Döviz kuru oynaklığının istihdama etkisi: Türkiye örneği

Geçmişten günümüze kadar geçen sürede küreselleşme hız kazanmıştır ve ülkeler arasındaki ilişkiyi sağlayan önemli bir araç olmuştur. Döviz kuru oynaklığı Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin istihdam oranlarını dolaylı yollardan negatif etkilemektedir. Literatür incelendiğinde döviz kuru oynaklığı ile istihdam arasındaki ilişki yerine genellikle kur oynaklığı ve işsizlik üzerine çalışmalara ulaşılmıştır. Bu çalışmada, döviz kuru oynaklığının istihdama etkisi araştırılmış ve analizde güncel veriler kullanılmıştır. Yapılan bu çalışmada döviz kuru oynaklığının istihdam üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, 2015-2023 yılları için aylık datalardan yararlanılarak ampirik bir analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ekonometrik metot olarak zaman serisi analizi uygulanmıştır. Analiz yöntemi için Autoregressive Gecikmesi Dağıtılmış (ARDL) sınır testinden yararlanılmıştır. Daha sonra Augmented Dickey-Fuller (ADF) birim kök testi gerçekleştirilerek durağanlık analizi uygulanmıştır. Oynaklık serisini düzenleyebilmek için ARCH-GARCH modelinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, bağımsız değişken olan döviz kuru oynaklığının istihdam oranı üzerine olumsuz bir etki yarattığına ulaşılmıştır. Başka bir ifadeyle döviz kuru oynaklığında meydana gelen artış istihdam oranını azaltmaktadır. Diğer bağımsız değişken olan imalat sanayi kapasite kullanım oranında meydana gelen artış istihdam oranında artışa neden olmaktadır. COVİD-19 kukla değişkeninin istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve negatif etkisinin olduğu görülmüştür. Ayrıca uzun dönem dengesinde sapmaların yaşanmasına neden olmuştur. Hata düzeltme terimi katsayısı gözlemlendiğinde uzun dönem sapmalarının ortalama olarak 3 aylık bir dönemde yeniden dengeye ulaştığı sonucuna varılmıştır.