için; ekonomik büyüme, cari açık, döviz kuru ve enerji ithalatı değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiş ve iki ülkenin sonuçları karşılaştırılmıştır. Bu değişkenlere uygulanan Johansen Eştümleşme Testi sonucunda, değişkenlerin eştümleşik oldukları bulunmuştur. Değişkenler arasında nedensellik ilişkisini belirleyebilmek için, Granger Nedensellik Testi uygulanmış ve çalışmanın sonucunda, değişkenler birbiriyle ilişkili çıkmış ayrıca, ekonomik büyüme ile cari açık arasında, hem Türkiye hem de Brezilya için çift yönlü ilişki bulunmuştur. Yapılan VAR Analizi de çıkan bu sonucu desteklemiştir. Çalışmanın literatüre katkısı; cari açık, ekonomik büyüme, döviz kuru ve enerji ithalatı değişkenlerinin birbiriyle olan ilişkilerini hem Türkiye hem de Brezilya için, ayrı ayrı analiz etmesi ve ülkeleri karşılaştırması açısından, ilk çalışma olmasıdır.