Deneysel ince barsak iskemi reperfüzyon hasarı üzerine dexpantenol'ün koruyucu etkisi

AMAÇ: Bu çalışmanın amacı ratlarda yapılacak ince barsak iskemisi öncesi ve iskemi sırasında uygulanan dexpanthenolün iskemi ve reperfüzyon hasarı üzerindeki koruyucu etkisini araştırılmasıdır. YÖNTEM: 36 adet genç sağlıklı sıçan (200-250 gr), randomize olarak altı gruba ayrılacak, Grup I: Sham Grup II: iskemi-reperfüzyon Grup III: iskemiden 30. Dakika önce IP SF verilen sonrasında 90 dakika iskemi 60 dakika reperfüzyon yapılan Grup IV: iskemiden 30. Dakika önce IP 500 mg/kg dekspantenol verilen sonrasında 90 dakika iskemi 60 dakika reperfüzyon yapılan Grup V: 90 dakika iskemi işleminin 45. Dakikasında IP SF verilen, iskemi sonrasında 60 dakika reperfüzyon yapılan grup Grup VI: 90 dakika iskemi işleminin 45. Dakikasında IP 500 mg/kg dekspantenol verilen, iskemi sonrasında 60 dakika reperfüzyon yapılan grup Tüm sıçanlar anestezi altında uyutularak superior mezenterik arter atravmatik mikrovasküler klemple kapatıldı ve iskemi oluşturuldu, ileum örnekleri alındı ince barsak hasarı Parks/Chius skorlamasına göre mukoza hasarı, villus kaybı, nekroz ve inflamasyon derecelendirilmesi yapıldı..İmmunohistokimyasal olarak aktive caspase -3 boyalarıyla apopitoz bakılması planlandı,teknik nedenlerle çalışılamadı. Alınan ince barsak örneklerinde, doku malonildialdehit (MDA) düzeyleri, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), nitrik oksit (NO), myeloperoksidaz (MPO), redükte glutatyon (GSH), glutatyon redüktaz (GR) ve glutatyon peroksidaz (GSHPx) aktiviteleri ve kan interlökin düzeylerine bakıldı. Tüm veriler SPSS istatistik programı yardımı ile değerlendirildi. BULGULAR: Uygulanan iskemi sırasında ve verilen tedavi yöntemleri sonrasında alınan örneklerde MPO kons., IL-3 ve IL-10 düzeyleri açısından tüm gruplar arasında değerlendirildiğinde en az bir rat grubu diğerlerinden anlamlı olarak farklıydı. (p<0,05) Diğer bakılan biyokimyasal değerlerde ise tüm gruplar arasında değerlendirildiğinde anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05) fakat, ikili gruplar incelendiğinde bazı gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmıştır. (p<0,05) Histopatolojik incelemede ise mikroskopik hasarlama skorlamasına göre genel olarak tedavi gruplarının skorlarının I/R gruplarının skorlarına göre daha düşük olduğu görüldü.SONUÇ: Uygulanan çeşitli I/R modellerinde rat testis, ösefagus, ince bağırsak, böbrek dokularında SOR karşı dexpanthenolün koruyucu etkileri gösterilmiştir. Bizde mezenter arter iskemi reperfüzyon hasarı yaparak uyguladığımız modelde iskemi öncesinde ve iskemi sonrasında kullanılan dexpanthenolün MDA ve IL düzeylerinde hasarı azaltıcı yönde olumlu etkileri olduğunu, aynı zamanda da SOD gibi SOR tahribatını azaltıcı bir enzim düzeyinde artış olduğunu gösterilmiştir. Bizim çalışmamızda intestinal iskemi reperfüzyon hasarından dekspantenolün koruyucu etkisi açısından ilk defa kullanılması ve ortaya çıkan sonuçların biyokimyasal verilerle desteklenmesi nedeniyle çalışmamızın bundan sonraki araştırmalara yol göstereceğini düşünmekteyiz. ANAHTAR KELİMELER: Dekspantenol, deneysel iskemi, reperfüzyon, ince barsak, interlökin, nekrotizan enterokolit İLETİŞİM ADRESİ: Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahi Anabilim dalı AYDIN