Diyarbakır ve çevresinin kaya gazı potansiyeli açısından değerlendirilmesi

Bu çalışmada Diyarbakır ilinde açılan DMDA kuyusunun sondajı sırasında Dadaş Formasyonu'ndan alınan kesinti ve kırıntı örneklerinin piroliz, organik petrografi, XRD yarı nicel kil mineral analizi ve SEM morfolojik içyapı analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçları kuyunun sondajı sırasında alınan log verileri ile karşılaştırılarak kuyu ve yakın çevresinin kaya gazı potansiyeli açısından değerlendirmesi yapılmıştır. Örneklerin XRD yarı nicel kil mineral analizi sonuçlarına göre örneklerin tamamında çoğunlukla illit ve daha sonra kaolinit minerallerinin olduğu tespit edilmiştir. Dadaş Formasyonu'nunda illit minerallerinin açılan kuyunun belirli seviyelerinde (3480-3510 metreler arası) daha yoğun olarak görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Organik petrografi analizi sonuçları incelendiğinde örneklerin büyük kısmının amorf kaynaklı olduğu görülmüş, illit minerallerinin yoğun olarak gözlendiği metrajlarda amorf miktarlarının %90'ın üzerine çıktığı tespit edilmiştir. Yapılan piroliz analizi sonucunda DMDA kuyusu için Dadaş Formasyonu'nun 3490-3520 metreleri arasındaki seviyelerinin hidrokarbon açısından formasyonun diğer birimlerine göre daha yüksek potansiyele sahip olduğu görülmüştür. Bahsedilen aralığın ise piroliz analizleri sonucu yapılan kerojen sınıflandırmalarına dayanarak petrol üretim aralığında kaldığı dolayısıyla kaya gazı potansiyelinin çok düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Kuyudan alınan log verileri ile yapılan örnek analiz sonuçları birbiriyle uyumlu sonuçlar göstermiştir. Buna göre, Diyarbakır'ın 50 km kuzeydoğusunda açılan DMDA kuyusunu, deneştirilebilecek yakın çevresinde yapılacak olan kaya gazı ve hidrokarbon aramalarında Dadaş Formasyonu'nun alt seviyelerinin potansiyel açısından daha çok ümit vadettiği görülmüştür.