Divan-ı Sırrî'de İslam inanç esasları

İslam dini, insanların hem dünyada hem de âhirette huzura ermesini sağlayacak ilkeleri sunan fıtrata uyumlu akide sistemidir. İnanç (akide), İslam'ın temeli ve özüdür. Müslüman olacak kişinin öncelikle gönülden tasdik etmesi gereken düsturlara inanç esasları veya imanın şartları denir. Kemâlât merdivenlerini adımlarken gönlünden sızan imani duygularını Divan-ı Sırrî adlı eseriyle dile getirmiş olan Harputlu âlim ve mutasavvıf Muharrem Hilmi Efendi, zahiri ve batıni ilimlerde kendini yetiştirmekle kalmamış, şiir ve edebiyat sahasında da adından söz ettirmiştir. Muharrem Hilmi Efendi'nin hayatı, kişiliği ve eserlerini tanıtmanın yanında Divan-ı Sırrî adlı değerli eserinde İslam inanç esasları ile ilgili geçen şiirleri tespit ve tahlil etme amacına matuf yapılan bu çalışmamız, şairin nasıl bir iman tasavvuruna sahip olduğunu gösterir niteliktedir. Muharrem Hilmi Efendi'nin talebelerinden Süleyman Ateş, hocasının Divan'ını vefa nişanesi olarak yayınlamıştır. Osmanlıca kaleme alınmış bu eseri, günümüz insanlarının anlayabileceği şekilde açıklamak, çalışmanın ehemmiyetini arttırmıştır. Çalışmada genel olarak konular, başlıklar halinde verilerek önce kısa bir tanımlama yapılmış, daha sonra önceden taranıp fişlenen şiirler ilgili oldukları bahislerde verilerek açıklanmıştır. Çalışma; Giriş'in ardından iki bölüm ve Sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde konu ile ilgili genel bir çerçeve çizilerek yol haritası belirlenmiştir. Birinci bölümde Muharrem Hilmi Efendi'nin hayatı; ikinci bölümde ise şairin inanç esasları ile alakalı şiirleri incelemeye tabi tutulmuştur. Sonuç bölümünde ise çalışma neticesinde elde edilen veriler genel olarak değerlendirilmiştir. Hata etmemeye azami gayret gösterdiğimiz lâkin beşer ürünü olması nedeniyle kusursuzluktan beri bu çalışmamızın yararlı olmasını içten temenni ederiz.