Sporcularda stres faktörleri ve bilişsel duygu düzenlemenin tükenmişlik üzerine etkileri: Karma yöntem

Sporcular kariyerleri boyunca birçok stres durumuyla karşı karşıya kalırlar. Bu stres durumları iyi yönetilmezse tükenmişlik gibi olumsuz faktörler ortaya çıkabilir ve sporcuların kariyerleri üzerinde etkileri olabilir. Sporcular stresli durumlarda performanslarının etkilenmemesi için bazı stratejiler kullanırlar. Nitel ve nicel sonuçların birlikte değerlendirildiği bu çalışmada, araştırmanın soru ve problemlerine genel bir bakış açısı kazandırmak için yakınsak paralel desen karma yöntem kullanılmıştır (Creswell & Clark, 2015). Bu çalışmanın iki amacı vardır: İlk olarak, sporcuların çevresel olarak yaşadıkları stresi ve başa çıkma kaynaklarını anlamak amaçlanmaktadır. Bu amaçla, araştırmanın nitel kısmına 23-41 yaşları arasında aktif ve lisanslı spor kariyerlerine devam eden 6 erkek ve 5 kadın sporcu katılmıştır. Sporcuların araştırmaya katılmak için onamları alındıktan sonra sırasıyla demografik bilgi soruları ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları sorulmuş ve veriler MAXQDA22 ile analiz edilmiştir. Bu çalışmanın ikinci amacı, algılanan stresin alt boyutları ile tükenmişlik arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin düzenleyici etkisini incelemektir. Araştırmanın nicel kısmına katılan sporcuların yaşları 18 ile 60 (Ort.= 24.5, SD= 7.8) arasında değişmektedir. Çalışmaya aktif ve lisanslı olarak spor kariyerine devam eden 103 sporcu katılmıştır. Çalışmaya katılan sporculara bilgilendirilmiş onam formu, demografik bilgi formu, algılanan stres, tükenmişlik ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri ölçeği verilmiştir. Veriler, sporculardan kartopu örnekleme yöntemiyle çevrimiçi olarak toplanmış ve SPSS 25 ve Jamovi 1.6.23 istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Moderatör analizleri sonucunda bazı bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin algılanan stres ile tükenmişlik arasında düzenleyici etkisinin olduğu görülmüştür. Nitel araştırmanın bulgularına göre, sporcuların duygu düzenleme stratejilerinden daha çok problem odaklı stratejiler kullandıkları ancak stresin kariyerlerinde kötü bir konumda olduğunu düşündükleri düşünülmüştür. Bu nedenle sporcuların bireysel farklılıklarına özel müdahale programlarının geliştirilmesi ve gelecekte spor psikolojisi alanında bu tür çalışmaların arttırılması gerekmektedir.