Diyarbakır ilinde özel bir işletmede yetiştirilen siyah alaca süt sığırlarının bazı verim özelliklerine ait fenotipik ve genotipik parametre tahminleri

Bu çalışma, Diyarbakır ilinde özel bir işletmede yetiştirilen Siyah Alaca ineklerin süt verim özelliklerini ve bu özellikler üzerine çevresel faktörlerin etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma materyalini, 2022 ve 2023 yıllarına ait 104 baş ineğe ait 186 laktasyon verisi oluşturmuştur. Analizlerde laktasyon süt verimi, 305 günlük süt verimi, laktasyon süresi ve kuruda kalma süresi gibi süt verimi parametreleri değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Siyah Alaca ırkında laktasyon süt verimi ortalaması 7.830±18,6 kg, 305 günlük süt verimi ortalaması 6.517±12,4 kg, laktasyon süresi ortalaması 341±7,2 gün ve kuruda kalma süresi ortalaması 66±2,9 gün olarak belirlenmiştir. 2022 yılında elde edilen laktasyon süt verimi ortalaması 8.109 kg ile 2023 yılına göre (6.458 kg) anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (P<0,01). Benzer şekilde laktasyon süresi de 2022 yılında daha uzundur. Ancak 305 günlük süt verimi ve kuruda kalma süresi, 2023 yılında daha yüksek değerler göstermiştir. Buzağılama mevsiminin süt verimi parametreleri üzerindeki etkisi istatistiki olarak anlamlı bulunmamıştır. Laktasyon sırasının ise laktasyon süt verimi ve 305 günlük süt verimi üzerine etkisi anlamlı olmamakla birlikte, en yüksek süt verimi 4. laktasyonda gözlenmiştir. Laktasyon devamlılık düzeyi, dört farklı yöntemle hesaplanmış ve özellikle ilk 100 gün süt veriminin toplam laktasyon veriminin önemli bir kısmını oluşturduğu görülmüştür. Süt verim özelliklerine ait kalıtım dereceleri düşük ile orta düzeyde bulunmuş olup, laktasyon süt verimi için 0,12; 305 günlük süt verimi için 0,14; laktasyon süresi ve kuruda kalma süresi için ise 0,02 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar, çevresel faktörlerin süt verimi üzerinde genetik faktörlere kıyasla daha büyük etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır.