Diyarbakır koşullarında ana ürün mısır çeşitlerinin tane ve yeşil ot verimleri ile bazı teknolojik kalite özelliklerinin belirlenmesi

Mısır hem dünyada ve hem de Türkiye'de insanlar için elzem olan gıda maddesinin üretiminde büyük önem taşımaktadır. Mısır tanesi başta protein olmak üzere nişasta, glikoz ve mısırözü yağı sanayide ve ekonomik piyasa koşullarında ham madde yönünden önemli bir yer işgal etmektedir. Çalışma Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne ait Deneme Alanında 2022 yılının ana ürün mısır üretim sezonunda yetiştirilen Kilowatt, Champ, DKC7240, BT6470F1, Hammer, Ranger, Hido, Everest, DKC6777 ve PR31G98 mısır çeşitleri denemede kullanılmıştır. GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Özel Nişasta işletmesi laboratuvarlarında mısır kalite özellikleri değerlendirilmiştir. Yürütülen bu çalışmada; 10 mısır çeşidinin bitki boyu ortalaması 222.07 cm, maksimum bitki boyu Kilowatt (245.87 cm), minimum ise PR31G98 çeşidinde (211.40 cm) elde edilirken, çalışmanın koçan yüksekliği ortalaması 102.85 cm, en yüksek koçan yüksekliği HIDO çeşidinde (114.67 cm), en düşük DKC6777 çeşidinde (88.00 cm), sap kalınlığı ortalaması 2,51 cm, en yüksek sap kalınlığı CHAMP çeşidinde (2,78 cm), en düşük PR31G98 çeşidinde (2.36 cm), Koçan uzunluğu ortalaması 19.20 cm, Koçan kalınlığı ortalaması 3.95 cm, tepe püskülü çıkarma süresi ortalaması 71,13 gün, en yüksek DKC7240 çeşidinde (73.67 gün), en düşük RANGER çeşidinde (68.00 gün), bitkide koçan sayısı ortalaması 1.07 adet, ortalama tane/koçan ağırlığı % 75.67, maksimum oranı PR31G98 çeşidinde (%86.05), minimum oran ise CHAMP çeşidinde (%63.63), hasatta bitki nem oranı ortalaması %13,13, en yüksek nem oranı RANGER çeşidinde (%13.93), en düşük HAMMER çeşidinde (%12,13), çeşitlerin ortalama birim alan tane verimi 872.05 kg/da olduğu, maksimum verim Ranger çeşidinde (1364.71 kg/da ) minimum HIDO çeşidinde (471.33 kg/da ), yeşil ot verimi ortalaması 6.846.40 kg/da , maksimum yeşil ot verimi RANGER çeşidinde (7853,67 kg/da ), minimum değer ise PR31G98 çeşidinde (5833.00 kg/da ), ham protein oranı ortalaması % 10.00, en yüksek Hammer çeşidinde (% 11.63), en düşük Everest çeşidinde (%8,77), ham yağ ortalaması % 3,52, en yüksek Champ çeşidinde (% 4,40), en düşük DKC6777 çeşidinde (%2.63), Nişasta oranı yönünden çeşitler ortalaması % 61,15, en yüksek PR31G98 çeşidinde (% 62.63), en düşük DKC6777 çeşidinde (%59.09), hektolitre ağırlığı ortalaması 77.91 kg, en yüksek Champ çeşidinde (82.23 kg), en düşük BT6470F1 çeşidinde (72.43 kg), bin tane ağırlığı ortalaması 265.48 g, en yüksek Ranger çeşidinde (384.30 g), en düşük DKC6777 çeşidinde (210.01 g) olduğu saptanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi ekolojik koşullarında ana ürün mısır yetiştiriciliğinde RANGER çeşidinin hem birim alan tane verimi yönünden hem de dekara yeşil ot verimi yönünden bölge koşullarına önerilebilir olduğu sonucuna varılmıştır.