Diyarbakır ekolojik koşullarında pamuğun (Gossypium hirsutum L.) bazı genotiplerinin verim ve lif kalite özelliklerinin araştırılması

ÖZET Bu çalışma, Diyarbakır ili Merkez ve Bismil ilçeleri ekolojik koşullarında 2018 yılında 9 adet pamuk çeşide aday hatları (Aday 1-9) ile 3 adet standart pamuk çeşidinin (ST468, BA119 ve DP396) materyal olarak kullanılmış ve deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada bazı verim özellikleri (tek koza pamuk kütlü ağırlığı, pamuk kütlü verimi, çırçır randımanı ve 100 tohum ağırlığı) ve bazı lif kalite özellikleri (lif inceliği, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı ve iplik olabilirlik indeksi) yönüyle incelenerek; genotip, lokasyon ve özellik ilişkilerinin araştırılması ve irdelenmesi amacı ile yapılmıştır. İncelenen özellikler ayrı ayrı incelendiğinde genel itibariyle istatistikî olarak genotipler arasında önemli farklılıklar saptanırken, lokasyonlar arasında herhangi önemli bir farklılık saptanmamıştır. Ancak tüm özellikler bir bütün olarak incelendiğinde Bismil ekolojik lokasyonu ile Diyarbakır Merkez ekolojik lokasyonu arasında farklıkların yüksek olduğu; Aday-1, Aday-2, Aday-3, Aday-7, Aday-9 ve ST468 genotipleri de Diyarbakır Merkez ekolojik lokasyonunda, Aday-8 genotipinin ise Bismil ekolojik lokasyonuna tavsiye edilebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Verim, lif kalite özellikleri, genotip, korelasyon, biplot analizi