COVID-19 geçirmiş hastalarda arteryel sertliğin hastalık ciddiyeti ile ilişkisi

Amaç: COVID-19 ile ilişkili hedef organ hasarının patogenezinde endotel disfonksiyonu önemli rol oynamaktadır. Güçlü inflamatuvar hasara bağlı kardiyovasküler (KV) komplikasyonlar yoğun bakımda yatan COVID-19 hastalarında, hastalığı ayakta geçirenlere göre daha sık görülmektedir. Bu çalışmada COVID-19 geçirmiş hastalarda enfeksiyon ciddiyeti ile arteryel sertlik (AS) arasındaki ilişkinin, gelecekteki KV olayların bir öngördürücüsü olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Materyal ve Metod: Hastalar COVID-19 şiddetine göre yoğun bakımda yatan (ağır grup) ve hastalığı ayakta geçiren (hafif grup) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Çalışmaya kontrol grubu olarak COVID-19 geçirmiş hastalarla cinsiyet ve kardiyak risk faktörleri bakımından benzer hastalar alındı. Tüm grupların AS ve ekokardiyografik ölçümleri COVID-19 enfeksiyonu sonrası ilk 1 ay içinde yapıldı. Hastaların enfekte iken bakılan biyokimyasal parametreleri (glukoz, tam kan sayımı, C-Reaktif Protein, yüksek duyarlıklı troponin-T) ise retrospektif olarak hastane veri tabanından elde edildi. Bulgular: Çalışmaya 27'si kontrol, 32'si hafif ve 25'i ağır hastalık grubunda olmak üzere toplam 84 hasta alındı. Tüm popülasyonun yaş ortalaması 48.68±12.9 olup 58'i (%69) erkekti. Çalışmamızda hipertansiyon %35.7, diyabetes mellitus %11.9, koroner arter hastalığı ve sigara kullanımı %13.1 idi. Bu risk faktörleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak fark yoktu. AS ölçümlerinde elde edilen ortalama pulse wave velosite (PWV) değerleri kontrol grubunda 8.02 m/s, hafif hastalık grubunda 8.07 m/s, ağır hastalık grubunda ise 8,75 m/s idi. Bu değerler kontrol ve hafif hastalık grubu, ağır grup ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı idi (sırasıyla p=0.007, p=0.008). Ancak hafif hastalık geçirenlerle kontrol grubu arasında istatistiksel olarak fark yoktu (p=0.681). Sonuç: Çalışmamız ağır COVID-19 enfeksiyonu geçiren hastalarda güçlü inflamatuvar yanıtın meydana geldiğini, subbklinik miyokardiyal ve vasküler endotel hasar sonucu AS artışının oluştuğunu göstermiştir. Bu nedenle böyle hastalarda yüksek PWV değerleri, artmış KV olayların bir öngördürücüsü olarak kullanılabilir.