Diyarbakır'da kapkaç ve yankesicilik olaylarına karışan 18 yaş altı kişilerin sosyolojik analizi

ÖZETTürkiye'de uzun süredir var olan, ancak basına yansımasının ardından tartışmalarakonu olan kapkaç olayları önemli bir sosyal sorun olarak devam etmektedir.Güvenlik birimlerinin yaptığı çalışmalar sonucunda kapkaç, yankesicilik, gasp gibimala yönelik suç işleyen yada bu suçları işlemeye teşebbüste bulunanların doğumyeri itibari ile başta Diyarbakır olmak üzere Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndenoldukları dikkati çekmektedir.Diyarbakır, birçok açıdan bölgenin önemli bir merkezi konumundadır. Özellikle dekırdan kente göç edenlerin ilk yöneldikleri merkez olarak 1990'larda başlayan göçdalgasından en çok etkilenen yerleşim birimlerinden birisi olmuştur. Göçle birliktekentin genel görünümü köklü bir değişime uğramıştır. Kent, birçok açıdan kırdangelenlerin belirleyici olduğu bir yerleşim birimi olmuştur. Özellikle kentyaşamının gerektirdiği ?kurallara bağlı yaşama? biçimi nerdeyse imkansız halegelmiştir. Çünkü göçle gelen ailelerin kentleşmelerini engelleyen iki temel sorunuvardı, biri eğitim düzeylerinin düşük olması diğeri de ekonomik gelir kaynaklarınıkaybetmiş olmaları. Göç eden ailelerdeki çocuklar da aynı olumsuz ortampaylaşarak toplumsallaştılar.Yapılan araştırmalarda, çocuğun yetiştiği aile yapısının tipi, oluşturulan kontrolmekanizmaları, çocuğun sosyal çevresi, içinde bulunduğu grubun normları, değeryargıları suça ortam hazırlayan faktörlerin çok önemli olduğu bilinmektedir. Bukapsamda kapkaç ve yankesicilik gibi suçlara karışan 18 yaş altı kişilerin sosyo-ekonomik analizinin yapılması bu olguyu daha derinlikli bir biçimde okumayısağlayacağı düşüncesinden hareketle bu çalışmada Diyarbakır'da 2005 yılındakapkaç ve yankesicilik yaptıkları iddiasıyla gözaltına alınan yada tutuklanan 50kişiye, yüz yüze görüşülerek anket uygulaması yapıldı. Elde edilen sonuçlarbilgisayar ortamına aktarıldı ve rakamsal veriler SPSS programı ile tablolaradönüştürülerek yorumlandı.