Diyarbakır, Mardin ve Batman illeri meyve ve bağ yetiştiriciliği yapılan alanlarda zygaenidae (lepidoptera) türlerinin ve yayılış alanlarının belirlenmesi

Bu çalışma 2022-2024 yılları arasında Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki Diyarbakır, Batman ve Mardin İllerinde yürütülmüştür. Çalışma süresince nisan-ağustos ayları arasında haftalık arazi çıkışları yapılmıştır. Çıkışlarda feromon tuzaklar (Efetov-2 ve Theresimima ampellophaga feromonu) yardımıyla sabit tuzaklardaki (Diyarbakır' ın Hazro ve Eğil; Batman' ın Merkez ve Kozluk; Mardin' in Mazıdağı ve Savur İlçeleri) zygaenidler toplanmıştır. Ayrıca bu üç ilin tüm ilçelerinde survey çalışmaları kapsamında örnekleme yapılmış olup zygaenidler toplanmıştır. Zygaenidae familyasına dahil Jordanita Verity, 1946, Adscita Retzius, 1783, Theresimima Strand 1917 ve Zygaena Fabricius, 1775 cinslerine ait toplamda altı tür toplanmıştır. Bunlar; Jordanita (Praviela) anatolica (Naufock, 1929), J. (Jordanita) graeca (Jordan, 1907), J. (Solaniterna) subsolana (Staudinger, 1862), Theresimima ampellophaga (Bayle-Barelle, 1808), Adscita (Adscita) obscura (Zeller, 1847) ve Zygaena (Mesembrynus) graslini (Lederer, 1855) (Lepidoptera: Zygaenidae) türleridir. Sabit lokasyonlardaki tuzaklarda delta tipi tuzakların içerisinde Efetov-2 feromonu ve T.ampellophaga türüne özgü feromon kullanılmıştır. Bu tuzaklardan Efetov-2 feromonuna Procridinae alt familyasında bulunan iki tür; Jordanita (Praviela) anatolica (Naufock, 1929) ve Adscita (Adscita) obscura (Zeller, 1847) yakalanmıştır. Güneydoğu Anadolu Bölgesinde çalışılan bu üç ilde türlerin çeşitliliğinin ve populasyonunun en fazla olduğu ay mayıs ayı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Mardin' in Mazıdağı ilçesinde altı türün tamamının da bulunduğu tespit edilmiştir. Bölgede Bağ göz kurdu, T. ampellophaga' nın da yılda bir döl verdiği ve ergin uçuşlarının haziran ortasından temmuz ortasına kadar sürdüğü tespit edilmiştir.