Çevre örneklerindeki tellür elementinin nanopartikül yardımıyla düşük limitlerde tayin limitlerinin araştırılması

Elementel kirleticiler eser miktarda da olsa doğada hem çevre hem de canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. Günümüz teknolojisinde bu kirleticilerin eser miktarda tayinleri, her ne kadar analiz cihazlarla yapılabilse de örnek ortamındaki matriks düşük tayin limitlerinde analizini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, analitin matriks ortamından alınıp, zenginleştirilerek daha düşük tayin limitlerinde ölçüm yapılması ihtiyacı doğmuştur. Bu çalışmada, doğada nadir bulunan Tellür (Te) elementi'nin daha düşük limitlere inilmesi amaçlanmıştır. Bunun için, yeni bir yöntem olarak, bakır nanopartikül ile matriks ortamından adsorblanarak, Atomik Abdorbsiyon Spektrometresi (FAAS) ile tayini gerçekleştirilmiştir. Analitin ışınla temas süresini uzatarak daha düşük tayin limitlerine ulaşılması amacıyla ayrıca FAAS cihazına yarıklı kuvars tüp ( YKT ) yerleştirilerek hem normal hemde YKT kullanılarak tayin limitleri karşılaştırılmıştır. Analize hazırlık aşamasında Te elementinin ön deriştirme ile matriks ortamından ayrıştırılıp zenginleştirilmesi için uygun ekstraksiyon yöntemi olarak Katı Faz Mikro Ekstraksiyon (KFME) yöntemi kullanılmıştır. Katı Faz Mikroekstraksiyonunun (KFME) temel prensibi; sıvı bir numunedeki analitin seçicilik özelliğini kullanarak bir adsorban yardımıyla matriks ortamdan alınıp daha sonra uygun bir çözücü ile geri kazanılmasına dayanır. Bu ekstraksiyon yönteminde analitin maksimum düzeyde geri kazanılması, matriks ortamının etkisinin minimuma indirilmesi ve bu sayede düşük tayin limitlerinin belirlenmesi için uygun çalışma şartları (optimum koşullar) belirlenmiştir. Optimum koşullar; pH tampon miktarı, uygun pH, çalkalama şekli, çalkalama süresi, sıcaklık ve nanopartikül miktarı parametreleri ile belirlenerek YKT' li ve YKT' siz analiz için belirlenen optimum koşullarda, gözlenebilme sınırı ( LOD ) ve tayin sınırı ( LOQ ) belirlenmiştir. Bu aşamada Normal FAAS ile yapılan analizlere göre Cu nanapartikülle tutturulmuş Te elementinin YKT ile analizinde 175,81 kat bir iyileştirme olduğu tespit edildi. Bu çalışmada görüldü ki Cu nanaopartiküller Te elementini bünyesine alarak bir önderiştirme sağlanmıştır. Bu çalışma bir çevre çalışmasıda kabul edilebilinir. Hem çözeltide Te arınıyor, hemde tellür Bakır çiçek nanopartikülde toplanarak saf olarak elde edilebilmektedir. Bunun üzerine Diyarbakır Organize sanayi bölgesinde alınan örnekler analiz edildi. Bu örneklerde Tellür elementine rastlanmamıştır.