Co2 retansiyonu olan hastalarda NSE ve S100-ß düzeylerinin araştırılması

CO2 RETANSİYONU OLAN HASTALARDA NSE VE S100-ß DÜZEYLERİNİN ARAŞTIRILMASI Giriş ve Amaç: Karbondioksit (CO2) retansiyonu vücuttan fazla CO2'nin akciğerler yardımıyla atılımının birtakım nedenlerle azalması olarak tanımlanan fizyopatolojik bir süreçtir. Başta solunum sistemi olmak üzere birçok majör sistemin akut ve kronik hastalıklarında vücutta CO2 retansiyonu meydana gelebilir. Bu gibi durumlarda CO2 retansiyonu vücudun dengeleyici mekanizmaları tarafından düzenlenmeye çalışılır. Bu düzenlemenin başlıca kontrolcüsü olan santral sinir sistemi (SSS), solunum sisteminin düzenlenmesinde CO2 seviyelerini temel belirteç olarak kullanır. Fakat CO2 düzeyleri ileri derecede arttığında SSS bu duruma uygun tam bir düzenleyici yanıt veremez. Bu uygunsuz yanıt zararlı bir zinciri başlatır ve SSS bir dizi hasara neden olur. Bu tehlikeli durumu ön görmede klinisyene yardımcı olabilecek ve ona yön verebilecek birtakım belirteçlere ihtiyaç vardır. Son yıllarda GFAP, NMDA, APO C1-C3, PARK7, NDKA, IGF-1, adiponektin, oreksin A, NSE, S100-ß gibi biyobelirteçler, beyin hasarını göstermede özellikli bir belirteç bulabilmek amacıyla araştırılmaktadır. Bizim çalışmamızda ise nöron hücresinin sitoplazmasında yer alan iki protein yapıda bileşik olan NSE ve S100-ß düzeyleri araştırılmıştır. CO2 retansiyonu olan hastalarda NSE ve S100-ß düzeylerini inceleyen çalışmamızın amacı, sinir sisteminin hasar göüp görmediğini tespit etmede birer biyobelirteç olarak NSE ve S100-ß'nın kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmektir. Gerekçe ve Yöntem: Acil servise başvuru anında PaCO2?45 mmHg olduğu tespit edilen 100 kişi hasta grubu ve gönüllü 48 kişi ise kontrol grubu olarak çalışmaya dâhil edilmiştir. Hastalardan alınan venöz kan örneklerinde temel biyokimyasal değerler, NSE ve S100-ß düzeyleri incelenmiştir. CO2 miktarıyla NSE ve S100-ß düzeyleri arasında bir ilişki olup olmadığı bir istatistik programı yardımıyla yorumlanmıştır. Sonuçlar: Hastalarda tespit edilen PaCO2 düzeyleri 64,40±14,73 mmHg (min:46, mak:110 mmHg) ölçülmüştür. NSE miktarı 69,45±363,96 ng/ml (min:0, mak:3320 ng/ml). S100-ß miktarı ise160,57±540,55 pg/ml (min:0, mak:3453,07 pg/ml). PaCO2 ve NSE düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p=0,580). PaCO2 ve S100-ß düzeyleri arasındaki ilişki de istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0,706). PaCO2 seviyeleri ile acile başvuru anındaki, bir hafta, bir ay ve altı ay sonraki sağ kalımların istatistiksel olarak ilişkili olduğu bulunmuştur (p<0.05). Hastaların özgeçmişleri ile NSE ve S100-ß düeyleri arasındaki ilişki de anlamsız bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızın sonucunda hastalardaki PaCO2 düzeyi ile NSE ve S100-ß düeyleri arasında bir ilişki bulunamamıştır. Çalışmamızdaki kısıtlamaların aşılacağı başka araştırmalarda bu biyokimyasal değerlerin aralarında bir ilişki tespit edilebilir. CO2 retansiyonunda meydana gelen SSS hasarında NSE ve S100-ß düzeylerinin kullanışlı birer biyobelirteç olup olmadığının anlaşılması için daha birçok çalışmanın yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Karbon dioksit retansiyonu, Nöron Spesifik Enolaz, S100-ß