Çukurova bölgesinde gıda sanayinde dış ticaret teşviklerinin değerlendirilmesi

Bu tezde, gıda sanayinde uygulanan dış ticaret teşviklerinin Çukurova Bölgesi'nde bulunan Mersin, Adana ve Hatay illerinde faaliyet gösteren ve ihracat yapan işletmelere etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ankete katılan işletmelerin çoğunluğu (n=43) limanın uluslararası ticarette getirdiği avantajdan dolayı dolayı Mersin ilinde faaliyet göstermektedir. İşletmeler ticari unvan olarak limited ağırlıklı olup, sermaye ortalaması 29.826.674 ₺ ve makine teçhizat değeri ortalaması ise 17.946.980 ₺ olmuştur. Araştırma evreninde işletmelerin ortalama ihracat değeri 12.596.120 USD, ihracat deneyim süresi ise 12 yıl iken, işletmelerin %75,56'sı (n=49) satış gelirini artırmanın ihracat yapma amaçlarından biri olduğunu belirtmiştir. İşletmeler en çok yararlandıkları teşvik sistemi dahilde işleme rejimi olurken, en az yararlanılan patent faydalı model belgesi ve endüstriyel tasarım desteği, en etkili teşvik sistemi ise yurtdışı fuar desteği olmuştur. Genel olarak ihracat teşviklerinden haberdar olma ihracat değerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşırken (p≤0,05), yararlanma ve etki düzeyi ihracat değerine göre farklılaşmadığı (p≥0,05) gözlenmiştir. İşletmelerin %64,06'sı (n=41) dış ticaret teşviklerinin yetersiz olduğunu belirtmiş olup, işletmelerin yarısından fazlası (n=34) teşviklerden bilgi sahibi olmada İhracatçı Birliklerinden yararlandıklarını belirtmişlerdir. Faktör analizi sonuçlarına göre işletmeler ihracatın firma büyüme hızı, istihdam ve kapasite verimli çalışmasına etki ettiğini, teşviklerin yeni pazar oluşumuna katkı sağlarken, ihracatta en çok kur riskinin yüksek olmasının sorun olduğu tespit edilmiştir.