COVID-19 pandemisi sonrası sezonsal viral solunum yolu enfeksiyonlarının etiyolojik değerlendirilmesi

Covid-19 Pandemisi Sonrası Sezonsal Viral Solunum Yolu Enfeksiyonlarının Etiyolojik Değerlendirilmesi Giriş ve Amaç: Akut solunum yolu enfeksiyonları, çocuklarda önemli ölüm sebepleri arasında yer alır. En sık sebebi beş yaşında küçük çocuklarda, viral etkenlerdir. Bu etkenlerden İnfluenza, Respiratuvar Sinsityal Virüs (RSV) ve Parainfluenza virüsleri genellikle epidemilere; Human Koronavirüs (HCoV), Human Rhinovirüs, ve Adenovirüsler ise endemik enfeksiyonlara sebep olmaktadırlar. Bu çalışma ile, Covid- 19 pandemisi sonrası Dicle Üniversitesi Çocuk Hastanesi'ne başvuran ve etkeni saptamak amacıyla gerçek zamanlı PCR testi (RT-PCR) ile hastalarda patojenlerin tanımlanması ve hastaya bağlı değişkenlerle olan ilişkisinin retrospektif olarak incelenmesi yoluyla pandemi sonrası döneme ilişkin risk faktörlerini, mevsimsel farklılıkları ve etiyolojik viral patojenleri belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi'ne Ekim 2022- Mayıs 2023 tarihleri arasında başvuran ve "Solunum Yolu RT-qPCR MX-24S Paneli" çalışılan 1 ay- 18 yaş arası hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Olgular viral etken tespit edilen ve edilmeyenler olarak sınıflandırılarak, demografik, klinik, fizik muayene bulguları, hangi patojenin saptandığı, yatış süresi ve ek hastalık durumu açısından karşılaştırıldı. Solunum Yolu RT-qPCR MX-24S Paneli ile etken saptanan hastalar Grup 1, etken saptanmayanlar Grup 2 olarak kabul edildi. Bulgular: 204 tanesi erkek 330 hasta çalışmaya alındı. Yaş ortalaması 52,04±50,39 ay (min=1; max=180) idi. Hastaneye yatış oranı % 40,9 idi. Rt-PCR pozitifliği ile yaş, eşlik eden ek hastalık varlığı, ateş, öksürük, solunum sıkıntısı, göğüs ağrısı, bulantı kusma, döküntü ve el-ayak soyulması gibi başvuru şikayetleri arasında istatiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulundu (sırasıyla p=0,001, p<0,001, p=0,035, p=0,039, p=0,003, p=0,031, p=0,043, p=0,050, p=0,008). En sık İnfluenza A virüsü (n=47;%14,2) saptandı, en sık (n=35; %74,5)'i Ocak ayında pik yaptığı görüldü. Ko-enfeksiyonlar içerisinde en sık gözlenen virüs birlikteliği ise %27,2 ile Adenovirus-RSV ve %27,2 ile HCoV- RSV arasında idi. Bakteriyel süperenfeksiyon etkenlerinden sadece Haemophilus İnfluenzae ile hastane yatışı arasında istatiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptandı (p=0,017). Sonuç: Hızlı, duyarlılığı ve özgüllüğü yüksek bir yöntem olan Rt-PCR ile solunum yolu enfeksiyonlarının viral etkenlerinin tespit edilmesi; uygun antiviral tedavilerin başlanması, gereksiz antibiyotik kullanımının sonlandırılması, viral etkenlerin mevsimsel dağılımlarının ve hedef yaş gruplarının belirlenmesi yoluyla halk sağlığı için gerekli önlemlerin alınmasına katkı sağlamaktadır. Anahtar kelimeler: : Solunum yolu virüsü, COVID-19, koenfeksiyon, gerçek zamanlı PCR, çocuk.