Cengiz Han Dönemi Moğollarda askerî teşkilat

Tarihi kaynaklara göre Türk, Tatar ve Moğol gibi çeşitli halklardan oluşan Moğollar, 13. yüzyılın başlarında tarih sahnesine çıkarak büyük bir İmparatorluk kurmuş ve birçok yeri adeta kasıp kavurmuşlardır. Moğollar sadece karşılarına çıkan güçleri yenmekle kalmamış, ileride kendilerine sorun çıkarma ihtimali bulunan bütün siyasî iradeleri de ortadan kaldırmışlardır. Efsanevi Moğol hükümdarı Cengiz Han (Timuçin/Timuçin), kendi tesis ettiği yasa ile Moğol Devletini tek bir çatı altında toplamış ve "Cihan Hâkimiyeti" idealine dayanan bu siyasî bilinçle büyük bir ulus meydana getirmiştir. Tüm dünyayı ele geçirme düşüncesine dayalı bu ülkü ile hareket eden Moğollar, birçok şehri istila ederek yakıp yıkmış, suçlu suçsuz ayrımı gözetmeksizin birçok insanı katletmişlerdir. Cengiz Han'ın "Cihan Hâkimiyeti" düşüncesi ile başlattığı geniş askerî seferler neticesinde İç Asya ve Orta Asya coğrafyalarındaki birçok göçebe kabile devletiyle beraber, bölgenin güçlü devletleri arasında yer alan Tangutlar, Karahıtaylar (Kitan) ve Hârezmşahlar da hâkimiyet altına alındılar. Cebe Noyan ve Subutay Noyan gibi önemli komutanlar ise batı yönünde ilerleyerek Kafkasya ve Güney Rusya'da tahakküm sağladılar. Bozkır devlet geleneğini yeniden tanzim ederek dünyanın en büyük imparatorluğunu kuran Cengiz Han, adeta durdurulamayan bir "Savaş Makinesi"' olarak adını tarihe altın harflerle yazdırmıştır. Askerî başarılar ve yasalara dayalı güçlü bir imparatorluğun kurucusu olan bu büyük lider 1224 yılında Kuzey Çin üzerine gerçekleştirdiği sefer sırasında vefat etmiştir. Muazzam addedilecek başarılarla dolu bir III hayat süren bu liderin yaptıkları, bütün dünya tarihçilerinin ve araştırmacılarının yanı sıra konuya ilgisi olan tüm insanlığın her dönem ilgisini çekmiştir. Bizler de bu çalışmamızda; Moğol İmparatorluğu'nun çok kısa sürede bu denli ivme yakalamasında etkili olan ordu teşkilatını irdeleyerek, beraberinde başarıyı getiren unsurları araştırmaya gayret ettik.