Çocukluk çağı aşılarına ilişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

Aşı tereddütü, aşılamanın güvenliliği, etkinliği ve gerekliliği hakkındaki şüpheleri ifade eden ve araştırılması gereken karmaşık bir halk sağlığı sorunudur. Bu araştırma ile aşı konusunda tereddüt eden ebeveynleri belirlemek için 2011 yılında Opel ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve literatürde en çok kullanılan ölçüm araçlarından biri olan Çocukluk Çağı Aşılarına İlişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin Türk toplumuna uyarlanması amaçlanmıştır. Metadolojik tipteki bu araştırmanın örneklemini 0-13 yaş arası en az bir çocuğa sahip olan 397 ebeveyn oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Aşılarına İlişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği ve Aşıyla İlgili Toplum Tutumu-Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS ve AMOS istatistik programları ile analiz edilmiştir. Ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinde doğrulayıcı faktör analizi, pearson momentler çarpımı korelasyonu, cronbach alfa kat sayısı, madde toplam puan korelasyonu yöntemleri kullanılmıştır. Ebeveynlerin %72.8'i kadın ve yaş ortalaması 36.05±5.8 dir. Ebeveynlerin %55.9'unun gelirinin gidere eşit olduğu, %40.3'nün tek çocuğa sahip olduğu, %2.3' ünün aşı karşıtlığını desteklediği ve %36.8'inin aşı yaptırma kararının anne babaya bırakılması gerektiği ifadesine katıldığı belirlenmiştir. Ölçeğin cronbach alfa değeri 0.847 olarak bulunmuştur. Madde-toplam puan korelasyon katsayılarının 0.248 ile 0.775 arasında ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinde ise CMIN/DF 2.218; RMSEA 0.055; CFI 0.941; GFI 0.939 ve AGFI 0.916 olarak bulunmuştur. Ölçüt bağımlı geçerlilik için yapılan korelasyon analizi sonucu korelasyon katsayıları 0.603 ile 0.695 arasında ve anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak; Türkçeye uyarlanan Çocukluk Çağı Aşılarına İlişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Ölçeğin Türkiye'de aşı konusunda tereddüt eden ebeveynlerin belirlenmesinde ve aşı tereddütünü azaltabilmek amacıyla yapılan girişimlerin değerlendirilmesinde kullanılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşı Tereddütü, Geçerlilik, Güvenilirlik, Ölçek