Demirtaş Ceyhun'un öykü ve romanlarında yapı ve izlek

Demirtaş Ceyhun, Cumhuriyet dönemi Türk Edebiyatı'nda roman, öykü, çocuk kitabı, deneme, inceleme, gezi yazısı, anı türlerindeki eserleriyle var olur. Yazın hayatında öyküyle başlayan yazar, ilk öykülerini 1955 yılında çeşitli dergilerde yayımlanmıştır. Yeni Ufuklar, Mavi, Pazar Postası gibi dergilerde ve Günlük, Milliyet, Cumhuriyet, Politika gibi gazetelerde de çeşitli yazılar yazmıştır. Demirtaş Ceyhun'un ilk öykü kitabı "Tanrıgillerden Biri" 1961 yılında okurla buluşur. Yazar "Çamasan" adlı öykü kitabıyla 1973 yılında Sait Faik Hikâye Ödülü'nü alır. "Apartman" adlı öykü kitabıyla 1975 yılında TDK Ödülü'nü kazanır. Roman türündeki eserlerini ise 1970 yılında yayımlar. İlk romanı "Asya" 1970 yılında yayımlanır ve "Asya" romanıyla 1970 TRT Roman Ödülü'nü almıştır. Demirtaş Ceyhun toplamda 3 roman ve 6 öykü kitabı yazmıştır. Yazar 1987 yılında "Ayı İzi (Eylül Öyküleri)" öykü kitabını yayımladıktan sonra öykü ve roman türünde eser kaleme almaz. İlk dönem edebi eserlerini insanın iç dünyası ve toplum içindeki bunaltıları gibi bireysel konular etrafında şekillendirir. "Tanrıgillerden Biri "nde yer alan öykülerde bireyden hareket ederek bunaltı, huzursuzluk, kaçış ve cinsel sorunları yoğun olarak irdeler. Daha sonra toplumsal konuları da izlek olarak işlediği eserler ortaya koyar. Öykü ve romanlarında Anadolu insanının yalnızlığı, yoksulluğu, çaresizliği, feodalitenin getirdiği sorunlar ve birtakım uyumsuzlukları anlatmaktadır. Köyden kente göç ve bu göç sonucunda meydana gelen sorunlar, kentleşme olgusu ve kent insanının bunalımı, insan hakları ve insanların yaşam mücadelesi, toplumun kültürel ve ekonomik yapısı gibi konular üzerinde odaklanmaktadır. Yazar, gerçek hayatında yaşadığı sıkıntılarını öykü ve romanla-rına yansıtır. Eserlerinde insani sorunları merkeze alarak gerçekçi ve sorgulayıcı bir çizgide ortaya koyar. Çalışmamızda Demirtaş Ceyhun'un öykü ve romanlarını, öykü ve roman tekniği ve izleksel kurgu bağlamında incelenecektir. Yazarın öykü ve roman dünyasıyla ilgili çözümlemelere gidilecektir. Bu çalışmalar neticesinde yazarın öykü ve romanları yapısal teknik, izleksel kurgu gibi unsurlarla irdelenecektir. Anahtar Sözcükler: Toplum, Roman, Öykü, Yapı ve İzlek, Demirtaş Ceyhun